<\/p>\n
Pierwszego lipca 2023 r. w \u017cycie wesz\u0142a du\u017ca nowelizacja kodeksu post\u0119powania cywilnego. Jedn\u0105 z istotniejszych zmian jest wprowadzenie specjalnego post\u0119powania z udzia\u0142em konsument\u00f3w. Od teraz konsumenci b\u0119d\u0105 mogli uzyska\u0107 od przedsi\u0119biorcy zwrot koszt\u00f3w procesu pomimo przegrania sprawy. W praktyce nowe przepisy mog\u0105 te\u017c spowodowa\u0107 skr\u00f3cenie czasu trwania post\u0119powa\u0144 s\u0105dowych i dos\u0142ownie \u201eprzybli\u017cy\u0107\u201d S\u0105d do konsument\u00f3w. Mo\u017ce to odgrywa\u0107 zasadnicze znaczenie w popularnych sporach nabywc\u00f3w nieruchomo\u015bci z deweloperami.<\/p>\n
Gwoli wyja\u015bnienia, za konsumenta uwa\u017ca si\u0119 osob\u0119 fizyczn\u0105 dokonuj\u0105c\u0105 z przedsi\u0119biorc\u0105 czynno\u015bci prawnej niezwi\u0105zanej bezpo\u015brednio z jej dzia\u0142alno\u015bci\u0105 gospodarcz\u0105 lub zawodow\u0105.<\/p>\n
Jedn\u0105 z kluczowych nowo\u015bci w stosunku do dotychczasowych przepis\u00f3w jest mo\u017cliwo\u015b\u0107 karania przedsi\u0119biorc\u00f3w za brak udzia\u0142u w pr\u00f3bie dobrowolnego rozwi\u0105zania sporu lub niedostateczne w ni\u0105 zaanga\u017cowanie, kt\u00f3re doprowadzi\u0142o do zb\u0119dnego wytoczenia pow\u00f3dztwa lub wadliwego okre\u015blenia przedmiotu sprawy. Sankcj\u0105 jest obci\u0105\u017cenie przedsi\u0119biorcy kosztami procesu, nawet do dwukrotnej ich wysoko\u015bci.<\/p>\n
Innymi s\u0142owy, od 1 lipca 2023 r. konsument mo\u017ce: pozwa\u0107, przegra\u0107 w ca\u0142o\u015bci i nie ponie\u015b\u0107 z tego tytu\u0142u jakichkolwiek koszt\u00f3w. Oczywi\u015bcie nie zdarzy si\u0119 tak w ka\u017cdej przegranej przez konsumenta sprawie. Po wype\u0142nieniu wymienionych wy\u017cej przes\u0142anek, ostateczn\u0105 decyzj\u0119 podejmuje sk\u0142ad s\u0119dziowski. Przepis ten mo\u017ce mie\u0107 jednak bardzo praktyczne zastosowanie. W wielu sprawach konsumenci przez niedostateczne zaanga\u017cowanie przedsi\u0119biorcy w etap reklamacyjny lub przedprocesowy s\u0105 wr\u0119cz zmuszeni do wniesienia pow\u00f3dztwa do s\u0105du. Cz\u0119sto jest to jedyna mo\u017cliwo\u015b\u0107 odkrycia \u201eprawdy\u201d w wa\u017cnej sprawie. Na drodze do weryfikacji fakt\u00f3w nie stoj\u0105 bowiem obiektywne przeszkody a zachowanie przedsi\u0119biorcy, kt\u00f3ry np. jako jedyny ma dost\u0119p do dokument\u00f3w i innych dowod\u00f3w i nie chce si\u0119 nimi dzieli\u0107.<\/p>\n
Odnosz\u0105c si\u0119 do konkretnych przyk\u0142ad\u00f3w, wdzi\u0119cznym wydaj\u0105 si\u0119 spory konsument\u00f3w z deweloperami na rynku mieszkaniowym. W zwi\u0105zku ze zw\u0142ok\u0105 w wydaniu lub przeniesieniu w\u0142asno\u015bci mieszkania na rzecz nabywcy, deweloper zobowi\u0105zany jest zap\u0142aci\u0107 kar\u0119 umown\u0105 lub odszkodowanie \u2013 np. zwr\u00f3ci\u0107 nabywcy koszty najmu, kt\u00f3re ten musia\u0142 p\u0142aci\u0107 w czasie zw\u0142oki). Warto zaznaczy\u0107, \u017ce nieterminowo\u015b\u0107 deweloper\u00f3w w wydaniu lub przeniesieniu w\u0142asno\u015bci nieruchomo\u015bci jest w spotykana w praktyce niezwykle cz\u0119sto. Je\u017celi taka nieterminowo\u015b\u0107 wyst\u0105pi i nabywca zwr\u00f3ci si\u0119 do dewelopera