{"id":5604,"date":"2026-03-03T12:06:57","date_gmt":"2026-03-03T11:06:57","guid":{"rendered":"https:\/\/i-rs.pl\/?p=5604"},"modified":"2026-03-03T12:36:38","modified_gmt":"2026-03-03T11:36:38","slug":"postepowania-sadowe-o-swiadczenia-wyrownawcze-agenta","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/i-rs.pl\/en\/postepowania-sadowe-o-swiadczenia-wyrownawcze-agenta\/","title":{"rendered":"Roszczenia wyr\u00f3wnawcze agent\u00f3w \u2013 jak skutecznie chroni\u0107 interesy Zak\u0142adu Ubezpiecze\u0144?"},"content":{"rendered":"<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Po rozwi\u0105zaniu umowy agencyjnej agent mo\u017ce \u017c\u0105da\u0107 od daj\u0105cego zlecenie \u015bwiadczenia wyr\u00f3wnawczego, je\u017celi w czasie trwania umowy pozyska\u0142 nowych klient\u00f3w lub doprowadzi\u0142 do istotnego wzrostu obrot\u00f3w z dotychczasowymi klientami, a daj\u0105cy zlecenie nadal czerpie znaczne korzy\u015bci z um\u00f3w z nimi. Roszczenie to przys\u0142uguje agentowi, je\u017celi \u2013 bior\u0105c pod uwag\u0119 wszystkie okoliczno\u015bci, a zw\u0142aszcza utrat\u0119 prowizji od um\u00f3w zawartych przez daj\u0105cego zlecenie z tymi klientami \u2013 przemawiaj\u0105 za tym wzgl\u0119dy s\u0142uszno\u015bci.<\/p>\n<p><strong>Podstawa prawna i przes\u0142anki<\/strong><\/p>\n<p>Przepis ten stanowi implementacj\u0119 dyrektywy 86\/653\/EWG. Zgodnie z jej art. 17 ust. 2 lit. a, przedstawiciel handlowy ma prawo do \u015bwiadczenia wyr\u00f3wnawczego, gdy i o ile:<\/p>\n<ol>\n<li>pozyska\u0142 on dla zleceniodawcy nowych klient\u00f3w lub znacznie zwi\u0119kszy\u0142 wielko\u015b\u0107 obrot\u00f3w handlowych z istniej\u0105cymi klientami, a zleceniodawca z tytu\u0142u transakcji z nimi nadal czerpie znaczne korzy\u015bci;<\/li>\n<li>zap\u0142ata takiego \u015bwiadczenia, przy uwzgl\u0119dnieniu wszystkich okoliczno\u015bci (w szczeg\u00f3lno\u015bci prowizji utraconych przez agenta), jest zgodna z zasadami s\u0142uszno\u015bci.<\/li>\n<\/ol>\n<p>\u015awiadczenie wyr\u00f3wnawcze jest roszczeniem pieni\u0119\u017cnym o charakterze jednorazowym. S\u0142u\u017cy ono skompensowaniu agentowi utraty zarobku zwi\u0105zanego z pozyskanymi klientami, do kt\u00f3rego utraci\u0142 prawo na skutek wyga\u015bni\u0119cia umowy. Ci\u0119\u017car dowodu istnienia wszystkich okoliczno\u015bci obci\u0105\u017ca agenta. Nie wystarcza samo wskazanie kr\u0119gu pozyskanych klient\u00f3w \u2013 konieczne jest wykazanie, \u017ce daj\u0105cy zlecenie nadal czerpie z tego tytu\u0142u realne profity (wyrok SN z 8 listopada 2005 r., I CK 207\/05). By\u0142y agent powinien zatem udowodni\u0107 elementy sk\u0142adaj\u0105ce si\u0119 na stan \u201eznacznych korzy\u015bci\u201d zleceniodawcy, osi\u0105gni\u0119tych dzi\u0119ki jego aktywno\u015bci jako po\u015brednika (wyrok SN z 27 stycznia 2012 r., I CSK 211\/11).<\/p>\n<p><strong>Problem z wyliczeniem wysoko\u015bci \u015bwiadczenia<\/strong><\/p>\n<p>Ustawa nie precyzuje, jak dok\u0142adnie obliczy\u0107 wysoko\u015b\u0107 \u015bwiadczenia wyr\u00f3wnawczego. W tym zakresie pomocne jest orzecznictwo. Przyjmuje si\u0119 m.in., \u017ce koszty ponoszone przez agenta w okresie obowi\u0105zywania umowy powinny ogranicza\u0107 wysoko\u015b\u0107 \u015bwiadczenia obliczanego w odniesieniu do utraconych prowizji (por. wyroki SN z dnia 27 stycznia 2012 r., I CSK 211\/11 oraz z dnia 8 listopada 2013 r., I CSK 712\/12).