W dobie pandemicznych obostrze\u0144, ka\u017cdy rodzic jest ju\u017c przyzwyczajony do zdalnej edukacji swojego dziecka. Pandemia ci\u0105gle trwa, jednak obostrzenia sanitarno- epidemiologiczne staj\u0105 si\u0119 co raz mniej restrykcyjne. Dzieci wr\u00f3ci\u0142y na zaj\u0119cia dydaktyczne do szk\u00f3\u0142. Dlatego warto rozwa\u017cy\u0107, na jakiej podstawie powstaje odpowiedzialno\u015b\u0107 odszkodowawcza plac\u00f3wki edukacyjnej (dalej: szko\u0142a) wzgl\u0119dem uczni\u00f3w oraz jakie przes\u0142anki odszkodowawcze musz\u0105 zaistnie\u0107 do powstania odpowiedzialno\u015bci szko\u0142y.<\/p>\n
Odpowiedzialno\u015b\u0107 odszkodowawcza szko\u0142y jest skr\u00f3tem my\u015blowym, gdy\u017c w przypadku szk\u00f3\u0142 publicznych podmiotami zobowi\u0105zanymi b\u0119d\u0105 zwykle gminy.<\/p>\n
Podstawa prawna<\/strong><\/p>\n Zgodnie z art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. (Dz.U.2021.1082 t.j. z dnia 2021.06.17) Prawo O\u015bwiatowe organ prowadz\u0105cy szko\u0142\u0119 lub plac\u00f3wk\u0119 odpowiada za jej dzia\u0142alno\u015b\u0107 tj. minister, jednostka samorz\u0105du terytorialnego. Do zada\u0144 powy\u017cszych podmiot\u00f3w nale\u017cy organizacja warunk\u00f3w umo\u017cliwiaj\u0105cych dzia\u0142alnie szko\u0142y, w szczeg\u00f3lno\u015bci bezpiecznych i higienicznych warunk\u00f3w nauki, wychowania i opieki. Wskazane podmioty ponosz\u0105 odpowiedzialno\u015b\u0107 cywiln\u0105 za ca\u0142\u0105 dzia\u0142alno\u015b\u0107 szko\u0142y, w tym za szkody wyrz\u0105dzone przez nauczycieli i innych pracownik\u00f3w.<\/p>\n Zgodnie z prawem o\u015bwiatowym nauczyciel w swoich dzia\u0142aniach dydaktycznych, wychowawczych i opieku\u0144czych ma obowi\u0105zek kierowania si\u0119 dobrem uczni\u00f3w, trosk\u0105 o ich zdrowie, postaw\u0119 moraln\u0105 i obywatelsk\u0105, z poszanowaniem godno\u015bci osobistej ucznia. Natomiast, prawa i obowi\u0105zki nauczycieli doprecyzowuje ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela, dalej: \u201eKarta\u201d (Dz.U.2021.1762 tj.\u00a0 z dnia 2021.09.29). Karta reguluje zobowi\u0105zania nauczycieli do realizowania zada\u0144 zwi\u0105zanych z zapewnieniem bezpiecze\u0144stwa uczniom w czasie zaj\u0119\u0107 organizowanych przez szko\u0142\u0119, a za zapewnienie bezpiecze\u0144stwa uczniom i nauczycielom w czasie zaj\u0119\u0107 organizowanych przez szko\u0142\u0119, w szczeg\u00f3lno\u015bci odpowiedzialnym podmiotem jest dyrektor szko\u0142y.<\/p>\n Ka\u017cd\u0105 szko\u0142\u0119, opr\u00f3cz norm powszechnie obowi\u0105zuj\u0105cych, obowi\u0105zuj\u0105 r\u00f3wnie\u017c wewn\u0119trzne akty normatywne, wydawane na podstawie akt\u00f3w powszechnie obowi\u0105zuj\u0105cych. Podstawowym aktem wewn\u0119trznym ka\u017cdej szko\u0142y jest jej Statut, kt\u00f3ry normuje podstawowe regulacje dotycz\u0105ce dzia\u0142alno\u015bci szko\u0142y, w tym zadania jej organ\u00f3w. Jednym ze statutowych obowi\u0105zk\u00f3w szko\u0142y jest zapewnienie uczniom bezpiecze\u0144stwa w szkole.