{"id":3368,"date":"2022-02-16T00:00:00","date_gmt":"2022-02-15T23:00:00","guid":{"rendered":"https:\/\/i-rs.pl\/rozprawy-i-posiedzenia-zdalne-w-dobie-pandemii-covid-19\/"},"modified":"2022-02-16T00:00:00","modified_gmt":"2022-02-15T23:00:00","slug":"rozprawy-i-posiedzenia-zdalne-w-dobie-pandemii-covid-19","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/i-rs.pl\/en\/rozprawy-i-posiedzenia-zdalne-w-dobie-pandemii-covid-19\/","title":{"rendered":"ROZPRAWY I POSIEDZENIA ZDALNE W DOBIE PANDEMII COVID- 19"},"content":{"rendered":"

Od marca 2020 r. zmagamy si\u0119 w Polsce z COVID \u2013 19, kt\u00f3rego pojawienie si\u0119 oraz skutki w znacz\u0105cy spos\u00f3b wp\u0142yn\u0119\u0142y na organizacj\u0119 \u017cycia nie tylko przys\u0142owiowego Kowalskiego, ale r\u00f3wnie\u017c na funkcjonowanie Pa\u0144stwa. W\u0142adza wykonawcza w Polsce stan\u0119\u0142a przed nie lada wyzwaniem \u2013 sprawnego zorganizowania nie tylko s\u0142u\u017cby zdrowia, ale tak\u017ce pracy administracji pa\u0144stwowej i s\u0105downictwa. W tym zakresie z pomoc\u0105 przyszed\u0142 polski ustawodawca, wprowadzaj\u0105c szereg rozwi\u0105za\u0144 maj\u0105cych wspom\u00f3c funkcjonowanie spo\u0142ecze\u0144stwa w dobie pandemii. Z punktu widzenia s\u0105downictwa i procesu s\u0105dowego jedn\u0105 w najistotniejszych ustaw jest Ustawa z dnia 02 marca 2020 r. o szczeg\u00f3lnych rozwi\u0105zaniach zwi\u0105zanych z zapobieganiem, przeciwdzia\u0142aniem i zwalczaniem COVID-19, innych chor\u00f3b zaka\u017anych oraz wywo\u0142anych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. 2020.1842 t.j.) wraz z kolejnymi \u00a0nowelizacjami, na podstawie kt\u00f3rych do procedury cywilnej wprowadzono m.in.:<\/p>\n

– rozprawy i posiedzenia zdalne;<\/p>\n

– jednoosobowe sk\u0142ady s\u0119dziowskie, w tym jednoosobowe rozpoznanie spraw apelacyjnych ( spraw rozpoznawanych przed s\u0105dem II instancji);<\/p>\n

– dor\u0119czenia pism s\u0105dowych adwokatom i radcom prawnym za po\u015brednictwem Portalu Informacyjnego S\u0105d\u00f3w Powszechnych[1]<\/a>.<\/p>\n

CO NOWEGO? <\/sup><\/strong><\/p>\n

Wprowadzone zmiany to nie lada rewolucja w procedurze cywilnej. \u00a0Ich wdro\u017cenie stanowi\u0142o wyzwanie zar\u00f3wno dla s\u0105d\u00f3w, jak i stron tocz\u0105cych si\u0119 post\u0119powa\u0144, ale r\u00f3wnie\u017c \u00a0realnie wp\u0142yn\u0119\u0142o na prac\u0119 pe\u0142nomocnik\u00f3w procesowych i bie\u017c\u0105ce funkcjonowanie kancelarii prawnych.<\/p>\n

Jednym z najbardziej nowatorskich rozwi\u0105za\u0144, zwi\u0105zanych z konieczno\u015bci\u0105 ogranicze\u0144 w kontaktach mi\u0119dzyludzkich, jest \u00a0przeprowadzanie rozpraw i posiedze\u0144 s\u0105dowych za pomoc\u0105 urz\u0105dze\u0144 umo\u017cliwiaj\u0105cych porozumiewanie si\u0119 na odleg\u0142o\u015b\u0107 tj. \u201erozpraw zdalnych\u201d, potocznie nazywanych rozprawami online.<\/p>\n

Zgodnie z art. 15zzs1 wskazanej wy\u017cej Ustawy w okresie obowi\u0105zywania stanu zagro\u017cenia epidemicznego albo stanu epidemii og\u0142oszonego z powodu COVID-19 oraz w ci\u0105gu roku od odwo\u0142ania ostatniego z nich, w sprawach rozpoznawanych wed\u0142ug przepis\u00f3w <\/em>ustawy<\/em><\/a> z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks post\u0119powania cywilnego, zwanej dalej „Kodeksem post\u0119powania cywilnego”:<\/em><\/p>\n