o zap\u0142at\u0119 kary umownej lub odszkodowania \u2013 deweloper mo\u017ce si\u0119 broni\u0107 tym, i\u017c nie ponosi winy za op\u00f3\u017anienie. To na deweloperze jednak spoczywa ci\u0119\u017car dowodu w tym zakresie. W praktyce, przedsi\u0119biorcy powo\u0142uj\u0105 m.in. si\u0119 na si\u0142\u0119 wy\u017csz\u0105, konflikt zbrojny na Ukrainie czy pandemi\u0119 Covid-19. Problem w tym, \u017ce takie t\u0142umaczenie cz\u0119stokro\u0107 jest bardzo og\u00f3lne i nie poparte \u017cadnymi dowodami. W zwi\u0105zku z tym, konsument, kt\u00f3ry sam dost\u0119pu do dowod\u00f3w, w szczeg\u00f3lno\u015bci pe\u0142nej dokumentacji dewelopera (np.\u00a0 korespondencji dewelopera z dostawcami, informacji o narodowo\u015bci pracownik\u00f3w, urlopach chorobowych) przecie\u017c nie posiada, jedyne co w tej sytuacji mo\u017ce zrobi\u0107, to albo uwierzy\u0107 deweloperowi na s\u0142owo i zrezygnowa\u0107 z kwot rz\u0119du kilku, kilkunastu lub nawet kilkudziesi\u0119ciu tysi\u0119cy z\u0142otych, albo pozwa\u0107 go do S\u0105du. W S\u0105dzie deweloperowi na s\u0142owo ju\u017c nikt nie uwierzy, przed s\u0105dem trzeba przedstawi\u0107 dowody. I tutaj w gr\u0119 wchodz\u0105 nowe przepisy. Je\u017celi deweloper przed s\u0105dem przedstawi dowody, kt\u00f3re m\u00f3g\u0142 przedstawi\u0107 ju\u017c na etapie przeds\u0105dowym, to S\u0105d mo\u017ce (i wed\u0142ug autora powinien) uzna\u0107, \u017ce przedsi\u0119biorca zaniecha\u0142 pr\u00f3by dobrowolnego rozwi\u0105zania sporu lub uczestniczy\u0142 w niej w z\u0142ej wierze i przez to przyczyni\u0142 si\u0119 do zb\u0119dnego wytoczenia pow\u00f3dztwa. W konsekwencji s\u0105d powinien obci\u0105\u017cy\u0107 dewelopera r\u00f3wnie\u017c kosztami procesu poniesionymi przez konsumenta, nawet w wypadku przegranej tego ostatniego w procesie. Przecie\u017c gdyby konsument widzia\u0142 dowody przed procesem, najprawdopodobniej nie zdecydowa\u0142by si\u0119 na pozew.<\/p>\n
Co warto zaznaczy\u0107, koszty procesu obejmuj\u0105 nie tylko op\u0142aty s\u0105dowe, czy zwrot koszt\u00f3w dojazdu na rozpraw\u0119, ale r\u00f3wnie\u017c wynagrodzenie profesjonalnego pe\u0142nomocnika w wysoko\u015bci okre\u015blonej we w\u0142a\u015bciwym rozporz\u0105dzeniu. Jednak warto zaznaczy\u0107, \u017ce w praktyce pe\u0142nomocnik mo\u017ce oczekiwa\u0107 wy\u017cszego wynagrodzenia.<\/p>\n
Innym tradycyjnym przyk\u0142adem, kiedy omawiany przepis powinien by\u0107 zastosowany, s\u0105 pozwy po post\u0119powaniach reklamacyjnych, w kt\u00f3rych przedsi\u0119biorcy odrzucili reklamacj\u0119 rzeczy bez jej zbadania. Odrzucanie reklamacji \u201ew ciemno\u201d jest zmor\u0105 konsument\u00f3w i s\u0142abym punktem ochrony konsumenckiej, kt\u00f3ra kara\u0142a do tej pory nieterminowo\u015b\u0107 w odpowiedzi na reklamacj\u0119, natomiast nie sankcjonowa\u0142a braku realnego jej rozpatrzenia. Przez realne rozpatrzenie reklamacji rozumiem zbadanie reklamowanej rzeczy przez osob\u0119 z odpowiednimi kompetencjami, co w wypadku odmowy uwzgl\u0119dnienia reklamacji, powinno skutkowa\u0107 przekazaniem konsumentowi opinii nt. reklamowanej rzeczy wraz z logicznym uzasadnieniem.<\/p>\n