<\/p>\n Tytu\u0142y odpowiedzialno\u015bci<\/strong><\/p>\n Odpowiedzialno\u015b\u0107 szko\u0142y z tytu\u0142u nadzoru nad uczniem.<\/strong><\/p>\n Nale\u017cy mie\u0107 na uwadze, \u017ce polskim systemie prawnym \u201enadz\u00f3r\u201d nie zosta\u0142 zdefiniowany. Jako nadz\u00f3r szko\u0142y nad uczniem nale\u017cy rozumie\u0107 og\u00f3\u0142 dzia\u0142a\u0144 podejmowanych przez personel w celu zapewnienia uczniom bezpiecze\u0144stwa na terenie szko\u0142y.<\/p>\n Zgodnie z obowi\u0105zuj\u0105cymi przepisami prawa, to na Dyrektorze szko\u0142y jako podmiotowi, kt\u00f3ry prowadzi organizacj\u0119 plac\u00f3wki, ci\u0105\u017cy obowi\u0105zek zapewnienia bezpiecze\u0144stwa uczniom. W zwi\u0105zku z tym, to dyrektor plac\u00f3wki b\u0119dzie ponosi\u0142 odpowiedzialno\u015b\u0107 za skutki wszelkich zdarze\u0144 wynikaj\u0105cych z braku nale\u017cytego zabezpieczenia, uchybie\u0144 stanu technicznego budynk\u00f3w i budowli czy otoczenia obiekt\u00f3w.<\/p>\n Odpowiedzialno\u015b\u0107 z tytu\u0142u szkody na osobie powierzonej opiece<\/strong><\/p>\n Kolejnym \u017ar\u00f3d\u0142em ewentualnej odpowiedzialno\u015bci cywilnej szko\u0142y, to odpowiedzialno\u015b\u0107 z tytu\u0142u szkody osoby powierzonej opiece. Niniejsza odpowiedzialno\u015b\u0107 szko\u0142y wynika z powstania wypadku ucznia, czyli osoby powierzonej opiece. W tym miejscu nale\u017cy mie\u0107 na uwadze, \u017ce wypadek to zdarzenie nag\u0142e wywo\u0142ane przyczyn\u0105 zewn\u0119trzn\u0105, powoduj\u0105ce uraz lub \u015bmier\u0107, kt\u00f3re nast\u0105pi\u0142o w czasie zaj\u0119\u0107 dydaktycznych, wychowawczych lub opieku\u0144czych realizowanych szko\u0142y.<\/p>\n Ucze\u0144 kt\u00f3ry dozna\u0142a uszczerbku w szkole lub podczas organizowanej przez szko\u0142\u0119 wycieczki lub innego wydarzenia, ma mo\u017cliwo\u015b\u0107 ubiegania si\u0119 o odszkodowanie z Zak\u0142adu Ubezpiecze\u0144 Spo\u0142ecznych. W zale\u017cno\u015bci od tego, jak powa\u017cne ucze\u0144 odni\u00f3s\u0142 obra\u017cenia, rekompensata mo\u017ce by\u0107 jednorazowa lub wyp\u0142acana regularnie przez okre\u015blony czas. Je\u015bli zdaniem poszkodowanego ucznia lub jego rodzic\u00f3w kwota zado\u015b\u0107uczynienia nie rekompensuje strat, to\u00a0\u00a0mog\u0105 oni ubiega\u0107 si\u0119 o dalsze \u015bwiadczenia od szko\u0142y lub nauczyciela w uzasadnionych sytuacjach. Zawsze jednak po stronie poszkodowanego le\u017cy obowi\u0105zek wykazania zwi\u0105zku przyczynowego mi\u0119dzy szkod\u0105 a\u00a0wydarzeniem, kt\u00f3re j\u0105 spowodowa\u0142o.<\/p>\n Aby m\u00f3c m\u00f3wi\u0107 o odpowiedzialno\u015bci podmiotu odpowiedzialnego za dzia\u0142alno\u015b\u0107 szko\u0142y, za powsta\u0142e skutki wypadku, wypadek musi wynika\u0107 z zaniedba\u0144 po stronie zobowi\u0105zanych.