{"id":5223,"date":"2025-04-29T15:22:07","date_gmt":"2025-04-29T13:22:07","guid":{"rendered":"https:\/\/i-rs.pl\/?p=5223"},"modified":"2025-04-30T08:05:18","modified_gmt":"2025-04-30T06:05:18","slug":"cesja-wierzytelnosci-narzedzie-efektywnego-zarzadzania-wierzytelnosciami","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/i-rs.pl\/en\/cesja-wierzytelnosci-narzedzie-efektywnego-zarzadzania-wierzytelnosciami\/","title":{"rendered":"CESJA WIERZYTELNO\u015aCI: NARZ\u0118DZIE EFEKTYWNEGO ZARZ\u0104DZANIA WIERZYTELNO\u015aCIAMI"},"content":{"rendered":"<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>Umowa cesji.<\/strong><\/p>\n<p>Umowa Cesji jest to umowa przelewu wierzytelno\u015bci. Nale\u017cy przez to rozumie\u0107 przekszta\u0142cenie podmiotowe po stronie wierzyciela. Rzadziej w obrocie gospodarczym mamy do czynienia z podmiotow\u0105 zmian\u0105\u00a0 po stronie d\u0142u\u017cnika tj. przej\u0119cie d\u0142ugu, niniejszej zmiany mo\u017cna dokona\u0107 przez umow\u0119 mi\u0119dzy wierzycielem, a osob\u0105 trzeci\u0105 za zgod\u0105 d\u0142u\u017cnika, o\u015bwiadczenie d\u0142u\u017cnika mo\u017ce by\u0107 z\u0142o\u017cone kt\u00f3rejkolwiek ze stron lub przez umow\u0119 mi\u0119dzy d\u0142u\u017cnikiem, a osob\u0105 trzeci\u0105 za zgod\u0105 wierzyciela. O\u015bwiadczenie wierzyciela mo\u017ce by\u0107 z\u0142o\u017cone kt\u00f3rejkolwiek ze stron i jest bezskuteczne, je\u017celi wierzyciel nie wiedzia\u0142, \u017ce osoba przejmuj\u0105ca d\u0142ug jest niewyp\u0142acalna. Jednak\u017ce przy masowej obs\u0142udze wierzytelno\u015bci nie mo\u017cna nie wspomnie\u0107 o funduszach inwestycyjnych, kt\u00f3re mog\u0105 kupowa\u0107 wierzytelno\u015bci w ramach sekurytyzacji. Polega ona na zbiorowym inwestowaniu w wierzytelno\u015bci. Fundusz kupuje wierzytelno\u015bci z tzw. dyskontem, czyli taniej ni\u017c nominalna warto\u015b\u0107 wierzytelno\u015bci. Po zakupie to fundusz staje si\u0119 w\u0142a\u015bcicielem wierzytelno\u015bci. Nast\u0119pnie fundusz dochodzi wierzytelno\u015bci przed s\u0105dem, a zysk trafia do posiadaczy certyfikat\u00f3w (uczestnik\u00f3w funduszu). Fundusz mo\u017ce nabywa\u0107 wierzytelno\u015bci nieregularne, ale tak\u017ce regularne czyli sp\u0142acane terminowo. Nie mo\u017cna zapomnie\u0107 o \u00a0szczeg\u00f3lnym rodzaju wierzytelno\u015bci, tj. wierzytelno\u015bci bankowych. Zgodnie z art. 92a ustawy Prawo Bankowe tylko na fundusz inwestycyjny, bank mo\u017ce przenie\u015b\u0107 wierzytelno\u015b\u0107 bankow\u0105. Odbywa si\u0119 to w dwojaki spos\u00f3b: poprzez umow\u0119 przelewu wierzytelno\u015bci albo poprzez umow\u0119 o subpartycypacj\u0119.