Odszkodowanie za najem pojazdu zast\u0119pczego \u2013 przes\u0142anki przyznania<\/u><\/p>\n
Od chwili wydania uchwa\u0142y S\u0105du Najwy\u017cszego III CZP 5\/11, rynek najm\u00f3w pojazd\u00f3w zast\u0119pczych, op\u0142acanych bezgot\u00f3wkowo roszczeniami w stosunku do ubezpieczycieli, kwitnie. Na \u00a0rynku wyst\u0119puje bardzo wiele wypo\u017cyczalni, kt\u00f3re zorganizowa\u0142y sw\u00f3j model dzia\u0142alno\u015bci w taki spos\u00f3b. Powszechno\u015b\u0107 tego zjawiska, relatywnie \u0142atwe przes\u0142anki uzyskania odszkodowania doprecyzowane przez orzecznictwo, wzgl\u0119dna \u0142askawo\u015b\u0107 sad\u00f3w powszechnych dla poszkodowanych, doprowadzi\u0142y jednak do powstania nieprawid\u0142owych zachowa\u0144. Jednym z przyk\u0142ad\u00f3w takiego zachowania jest zast\u0119powanie uszkodzonego pojazdu przez poszkodowanego, po takich kosztach, \u017ce przekraczaj\u0105 one nie tylko koszt naprawy pojazdu po szkodzie, ale wr\u0119cz warto\u015b\u0107 ca\u0142ego pojazdu. Odszkodowanie za najem pojazdu zast\u0119pczego, w stosunku do sprawcy oraz jego ubezpieczyciela, nale\u017cne jest ka\u017cdemu, kto na skutek kolizji utraci\u0142 mo\u017cliwo\u015b\u0107 korzystania z pojazdu, a jednocze\u015bnie poni\u00f3s\u0142 wydatki na wynajem pojazdu zast\u0119pczego. Samo unieruchomienie pojazdu uszkodzonego, nie \u015bwiadczy jeszcze o powstaniu szkody, a dopiero poczynienie wydatk\u00f3w w celu zapewnienia sobie innego pojazdu, stanowi szkod\u0119, kt\u00f3ra mo\u017ce podlega\u0107 kompensacji. Z uwagi na wysokie ceny takiego najmu, zacz\u0119to wynajmowa\u0107 poszkodowanym pojazdy na kredyt, nie bior\u0105c od nich \u017cadnej zap\u0142aty, a nast\u0119pnie domagaj\u0105c si\u0119 zap\u0142aty przez ubezpieczyciela. Dzia\u0142anie takie znalaz\u0142o szerok\u0105 aprobat\u0119 w orzecznictwie. Prowadzi to de facto do sytuacji, \u017ce poszkodowany mo\u017ce nawet nie zdawa\u0107 sobie sprawy, \u017ce najem jest odp\u0142atny, a w\u0142a\u015bciwe warunki finansowe narzuca wypo\u017cyczalnia jednostronnie ubezpieczycielowi, dopiero si\u0119 z nim rozliczaj\u0105c. Prowadzi to te\u017c do zaniku mechanizm\u00f3w rynkowych weryfikacji cen, bo poszkodowany de facto nigdy nie zap\u0142aci za najem, wi\u0119c nie jest zainteresowany, \u017ceby poszukiwa\u0107 najbardziej konkurencyjnych ofert na rynku.<\/p>\n
Potrzeba racjonalno\u015bci w bezgot\u00f3wkowym najmie pojazd\u00f3w<\/u><\/p>\n
Wobec powy\u017cszych uwarunkowa\u0144, w kontek\u015bcie faktu, \u017ce ogromna ilo\u015b\u0107 pojazd\u00f3w w Polsce to pojazdy bardzo przestarza\u0142e, nieraz o niewielkiej warto\u015bci, niejednokrotnie dochodzi do sytuacji, \u017ce koszt najmu przekracza nie tylko koszty naprawy samego pojazdu, ale w og\u00f3le warto\u015b\u0107 pojazdu. Poszkodowany, zamiast naprawi\u0107 pojazd jak najszybciej, wzgl\u0119dnie kupi\u0107 nowy, w miejsce niejednokrotnie pojazdu o symbolicznej warto\u015bci, celowo w porozumieniu z wypo\u017cyczalni\u0105 albo w wyniku niedbalstwa czy lekkomy\u015blno\u015bci, czeka na dzia\u0142anie ubezpieczyciela z napraw\u0105 czy zbyciem pojazdu, kontynuuj\u0105c najem, generuj\u0105c wysok\u0105 szkod\u0119. Sam proces likwidacji szkody mo\u017ce si\u0119 z r\u00f3\u017cnych wzgl\u0119d\u00f3w wyd\u0142u\u017cy\u0107, przyk\u0142adowo w sytuacji, kiedy sporne jest, kto odpowiada za kolizj\u0119 \u2013 zw\u0142aszcza gdy sam ubezpieczony tak\u0105 odpowiedzialno\u015b\u0107 neguje. Ubezpieczyciel ma ustawowo co najmniej 30 dni na wydanie decyzji w sprawie \u2013 nie jest jednak tak, \u017ce najem mo\u017cna rozpocz\u0105\u0107 dopiero po tym okresie. \u00a0W sytuacji, kiedy uszkodzeniu ulega stary pojazd, zaniedbany, nie \u0142atwo domy\u015bli\u0107 si\u0119, \u017ce koszt najmu mo\u017ce szybko przekroczy\u0107 w og\u00f3le warto\u015b\u0107 pojazdu czy naprawy.<\/p>\n
Reakcja orzecznictwa na problem<\/u><\/p>\n