<\/p>\n Powstanie odpowiedzialno\u015bci cywilnej podmiotu nadzoruj\u0105cego dan\u0105 szko\u0142\u0119, musi wynika\u0107 z zaniedba\u0144 le\u017c\u0105cych po stronie szko\u0142y oraz konieczno\u015b\u0107, \u0142\u0105cznego spe\u0142nienia trzech przes\u0142anek:<\/p>\n Je\u015bli zdarzy si\u0119, \u017ce uraz ucznia spowodowany zostanie przez dzia\u0142ania konkretnego pracownika szko\u0142y, rodzice powinni kierowa\u0107 swoje roszczenia odszkodowawcze w pierwszej kolejno\u015bci do plac\u00f3wki o\u015bwiatowej. Nie mo\u017cna jednak wykluczy\u0107 i takiej sytuacji, gdy odpowiedzialno\u015b\u0107 za wypadek ponosi\u0107 b\u0119dzie bezpo\u015brednio nauczyciel. Do zaistnienia odpowiedzialno\u015bci nauczyciela dochodzi, gdy nauczyciel u\u017cyje przemocy wobec ucznia, kt\u00f3ry w wyniku dzia\u0142ania nauczyciela upadnie i z\u0142amie r\u0119k\u0119.<\/p>\n Maj\u0105c na uwadze wyrok S\u0105du Apelacyjnego w Poznaniu z dnia 29 maja 2018 r.\u00a0 ( sygn. akt I ACa 1269\/17) personel szko\u0142y, nauczyciele oraz dyrekcja szko\u0142y, ponosz\u0105 w stosunku do poszkodowanego, odpowiedzialno\u015b\u0107 za niezachowanie odpowiednich warunk\u00f3w bezpiecznego przebywania w szkole na podstawie art. 415 k.c., a organ prowadz\u0105cy i nadzoruj\u0105cy szko\u0142\u0119 tj. odpowiednie\u00a0 Statio fisci<\/em> na podstawie art. 430 k.c.<\/p>\n <\/p>\n Maj\u0105c na uwadze powy\u017csze, obowi\u0105zek szko\u0142y do naprawienia szkody powstaje w razie dzia\u0142ania lub zaniechania (zaniedbania w wykonaniu swoich obowi\u0105zk\u00f3w) zobowi\u0105zanej szko\u0142y, kt\u00f3re nosz\u0105 znamiona winy, czyli naruszenia okre\u015blonych obowi\u0105zk\u00f3w poprzez niedope\u0142nienie swoich powinno\u015bci. W zwi\u0105zku z tym, to ucze\u0144, dochodz\u0105c swoich roszcze\u0144, jest zobowi\u0105zany do wype\u0142nienia dyspozycji z art. 6 k.c., dowodz\u0105c winy oraz osoby, kt\u00f3ra rzeczywisto\u015bci ponosi win\u0119 oraz jakich dopu\u015bci\u0142a si\u0119 ta osoba zaniedba\u0144.<\/p>\n <\/p>\n Odpowiedzialno\u015b\u0107 z tytu\u0142u szkody wyrz\u0105dzonej przez podopiecznych<\/strong><\/p>\n Podstaw\u0105 niniejszej odpowiedzialno\u015bci szko\u0142y jest art. 427 k.c., z kt\u00f3rego wynika, \u017ce nauczyciel z mocy ustawy lub umowy jest zobowi\u0105zany do nadzoru nad uczniem, kt\u00f3remu z powodu wieku albo stanu psychicznego lub cielesnego winy poczyta\u0107 nie mo\u017cna, ten obowi\u0105zany jest do naprawienia szkody wyrz\u0105dzonej przez ucznia, chyba \u017ce uczyni\u0142 zado\u015b\u0107 obowi\u0105zkowi nadzoru albo \u017ce szkoda by\u0142aby powsta\u0142a tak\u017ce przy starannym wykonywaniu nadzoru. Ewentualna odpowiedzialno\u015b\u0107 szko\u0142y mo\u017ce powsta\u0107, gdy ucze\u0144 powierzony opiece nauczycielowi spowoduje innej osobie szkod\u0119, za kt\u00f3r\u0105 w wielu sytuacjach b\u0119dzie odpowiedzialny nauczyciel jako osoba sprawuj\u0105ca nad tak\u0105 osob\u0105 nadz\u00f3r.