Ustawodawca jasno określił przypadki, w których pracodawca może rozwiązać umowę o pracę bez wypowiedzenia z winy pracownika (art. 52 § 1 k.p.) albo z przyczyn niezawinionych przez pracownika (art. 53 k.p.). Jednakże co w sytuacji kiedy pracodawca naruszył przepisy kodeksu pracy rozwiązując umowę o pracę bez wypowiedzenia niezgodnie z prawem?
Czy pracownikom przysługują jakieś uprawnienia?

Pracownicy zwolnieni niezgodnie z prawem nie muszą się obawiać. Ustawodawca przyznaje im określone uprawnienia: roszczenie o przywrócenie do pracy na poprzednich warunkach lub roszczenie o odszkodowanie. Do pracownika należy decyzja, które roszczenie wybierze.
O przywróceniu do pracy lub odszkodowaniu orzeka Sąd Pracy. Należy jednak zaznaczyć, że żądanie pracownika przywrócenia do pracy może nie zostać uwzględnione. Stanie się tak wtedy, gdy przywrócenie do pracy będzie niemożliwe lub niecelowe. W takiej sytuacji sąd orzeka o odszkodowaniu zgodnie z art. 45 § 2 k.p. Warto pamiętać, że od przywrócenia do pracy pracownik ma 7 dni na zgłoszenie swojej gotowości niezwłocznego podjęcia pracy. W innym przypadku pracodawca ma prawo odmówić ponownego zatrudnienia pracownika chyba, że przekroczenie terminu nastąpiło z przyczyn niezależnych od pracownika. Uwaga! Pracownikowi przysługuje również roszczenie o wynagrodzenie za czas pozostawania bez pracy. Zgodni z art. 57 k.p. takie wynagrodzenie nie może być mniejsze niż to, które przysługuje pracownikowi za jeden miesiąc pozostawania bez pracy oraz nie większe niż za trzy miesiące. Jeżeli chodzi o pracowników korzystających z ochrony przedemerytalnej albo o pracownice w okresie ciąży lub w okresie korzystania z urlopu macierzyńskiego to służy im prawo do wynagrodzenia za cały czas pozostawania bez pracy. Ponadto zgodnie z art. 51 §1 k.p. pracownikowi, który podjął pracę w wyniku przywrócenia do pracy, wlicza się do okresu zatrudnienia okres pozostawania bez pracy, za który przyznano wynagrodzenie. Okresu pozostawania bez pracy, za który nie przyznano wynagrodzenia, nie uważa się za przerwę w zatrudnieniu, pociągającą za sobą utratę uprawnień uzależnionych od nieprzerwanego zatrudnienia. Oprócz wyżej wskazanego pracownikowi przysługuje roszczenie o odszkodowanie. Wysokość odszkodowania ustawodawca uregulował w art. 58 k.p. Odszkodowanie przysługuje w wysokości wynagrodzenia za okres wypowiedzenia. Jeżeli rozwiązano umowę o pracę, zawartą na czas określony albo na czas wykonania określonej pracy, odszkodowanie przysługuje w wysokości wynagrodzenia za czas, do którego umowa miała trwać, nie więcej jednak niż za 3 miesiące.

Pamiętajmy, że rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia z winy pracownika bądź z przyczyn niezawinionych przez pracownika jest prawem pracodawcy a nie jego obowiązkiem. Pracodawca nie może go nadużywać. Dlatego też ustawodawca w kodeksie pracy uregulował uprawnienia pracownika w przypadku niezgodnego z prawem rozwiązania umowy o pracę przez pracodawcę.