Oddział 2 działu II „Postępowanie przed sądami pierwszej instancji” to zaledwie 3 artykuły (184 – 186 k.p.c.), ale mogą pełnić niezwykle istotną rolę w postępowaniu cywilnym, zwłaszcza w sporach gospodarczych. Niosą również dla stron sporu wymierne korzyści.
1. Koszty
Szczególna rola mediacji polega przede wszystkim na ograniczeniu kosztów postępowania, co jest korzystne zarówno dla stron sporu jak i całego społeczeństwa. Przykładowo, opłata od zawezwania do próby ugodowej przy sporze do 10.000 zł to obecnie jedynie 40 zł, podczas gdy opłata sądowa przy sporze sądowym to już koszt rzędu 500 zł. Oczywiście, zgodnie z art. 98 § 1 k.p.c. „Strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony (koszty procesu)”, jednak obowiązek uiszczenia znacznych sum przy wniesieniu pozwu może być dla wielu znacznym problemem. Podkreślenia wymaga fakt, iż przy kwotach powyżej 10.000 zł. dochodzonych w mediacji koszt zawezwania do próby ugodowej również nie jest wysoki. Opłata stała od 1 stycznia 2016 r. wynosi 300 zł.

2. Czas
Wypracowanie rozwiązania sporu przed wszczęciem postępowania sądowego może zaoszczędzić wiele miesięcy sporów sądowych. Zaznaczyć należy, iż o ile w pierwszej instancji proces zacznie się dosyć szybko, to na rozprawę apelacyjną możemy czekać w Warszawie nawet kilkanaście miesięcy. Warto więc dojść do porozumienia przed wdaniem się w spór.

3. Przerwanie biegu przedawnienia
Zapewne każdemu, komu zdarzyła się sytuacja bliskiego upływu terminu przedawnienia znana jest instytucja zawezwania do próby ugodowej. Zawezwanie takie przerywa bowiem bieg terminu przedawnienia, co może niejednokrotnie uratować sytuację.

Zawezwanie do próby ugodowej – wymogi formalne:
Zawezwanie do próby ugodowej jest normalnym pismem procesowym, winno zatem spełniać wymogi z art. 126 k.p.c., a także zawierać wniosek o przeprowadzenie postępowania i zwięzłe oznaczenie sprawy. Nie musi to być opis tak dokładny jak w pozwie, gdyż sąd nie będzie w tym wypadku rozstrzygał sporu, a strony wiedzą najlepiej kto komu i ile nie zapłacił. Rolą sądu jest jedynie nadzorowanie aby treść ugody była zgodna z prawem, zasadami współżycia społecznego oraz nie zmierzało do obejścia prawa.
O zawezwanie do próby ugodowej zwracamy się do sądu rejonowego (bez względu na wartość przedmioty sporu). Jak stwierdza art. 185 § 1 k.p.c. może to być sąd rejonowy ogólnie właściwy dla przeciwnika, bez względu na właściwość rzeczową.
Na zakończenie warto wspomnieć o sankcjach dla podmiotów, które nie stawią się na posiedzenie pojednawcze. Jeżeli to wzywający nie stawi się na posiedzenie, sąd na żądanie przeciwnika włoży na niego obowiązek zwrotu kosztów wywołanych próbą ugodową. Jeżeli zaś to przeciwnik nie stawi się na posiedzenie bez usprawiedliwienia, sąd na żądanie wzywającego, który następnie wniósł pozew, uwzględni koszty wywołane próbą ugodową w orzeczeniu kończącym postępowanie w sprawie.