Inn\u0105, r\u00f3wnie\u017c istotn\u0105 nowo\u015bci\u0105, kt\u00f3ra mo\u017ce ograniczy\u0107 zaanga\u017cowanie czasu i \u015brodk\u00f3w konsumenta w post\u0119powanie s\u0105dowe, jest mo\u017cliwo\u015b\u0107 skierowania pozwu przeciwko przedsi\u0119biorcy przed S\u0105d w\u0142a\u015bciwy dla miejsca zamieszkania konsumenta. Do tej pory w wi\u0119kszo\u015bci spraw konsument musia\u0142 wytacza\u0107 pozew przed S\u0105d w\u0142a\u015bciwy miejscowo dla siedziby przedsi\u0119biorcy. Pomimo rozpraw on-line i z zasady braku obowi\u0105zku uczestniczenia przez powoda w rozprawach osobi\u015bcie, w szczeg\u00f3lno\u015bci, je\u017celi ma profesjonalnego pe\u0142nomocnika, zazwyczaj S\u0105d pragnie wys\u0142ucha\u0107 strony bezpo\u015brednio chocia\u017c raz w trakcie sprawy i nadal cz\u0119sto odbywa si\u0119 to w budynku S\u0105du. Zmiana ta skraca czas dojazdu do S\u0105du przez konsumenta i mo\u017ce wp\u0142yn\u0105\u0107 pozytywnie na szybko\u015b\u0107 post\u0119powa\u0144, gdy\u017c rozproszy rozpoznawanie spraw r\u00f3wnie\u017c na S\u0105dy w mniejszych miejscowo\u015bciach, kt\u00f3re przedsi\u0119biorcy rzadziej obieraj\u0105 na swoje siedziby.<\/p>\n
Trzeci\u0105 z kolei zmian\u0105 wart\u0105 wspomnienia jest zobowi\u0105zanie przedsi\u0119biorcy do powo\u0142ania wszystkich twierdze\u0144 i dowod\u00f3w ju\u017c w odpowiedzi na pozew (je\u017celi jest pozwanym) lub w pozwie (je\u017celi jest powodem). Do tej pory tzw. prekluzja dowodowa narzucona by\u0142a przede wszystkim w post\u0119powaniach gospodarczych. W praktyce jednak, r\u00f3wnie\u017c w tych post\u0119powaniach du\u017co zale\u017cy od tego, na ile pozwala sk\u0142ad s\u0119dziowski. O ile jednak w post\u0119powaniu gospodarczym mamy, przynajmniej z za\u0142o\u017cenia, r\u00f3wne strony post\u0119powania, o tyle w post\u0119powaniu z udzia\u0142em konsumenta ju\u017c za\u0142o\u017cenie jest ca\u0142kiem odmienne i jest on stron\u0105 s\u0142absz\u0105. Z tego powodu S\u0105dy prawdopodobnie \u015bci\u015blej b\u0119d\u0105 przestrzega\u0107 prekluzji dowodowej w post\u0119powaniach z udzia\u0142em konsument\u00f3w i bardziej rygorystycznie podchodzi\u0107 do twierdze\u0144 i wniosk\u00f3w dowodowych przedsi\u0119biorcy zg\u0142oszonych p\u00f3\u017aniej ni\u017c w pozwie lub odpowiedzi na pozew. Warto zaznaczy\u0107, \u017ce nowe przepisy b\u0119d\u0105 dotyczy\u0142y r\u00f3wnie\u017c przedsi\u0119biorc\u00f3w, kt\u00f3rzy w czasie kierowania przeciwko nim pozwu nie prowadzili ju\u017c dzia\u0142alno\u015bci gospodarczej.<\/p>\n
Dodatkowo, przepisy zastosowanie b\u0119d\u0105 mia\u0142y do spor\u00f3w z um\u00f3w, kt\u00f3re zawierane by\u0142y przed wej\u015bciem ich w \u017cycie, gdy\u017c S\u0105d bierze pod uwag\u0119 przepisy proceduralne z dnia wyrokowania.<\/p>\n
Podsumowuj\u0105c, nowe post\u0119powanie z udzia\u0142em konsument\u00f3w, stanowi zmian\u0119 w dobrym kierunku i podwy\u017csza ochron\u0119 najs\u0142abszych uczestnik\u00f3w rynku. Obecnie, wielokrotnie, przez niepewno\u015b\u0107 powi\u0105zan\u0105 z ryzykiem poniesienia koszt\u00f3w procesu, konsumenci rezygnuj\u0105 z zasadnych roszcze\u0144 i tym samym ponosz\u0105 strat\u0119 maj\u0105tkow\u0105. Przedsi\u0119biorcy z kolei dostrzegaj\u0105 korzy\u015bci z nagannych praktyk i nie maj\u0105 odpowiednio silnego bod\u017aca do ich zmiany.<\/p>\n