<\/p>\n<p><strong>Uregulowanie prawne oraz przedmiot cesji<\/strong><\/p>\n<p>Umowa cesji znajduje swoje umocowanie kodeksowe w art. 509 \u00a71 ustawy Kodeks Cywilny (dalej: k.c.). Stronami umowy s\u0105: cedent (strona decyduj\u0105ca si\u0119 pozby\u0107 prawa do wierzytelno\u015b\u0107) oraz cesjonariusz (strona\u00a0 decyduj\u0105ca si\u0119 naby\u0107 prawa do wierzytelno\u015b\u0107). Wraz z przeniesieniem nale\u017cno\u015bci g\u0142\u00f3wnej, zgodnie z art. 509 \u00a7 2 k.c., na nabywc\u0119 przechodz\u0105 wszelkie prawa zwi\u0105zane z wierzytelno\u015bci\u0105, w szczeg\u00f3lno\u015bci zaleg\u0142e odsetki. Umowa cesji w\u00a0 post\u0119powaniu dochodzenia nale\u017cno\u015bci jest powszechnie wykorzystywana. Umowa ta jest wykorzystywana w obrocie zar\u00f3wno przez przedsi\u0119biorc\u00f3w, kt\u00f3rych przedmiotem dzia\u0142alno\u015bci jest dochodzenie wierzytelno\u015bci, jak i przedsi\u0119biorc\u00f3w, kt\u00f3rych przedmiot dzia\u0142alno\u015b\u0107 jest daleki od us\u0142ug prawnych. Jest to wygodne dla przedsi\u0119biorcy, poniewa\u017c mimo poniesionej straty przez nieuczciwe zachowanie kontrahenta, mo\u017ce odzyska\u0107, bardzo szybko, znaczn\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 nale\u017cno\u015bci bez dalszych inwestycji (niestety mo\u017cliwo\u015bci te cz\u0119sto nie s\u0105 wykorzystywane przez przedsi\u0119biorc\u00f3w i pozostaj\u0105 oni ze strat\u0105). Strony umowy cesji mog\u0105 przenie\u015b\u0107 wierzytelno\u015b\u0107 bez wiedzy d\u0142u\u017cnika &#8211; wyj\u0105tkiem od tej zasady mo\u017ce by\u0107 jedynie taki stan, gdy wierzyciel pierwotny (strona umowy zasadniczej z d\u0142u\u017cnikiem) zastrze\u017ce w umowie z d\u0142u\u017cnikiem, \u017ce wierzytelno\u015bci nie mo\u017ce zby\u0107. Warto te\u017c zaznaczy\u0107, \u017ce je\u015bli wierzytelno\u015b\u0107 jest zabezpieczona hipotek\u0105 albo zastawem &#8211; to r\u00f3wnie\u017c one przechodz\u0105 na nast\u0119pc\u0119 prawnego (zgodnie z art. 79 Ustawy Ksi\u0119gi wieczyste i hipoteka, art. 509 k.c. \u00a7 2; 323 k.c.). Nale\u017cy wskaza\u0107, \u017ce przedmiotem umowy cesji nie mog\u0105 by\u0107 prawa osobiste, jak np. prawo do \u015bwiadcze\u0144 alimentacyjnych, wynagrodzenie za prac\u0119. W umowie cesji mo\u017cna zawrze\u0107 klauzul\u0119 zwrotn\u0105 wierzytelno\u015bci. Cesja zwrotna, to inaczej przelew wierzytelno\u015bci z powrotem na rzecz wierzyciela pierwotnego w razie zaistnienia okre\u015blonych przes\u0142anek, np. zgon d\u0142u\u017cnika lub upad\u0142o\u015b\u0107 przed cesj\u0105, kt\u00f3re nie zosta\u0142y ujawnione przy umowie przelewu wierzytelno\u015bci.<\/p>\n<p><strong>Kluczowe postanowienia umowy cesji <\/strong><\/p>\n<p>Cesjonariusz postanowienia umowy cesji musi skonstruowa\u0107 w taki spos\u00f3b, \u017ceby zabezpieczy\u0107 to roszczenie przed s\u0105dem.