<\/p>\n Maj\u0105c na uwadze powy\u017cej wspomniany stan faktyczny, wymaga podkre\u015blenia fakt, \u017ce nauczyciel, aby wy\u0142\u0105czy\u0107 w\u0142asn\u0105 odpowiedzialno\u015b\u0107 za powsta\u0142\u0105 szkod\u0119,\u00a0 powo\u0142uj\u0105c si\u0119 na okoliczno\u015bci egzoneracyjne, musia\u0142by wykaza\u0107, brak swojej winy w wykonywaniu obowi\u0105zku opieki, do kt\u00f3rej zobowi\u0105zany jest na podstawie norm powszechnie obowi\u0105zuj\u0105cych i akt\u00f3w wewn\u0119trznych lub, \u017ce do powsta\u0142ej szkody, kt\u00f3rej sprawc\u0105 by\u0142 ucze\u0144, to i tak dosz\u0142oby do jej powstania, zachowuj\u0105c nale\u017cyt\u0105 staranno\u015b\u0107 przy wykonywaniu obowi\u0105zk\u00f3w nauczyciela.<\/p>\n Podsumowanie<\/strong><\/p>\n Maj\u0105c na uwadze, opisane \u017ar\u00f3d\u0142a odpowiedzialno\u015bci odszkodowawczej szko\u0142y nale\u017cy pami\u0119ta\u0107, \u017ce praca z dzie\u0107mi i m\u0142odzie\u017c\u0105 nale\u017cy do wyj\u0105tkowo trudnych zada\u0144, a okoliczno\u015bci wielu spraw s\u0105 bardzo nietypowe dlatego do ka\u017cdego przypadku z udzia\u0142em dziecka. szczeg\u00f3lnie nale\u017cy podchodzi\u0107 indywidualnie oraz nierzadko posiada\u0107 umiej\u0119tno\u015b\u0107 abstrakcyjnego rozumowania.<\/p>\n Piotr Ku\u017ami\u0144ski<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":" W dobie pandemicznych obostrze\u0144, ka\u017cdy rodzic jest ju\u017c przyzwyczajony do zdalnej edukacji swojego dziecka. Pandemia ci\u0105gle trwa, jednak obostrzenia sanitarno- epidemiologiczne staj\u0105 si\u0119 co raz mniej restrykcyjne. Dzieci wr\u00f3ci\u0142y na zaj\u0119cia dydaktyczne do szk\u00f3\u0142. Dlatego warto rozwa\u017cy\u0107, na jakiej podstawie powstaje odpowiedzialno\u015b\u0107 odszkodowawcza plac\u00f3wki edukacyjnej (dalej: szko\u0142a) wzgl\u0119dem uczni\u00f3w oraz jakie przes\u0142anki odszkodowawcze musz\u0105 zaistnie\u0107 […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":3376,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[32],"tags":[],"class_list":["post-3375","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-ogolne","entry","has-media"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/i-rs.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3375","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/i-rs.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/i-rs.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/i-rs.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/i-rs.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3375"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/i-rs.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3375\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/i-rs.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/3376"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/i-rs.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3375"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/i-rs.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3375"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/i-rs.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3375"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}\n