Je\u017celi s\u0105dy b\u0119d\u0105 odwa\u017cnie stosowa\u0142y nowe przepisy, wysoka jako\u015b\u0107 obs\u0142ugi posprzeda\u017cowej klienta mo\u017ce zacz\u0105\u0107 si\u0119 na rynku bardziej op\u0142aca\u0107. To przecie\u017c powinno by\u0107 ostatecznym efektem wprowadzanych zmian \u2013 lepsza obs\u0142uga posprzeda\u017cowa, wi\u0119ksze zaanga\u017cowanie w rozwi\u0105zanie sporu na etapie polubownym, co w ostateczno\u015bci spowoduje ograniczenie kosztownych dla wszystkich spraw s\u0105dowych. Taka zmiana przyda\u0142aby si\u0119 szczeg\u00f3lnie na rynku deweloperskim, kt\u00f3ry jest \u017ar\u00f3d\u0142em najwy\u017cszych wydatk\u00f3w i strat konsument\u00f3w.<\/p>\n
Niestety, nowe przepisy nie rozwi\u0105\u017c\u0105 innych pal\u0105cych problem\u00f3w dotycz\u0105cych konsument\u00f3w \u2013 niedofinansowanych organizacji prokonsumenckich czy braku odpowiednich zasob\u00f3w kadrowych i finansowych rzecznik\u00f3w konsument\u00f3w, kt\u00f3rzy w konsekwencji bardzo rzadko korzystaj\u0105 ze swojej kompetencji pomocy na etapie s\u0105dowym.<\/p>\n
Autor:<\/p>\n
Adam Rusi\u0142owicz<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Pierwszego lipca 2023 r. w \u017cycie wesz\u0142a du\u017ca nowelizacja kodeksu post\u0119powania cywilnego. Jedn\u0105 z istotniejszych zmian jest wprowadzenie specjalnego post\u0119powania z udzia\u0142em konsument\u00f3w. Od teraz konsumenci b\u0119d\u0105 mogli uzyska\u0107 od przedsi\u0119biorcy zwrot koszt\u00f3w procesu pomimo przegrania sprawy. W praktyce nowe przepisy mog\u0105 te\u017c spowodowa\u0107 skr\u00f3cenie czasu trwania post\u0119powa\u0144 s\u0105dowych i dos\u0142ownie \u201eprzybli\u017cy\u0107\u201d S\u0105d do […]<\/p>\n","protected":false},"author":8,"featured_media":4338,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[4],"tags":[],"class_list":["post-4339","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-aktualnosci","entry","has-media"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/i-rs.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4339","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/i-rs.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/i-rs.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/i-rs.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/8"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/i-rs.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4339"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/i-rs.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4339\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4340,"href":"https:\/\/i-rs.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4339\/revisions\/4340"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/i-rs.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/4338"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/i-rs.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4339"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/i-rs.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4339"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/i-rs.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4339"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}