\u00a0 Z punktu widzenia nabywcy istotnym jest zadbanie o to, aby przelew wierzytelno\u015bci by\u0142 stwierdzony pismem. Wniosek ten wynika z art. 511 k.c., zgodnie z kt\u00f3rym w sytuacji kiedy, wierzytelno\u015b\u0107 jest stwierdzona pismem, rzeczony przelew wierzytelno\u015bci (cesja) r\u00f3wnie\u017c musi by\u0107 stwierdzony pismem. B\u0119dzie to mia\u0142o istotny wp\u0142yw na etapie post\u0119powania s\u0105dowego. Nabywca jest zobowi\u0105zany wykaza\u0107 legitymacj\u0119 czynn\u0105 przed s\u0105dem. Wartym wskazania jest, \u017ce\u00a0 dla skuteczno\u015bci umowy przelewu wierzytelno\u015bci, niezb\u0119dne jest jedynie \u201estwierdzenie&#8221; przelewu wierzytelno\u015bci pismem. Przepis ten nie wymaga zawarcia umowy przelewu w formie pisemnej. Czym innym jest dokonanie czynno\u015bci prawnej w formie pisemnej, a czym innym \u201estwierdzenie pismem\u201d, \u017ce okre\u015blona czynno\u015b\u0107 prawna zosta\u0142a dokonana. \u201eStwierdzenie pismem&#8221; nie odnosi si\u0119 do formy czynno\u015bci prawnej, a do istnienia pisma stwierdzaj\u0105cego, \u017ce umowa przelewu zosta\u0142a przez strony zawarta. Brak przed\u0142o\u017cenia przez powoda umowy cesji nie stanowi wystarczaj\u0105cej podstawy do przyj\u0119cia, \u017ce umowa cesji takiej wierzytelno\u015bci nie zosta\u0142a skutecznie zawarta (Wyrok SA w Katowicach z 3.09.2020 r.,<br \/>\nI ACa 1017\/19.). Tak te\u017c S\u0105d Najwy\u017cszy wskaza\u0142 w orzeczeniu o sygn. akt II CKN 1160\/99 \u201ePrzepis art. 511 k.c. nie przewiduje rygoru niewa\u017cno\u015bci w razie dokonania przelewu bez zachowania wymogu formy pisemnej. W takiej sytuacji, zgodnie z art. 74 \u00a7 1 k.c., niezachowanie formy pisemnej zastrze\u017conej w art. 511 k.c. nie skutkuje niewa\u017cno\u015bci\u0105 umowy przelewu, a jedynie okre\u015blonymi ustawowo ograniczeniami dowodowymi\u201d. Doktryna prawa cywilnego, w osobie chocia\u017cby A. Kidyby podziela to stanowisko (G. Kozie\u0142 [w:] <em>Kodeks cywilny. Komentarz. Tom III. Zobowi\u0105zania &#8211; cz\u0119\u015b\u0107 og\u00f3lna, wyd. II<\/em>, red. A. Kidyba, Warszawa 2014, art. 511.).\u00a0 W praktyce przejawia si\u0119 to w umowach cesji pod warunkiem zap\u0142aty ceny,\u00a0 umowy ramowej cesji wierzytelno\u015bci przysz\u0142ych z o\u015bwiadczeniami\u00a0 o sprzeda\u017cy wierzytelno\u015bciami.<\/p>\n<p>Wa\u017cnym elementem, kt\u00f3ry musi zabezpieczy\u0107 cesjonariusz w umowie cesji jest te\u017c indywidualizacja wierzytelno\u015bci. Wierzytelno\u015b\u0107, ma stanowi\u0107 przedmiot rozporz\u0105dzenia, powinna by\u0107 w dostateczny spos\u00f3b oznaczona (zindywidualizowana). Dotyczy to przede wszystkim wyra\u017anego okre\u015blenia stosunku zobowi\u0105zaniowego, kt\u00f3rego elementem jest zbywana wierzytelno\u015b\u0107, a zatem oznaczania stron tego stosunku, \u015bwiadczenia oraz przedmiotu \u015bwiadczenia, tj. w umowie cesji trzeba wskaza\u0107\u00a0 jak\u0105 umow\u0119 zawar\u0142 d\u0142u\u017cnik, jaki jest jej przedmiot oraz oznaczy\u0107 d\u0142u\u017cnika w spos\u00f3b dostatecznie zrozumia\u0142y dla stron, aby go odr\u00f3\u017cni\u0107 od innych (Wyrok SA w Poznaniu z 10.03.2021 r., I ACa 813\/19, LEX nr 3345462, Wyrok SA w Warszawie z 7.11.2022 r., VII AGa 196\/19, LEX nr 3484065.).<\/p>\n<p><strong>Cesja przysz\u0142a<\/strong><\/p>\n<p>Zagadnieniem spornym na tle umowy cesji mo\u017ce by\u0107 zagadnienie cesji globalnej (J. Wid\u0142o, Umowa przelewu wierzytelno\u015bci. Zagadnienia wybrane, NPN 2002, nr 1, s. 67.), cesji przysz\u0142ej.