W orzecznictwie problem ten niestety jest zbagatelizowany \u2013 wr\u0119cz zarzuca si\u0119, \u017ce warto\u015b\u0107 pojazdu czy naprawy nie ma \u017cadnego znaczenia, bo koszt najmu pojazdu zast\u0119pczego to innego rodzaju szkoda, polegaj\u0105ca na utracie funkcji pojazdu, a nie jego warto\u015bci. Toleruje si\u0119 wr\u0119cz sytuacje, w kt\u00f3rej dochodzi do uszkodzenia pojazdu o znikomej warto\u015bci, a nast\u0119pnie przed\u0142u\u017caj\u0105cego si\u0119 najmu, kt\u00f3rego koszt nawet wielokrotnie potrafi przekroczy\u0107 koszt zakupu nowego, r\u00f3wnorz\u0119dnego pojazdu. Pogl\u0105d ten jednak jest wyrazem niezrozumienia elementarnych zasad prawa cywilnego i obowi\u0105zku przeciwdzia\u0142ania przez poszkodowanego rozmiarom szkody. Uzasadnione jest, \u017ceby podchodzi\u0107 do ka\u017cdorazowo takiej sytuacji w spos\u00f3b racjonalny, logiczny i gospodarny. Nie powinno si\u0119 dopuszcza\u0107 do sytuacji, w kt\u00f3rej uznaje si\u0119, \u017ce poszkodowanego sta\u0107 na wygenerowanie koszt\u00f3w najmu przez wiele miesi\u0119cy w czasie ustalania w og\u00f3le przebiegu spornego wypadku, w wysoko\u015bci kilkudziesi\u0119ciu tysi\u0119cy z\u0142otych, a jednocze\u015bnie sta\u0107 go na wykonanie niewielkiej naprawy przywracaj\u0105cej zdolno\u015b\u0107 pojazdu do ruchu na drodze, albo w og\u00f3le nabycie r\u00f3wnorz\u0119dnego pojazdu o warto\u015bci do kilku tysi\u0119cy z\u0142otych. Fakt, \u017ce najem pojazdu oferowany jest na kredyt, nie powinien mie\u0107 w og\u00f3le w sprawie znaczenia. Powinno si\u0119 ocenia\u0107 zachowanie poszkodowanego z punktu widzenia racjonalno\u015bci i gospodarno\u015bci \u2013 analizowa\u0107, czy gdyby nie bezgot\u00f3wkowy system najmu, brak gwarancji zwrotu koszt\u00f3w przez ubezpieczyciela, to te\u017c zachowa\u0142 by si\u0119 tak niegospodarnie. W przypadku odpowiedzi negatywnej, to poszkodowany i wypo\u017cyczalnia powinni zosta\u0107 obci\u0105\u017ceni zwi\u0119kszon\u0105 w ten spos\u00f3b szkod\u0105. Podkre\u015blenia wymaga, \u017ce strony stosunku zobowi\u0105zaniowego wynikaj\u0105cego z odpowiedzialno\u015bci gwarancyjnej ubezpieczyciela maj\u0105 obowi\u0105zek wsp\u00f3\u0142dzia\u0142ania (art. 354 \u00a7 2 k.c.). W ramach tego obowi\u0105zku powinno\u015bci\u0105 poszkodowanego, jako wierzyciela jest lojalne post\u0119powanie na etapie likwidacji szkody przez ograniczanie zakresu \u015bwiadczenia odszkodowawczego ubezpieczyciela, a nie zb\u0119dne powi\u0119kszanie wysoko\u015bci szkody. Brak podj\u0119cia takich dzia\u0142a\u0144 mimo, \u017ce le\u017ca\u0142y w zakresie mo\u017cliwo\u015bci poszkodowanego, nie mo\u017ce zwi\u0119ksza\u0107 odszkodowania nale\u017cnego od ubezpieczyciela zobowi\u0105zanego do naprawienia szkody (por.m.in. uchwa\u0142y S\u0105du Najwy\u017cszego z dnia 22 kwietnia 1997 r., III CZP 14\/97, OSNC 1997, Nr 8, poz. 103, z dnia 23 czerwca 2003 r., III CZP 32\/03, z dnia 24 sierpnia 2017 r., III CZP 20\/17, z dnia 16 pa\u017adziernika 1998 r., III CZP 42\/98, OSNC 1999, Nr 4, poz. 69).<\/p>\n
<\/p>\n
Waldemar Szubert<\/p>\n
radca prawny<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Odszkodowanie za najem pojazdu zast\u0119pczego \u2013 przes\u0142anki przyznania Od chwili wydania uchwa\u0142y S\u0105du Najwy\u017cszego III CZP 5\/11, rynek najm\u00f3w pojazd\u00f3w zast\u0119pczych, op\u0142acanych bezgot\u00f3wkowo roszczeniami w stosunku do ubezpieczycieli, kwitnie. Na \u00a0rynku wyst\u0119puje bardzo wiele wypo\u017cyczalni, kt\u00f3re zorganizowa\u0142y sw\u00f3j model dzia\u0142alno\u015bci w taki spos\u00f3b. Powszechno\u015b\u0107 tego zjawiska, relatywnie \u0142atwe przes\u0142anki uzyskania odszkodowania doprecyzowane przez orzecznictwo, wzgl\u0119dna […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":3383,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[32],"tags":[],"class_list":["post-3382","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-ogolne","entry","has-media"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/i-rs.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3382","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/i-rs.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/i-rs.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/i-rs.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/i-rs.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3382"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/i-rs.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3382\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/i-rs.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/3383"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/i-rs.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3382"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/i-rs.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3382"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/i-rs.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3382"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}