Sejm uchwalił tarczę antykryzysowa 3.0, która zmienia aż 43 ustawy, w tym specustawę  z 2 marca 2020 roku o szczególnych rozwiązaniach związanych z przeciwdziałaniem COVID-19 oraz jej nowelizację z 31 marca 2020 roku, zwaną tarczą antykryzysową.

W ustawie znalazły się przepisy antylichwiarskie, które przewidują m.in. że wierzyciel będzie uprawniony do złożenia wniosku o licytację nieruchomości tylko wtedy, jeżeli wysokość egzekwowanej należności głównej stanowi co najmniej równowartość 1/20 nieruchomości. W praktyce oznacza to,  że mieszkanie o wartości 800 000,00 zł można licytować tylko w sytuacji, w której dłużnik zobowiązany jest do zapłaty na rzecz wierzyciela kwoty należności głównej w wysokości co najmniej 40 000,00 zł  (5% wartości nieruchomości).

Jeżeli egzekucję z nieruchomości prowadzi kilku wierzycieli, termin licytacji nieruchomości wyznacza się również w przypadku, gdy wnioski w tym przedmiocie złożyli wierzyciele, których łączna wysokość egzekwowanych należności głównych stanowi co najmniej równowartość 1/20 sumy oszacowania. Nowelizacja wprowadza także możliwość wyznaczenia terminu licytacji w przypadku niespełnienia powyższych warunków za zgodą dłużnika do którego należy nieruchomość, bądź zgodą Sądu. Sąd wyraża zgodę na wyznaczenie terminu licytacji na wniosek wierzyciela, jeśli przemawia a tym wysokość i charakter dochodzonej należności lub brak możliwości zaspokojenia wierzyciela z innych składników majątku dłużnika. Na postanowienie sądu oddalające wniosek wierzyciela służy zażalenie.

Nowelizacja przewiduje także kary pozbawienia wolności od 3 miesięcy do 5 lat za żądanie od dłużnika zapłaty kosztów dodatkowych dwukrotnie wyższych niż maksymalne lub żąda zapłaty odsetek w stopie dwukrotnie wyżej niż maksymalna.

Kolejna zmiana wskazuje, że nieważna jest umowa, w której osoba fizyczna zobowiązuje się do przeniesienia własności nieruchomości służącej zaspokojeniu jej potrzeb mieszkaniowych w celu zabezpieczenia roszczeń wynikających z tej lub innej umowy niezwiązanej bezpośrednio z działalnością gospodarczą lub zawodową tej osoby, w przypadku gdy:

  1. wartość przenoszonej własności nieruchomości jest wyższa niż wartość zabezpieczonych tą nieruchomością roszczeń pieniężnych powiększonych o wysokość odsetek maksymalnych za zwłokę od tej wartości za okres 24 miesięcy, lub
  2. wartość zabezpieczonych tą nieruchomością roszczeń pieniężnych nie jest oznaczona, lub
  3. zawarcie tej umowy nie zostało poprzedzone dokonaniem wyceny wartości rynkowej nieruchomości dokonanej przez biegłego rzeczoznawcę.

Zgodnie z nowelizacją, jeżeli z powodu podjętych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej działań służących zapobieganiu zarażeniem wirusem, pracownikowi zostało obniżone wynagrodzenie lub członek rodziny pracownika utracił źródło dochodu, kwoty określone w art. 871 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 – Kodeks pracy; kwota wolna od potrąceń), ulegają zwiększeniu o 25% na każdego nieosiągającego dochodu członka rodziny, którego pracownik ten ma na utrzymaniu.

Przez członka rodziny rozumie się małżonka albo rodzica wspólnego dziecka oraz dziecko w wieku do ukończenia  25 roku życia, a także dziecko, które ukończyło 25 rok życia legitymujące się orzeczeniem  o niepełnosprawności, jeżeli w związku z tą niepełnosprawnością przysługuje świadczenie pielęgnacyjne lub specjalny zasiłek opiekuńczy, albo zasiłek dla opiekuna. Przez dziecko rozumienie się natomiast dziecko własne pracownika, dziecko współmałżonka, a także dziecko rodzica wspólnego dziecka; do członków rodziny nie zalicza się dziecka pozostającego pod opieką opiekuna prawnego, dziecka pozostającego w związku małżeńskim, a także pełnoletniego dziecka posiadającego własne dziecko.

Wprowadzenie powyższych zmian osłabi sytuację wierzyciela, któremu znacznie trudniej może być odzyskać należną mu od dłużnika wierzytelność.