<br \/>\nW doktrynie oraz orzecznictwie mo\u017cna znale\u017a\u0107 r\u00f3\u017cne stanowiska.\u00a0 Nale\u017cy jednak przyj\u0105\u0107,<br \/>\n\u017ce cesja globalna wraz z cesj\u0105 wierzytelno\u015bci przysz\u0142ych jest mo\u017cliwa. Nic nie stoi na przeszkodzie, by dopu\u015bci\u0107 formaln\u0105 mo\u017cliwo\u015b\u0107 dokonywania tego rodzaju transakcji. Jedynym ograniczeniem, poza konieczno\u015bci\u0105 spe\u0142nienia przes\u0142anek zbywalno\u015bci przez ka\u017cd\u0105<br \/>\nz wchodz\u0105cych w gr\u0119 wierzytelno\u015bci, jest w\u0142a\u015bciwa ich indywidualizacja, by istnia\u0142a mo\u017cliwo\u015b\u0107 wyodr\u0119bnienia tych, kt\u00f3re nie s\u0105 przedmiotem przelewu (W. Kurowski [w:] <em>Kodeks cywilny. Komentarz. Tom III. Zobowi\u0105zania. Cz\u0119\u015b\u0107 og\u00f3lna (art. 353-534)<\/em>, red. M. Fras, M. Habdas, Warszawa 2018, art. 509.). Strony umowy cesji mog\u0105 swobodnie przenosi\u0107 mi\u0119dzy sob\u0105 wierzytelno\u015bci.<\/p>\n<p><strong>Legitymacja w post\u0119powaniu s\u0105dowym<\/strong><\/p>\n<p>Skutkiem braku legitymacji procesowej nie mo\u017ce by\u0107 odrzucenie pozwu ze wzgl\u0119du na niedopuszczalno\u015b\u0107 drogi s\u0105dowej. Badanie legitymacji czynnej powoda wymaga merytorycznego zbadania sprawy. Odrzucenie pozwu za\u015b odnosi si\u0119 do przes\u0142anek typowo formalnych, s\u0105d za\u015b przy wst\u0119pnym rozpoznaniu sprawy daje wiar\u0119 stanowi faktycznemu przedstawionemu w pozwie. W ten sam spos\u00f3b okre\u015blana jest r\u00f3wnie\u017c w\u0142a\u015bciwo\u015b\u0107 rzeczowa czy miejscowa s\u0105du. S\u0105d bada czy zgodnie z przedstawionym w pozwie stanem tego typu roszczenie mo\u017ce by\u0107 przedmiotem post\u0119powania cywilnego. Ustalenie czy pow\u00f3d posiada legitymacj\u0119 czynn\u0105, jest przedmiotem post\u0119powania dowodowego. Legitymacja czynna po dokonaniu umowy cesji powoda b\u0119dzie badana w trakcie\u00a0 trwania post\u0119powania &#8211; nie za\u015b w momencie badania czy pow\u00f3d zachowa\u0142 wszystkie przes\u0142anki formalne. Je\u017celi w jego toku, po przeprowadzeniu dowodu, szczeg\u00f3lnie z umowy cesji, s\u0105d stwierdzi, i\u017c powodowi nie przys\u0142uguje roszczenie, s\u0105d mo\u017ce jedynie oddali\u0107 pow\u00f3dztwo.<\/p>\n<p><strong>Podsumowanie<\/strong><\/p>\n<p>Rekapituluj\u0105c umowa cesji wierzytelno\u015bci to skuteczne narz\u0119dzie prawne umo\u017cliwiaj\u0105ce przeniesienie praw do nale\u017cno\u015bci na inn\u0105 stron\u0119, co pozwala przedsi\u0119biorcom na szybkie odzyskanie \u015brodk\u00f3w bez konieczno\u015bci prowadzenia d\u0142ugotrwa\u0142ych windykacji. Jednak\u017ce, warto zaznaczy\u0107, i\u017c problem Cesji zosta\u0142 wy\u0142\u0105cznie w tym artykule nakre\u015blony, samo zagadnienie jest du\u017co bardziej z\u0142o\u017cone, jak i budzi