<\/p>\n<p>Ustalenie ostatecznej kwoty jest zawsze kwesti\u0105 indywidualn\u0105. W praktyce punktem wyj\u015bcia jest wynagrodzenie, jakie uzyska\u0142by agent, gdyby umowa trwa\u0142a nadal. Nale\u017cy jednak pami\u0119ta\u0107, \u017ce ustawa ogranicza wysoko\u015b\u0107 \u015bwiadczenia do poziomu \u015bredniego rocznego wynagrodzenia agenta.<\/p>\n<p><strong>Klauzula s\u0142uszno\u015bci<\/strong><\/p>\n<p>Wyj\u0105tkowo problematyczne jest odwo\u0142anie si\u0119 w przepisach do zasad s\u0142uszno\u015bci. Dotyczy to nie tylko interpretacji tego sformu\u0142owania, ale i ci\u0119\u017caru dowodu. Z zasady o s\u0142uszno\u015bci roszczenia nie mo\u017cna m\u00f3wi\u0107, gdy zachodz\u0105 okoliczno\u015bci obci\u0105\u017caj\u0105ce agenta, takie jak stosowanie niedozwolonych praktyk rynkowych, przej\u015bcie do konkurencji z wykorzystaniem poufnych informacji czy namawianie klient\u00f3w do zmiany dostawcy.<\/p>\n<p><strong>Podsumowanie<\/strong><\/p>\n<p>Spory tego rodzaju wymagaj\u0105 analizy obszernej dokumentacji, wysokich umiej\u0119tno\u015bci analitycznych oraz wiedzy z zakresu ksi\u0119gowo\u015bci i rozlicze\u0144. Poziom skomplikowania tych post\u0119powa\u0144 sprawia, \u017ce udzia\u0142 profesjonalnych, wyspecjalizowanych pe\u0142nomocnik\u00f3w jest niezb\u0119dny. Brak wsparcia specjalisty drastycznie zwi\u0119ksza ryzyko przegrania sprawy, co w konsekwencji prowadzi do dotkliwych strat finansowych.<\/p>\n<p>Waldemar Szubert<\/p>\n<p>radca prawny<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>&nbsp; &nbsp; Po rozwi\u0105zaniu umowy agencyjnej agent mo\u017ce \u017c\u0105da\u0107 od daj\u0105cego zlecenie \u015bwiadczenia wyr\u00f3wnawczego, je\u017celi w czasie trwania umowy pozyska\u0142 nowych klient\u00f3w lub doprowadzi\u0142 do istotnego wzrostu obrot\u00f3w z dotychczasowymi klientami, a daj\u0105cy zlecenie nadal czerpie znaczne korzy\u015bci z um\u00f3w z nimi. Roszczenie to przys\u0142uguje agentowi, je\u017celi \u2013 bior\u0105c pod uwag\u0119 wszystkie okoliczno\u015bci, a zw\u0142aszcza [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":8,"featured_media":5603,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[27],"tags":[],"class_list":["post-5604","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-obsluga-prawna","entry","has-media"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/i-rs.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5604","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/i-rs.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/i-rs.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/i-rs.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/8"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/i-rs.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5604"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/i-rs.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5604\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5606,"href":"https:\/\/i-rs.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5604\/revisions\/5606"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/i-rs.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/5603"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/i-rs.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5604"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/i-rs.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5604"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/i-rs.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5604"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}