wiele kontrowersji w doktrynie i orzecznictwie. O z\u0142o\u017cono\u015bci problemu mo\u017ce \u015bwiadczy\u0107 chocia\u017cby to, \u017ce na jego temat powsta\u0142o blisko 150 monografii, ksi\u0105\u017cek, artyku\u0142\u00f3w jak i ponad 10 tys. orzecze\u0144 s\u0105d\u00f3w. <strong>Decyduj\u0105c si\u0119 na cesj\u0119, przedsi\u0119biorcy nie tylko optymalizuj\u0105 proces odzyskiwania nale\u017cno\u015bci, ale r\u00f3wnie\u017c minimalizuj\u0105 ryzyko finansowe. Warto rozwa\u017cy\u0107 wsp\u00f3\u0142prac\u0119 z profesjonalistami \u2013 zar\u00f3wno przy konstrukcji um\u00f3w, jak i dochodzeniu roszcze\u0144 \u2013 aby zapewni\u0107 sobie pe\u0142n\u0105 ochron\u0119 prawn\u0105 i efektywno\u015b\u0107 dzia\u0142a\u0144.<\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Miko\u0142aj Kuli\u0144ski<\/p>\n<p>Olgierd Kowalski<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>&nbsp; Umowa cesji. Umowa Cesji jest to umowa przelewu wierzytelno\u015bci. Nale\u017cy przez to rozumie\u0107 przekszta\u0142cenie podmiotowe po stronie wierzyciela. Rzadziej w obrocie gospodarczym mamy do czynienia z podmiotow\u0105 zmian\u0105\u00a0 po stronie d\u0142u\u017cnika tj. przej\u0119cie d\u0142ugu, niniejszej zmiany mo\u017cna dokona\u0107 przez umow\u0119 mi\u0119dzy wierzycielem, a osob\u0105 trzeci\u0105 za zgod\u0105 d\u0142u\u017cnika, o\u015bwiadczenie d\u0142u\u017cnika mo\u017ce by\u0107 z\u0142o\u017cone kt\u00f3rejkolwiek [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":8,"featured_media":5225,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[27],"tags":[],"class_list":["post-5223","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-obsluga-prawna","entry","has-media"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/i-rs.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5223","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/i-rs.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/i-rs.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/i-rs.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/8"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/i-rs.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5223"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/i-rs.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5223\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5224,"href":"https:\/\/i-rs.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5223\/revisions\/5224"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/i-rs.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/5225"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/i-rs.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5223"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/i-rs.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5223"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/i-rs.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5223"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}