1) rozpraw\u0119 lub posiedzenie jawne przeprowadza si\u0119 przy u\u017cyciu urz\u0105dze\u0144 technicznych umo\u017cliwiaj\u0105cych przeprowadzenie ich na odleg\u0142o\u015b\u0107 z jednoczesnym bezpo\u015brednim przekazem obrazu i d\u017awi\u0119ku (posiedzenie zdalne), z tym \u017ce osoby w nim uczestnicz\u0105ce, w tym cz\u0142onkowie sk\u0142adu orzekaj\u0105cego, nie musz\u0105 przebywa\u0107 w budynku s\u0105du;<\/u><\/em><\/p>\n

2) od przeprowadzenia posiedzenia zdalnego mo\u017cna odst\u0105pi\u0107 tylko w przypadku, gdy rozpoznanie sprawy na rozprawie lub posiedzeniu jawnym jest konieczne, a ich przeprowadzenie w budynku s\u0105du nie wywo\u0142a nadmiernego zagro\u017cenia dla zdrowia os\u00f3b w nich uczestnicz\u0105cych;<\/em><\/p>\n

3) przewodnicz\u0105cy mo\u017ce zarz\u0105dzi\u0107 przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, gdy nie mo\u017cna przeprowadzi\u0107 posiedzenia zdalnego, a przeprowadzenie rozprawy lub posiedzenia jawnego nie jest konieczne;<\/em><\/p>\n

Po\u0142\u0105czenie na rozpraw\u0119 zdaln\u0105 odbywa si\u0119 za pomoc\u0105 specjalnego linku udost\u0119pnianego przez S\u0105d na adresy e-mail stron post\u0119powania. Co istotne, od lipca 2021 r. m.in. adwokaci i radcowie prawni w pierwszym pi\u015bmie procesowym kierowanym do S\u0105du zobowi\u0105zani s\u0105 poda\u0107 adres poczty elektronicznej i numer telefonu przeznaczone do kontaktu z s\u0105dem. Niewykonanie za\u015b tego obowi\u0105zku stanowi brak formalny pisma.<\/p>\n

ZALETY I WADY ROZPRAW ZDALNYCH<\/sup><\/strong><\/p>\n

Pod wieloma wzgl\u0119dami przeprowadzenie rozprawy zdalnej jest bardzo korzystne, w szczeg\u00f3lno\u015bci bior\u0105c pod uwag\u0119 kwestie logistyczne. Strona post\u0119powania s\u0105dowego czy te\u017c \u015bwiadek nie musi ju\u017c podr\u00f3\u017cowa\u0107 na rozpraw\u0119 do miejscowo\u015bci cz\u0119sto odleg\u0142ej od S\u0105du o wiele kilometr\u00f3w \u2013 co stanowi nie tylko oszcz\u0119dno\u015b\u0107 czasu, ale r\u00f3wnie\u017c pozwala na unikni\u0119cie wydatk\u00f3w zwi\u0105zanych z takimi podr\u00f3\u017cami. Mo\u017cliwo\u015b\u0107 uczestnictwa w rozprawie zdalnej zamiast \u201estacjonarnej\u201d zwi\u0105zanej ze stawiennictwem w budynku S\u0105du, u\u0142awia r\u00f3wnie\u017c organizacj\u0119 pracy oraz powoduje oszcz\u0119dno\u015b\u0107 czasu profesjonalnym pe\u0142nomocnikom.<\/p>\n

Z perspektywy ju\u017c kilkumiesi\u0119cznej praktyki nie mo\u017cna jednoznacznie stwierdzi\u0107, \u017ce rozwi\u0105zanie to jest rozwi\u0105zaniem idealnym, kt\u00f3re nie budzi \u017cadnych zastrze\u017ce\u0144 czy w\u0105tpliwo\u015bci. Codzienna praktyka ods\u0142ania bowiem kolejne aspekty wymagaj\u0105ce dopracowania.<\/p>\n

Jednym z nich s\u0105 problemy techniczne zwi\u0105zane z po\u0142\u0105czeniem na tzw. \u201erozprawy zdalne\u201d. Niejednokrotnie zdarzy\u0142o si\u0119, \u017ce pomimo wprowadzonych wielu usprawnie\u0144 program\u00f3w obs\u0142uguj\u0105cych tego typu spotkania online, strona pomimo ch\u0119ci stawiennictwa na rozprawie nie mo\u017ce po\u0142\u0105czy\u0107 si\u0119 prawid\u0142owo z uwagi na problemy z obrazem czy te\u017c d\u017awi\u0119kiem. Podkre\u015blenia w tym miejscu wymaga, \u017ce zgodnie z wol\u0105 ustawodawcy i wprowadzonymi przepisami rozprawa zdalna mo\u017ce zosta\u0107 przeprowadzona wy\u0142\u0105cznie przy u\u017cyciu urz\u0105dze\u0144 z przekazem obrazu i d\u017awi\u0119ku.\u00a0 Powy\u017csze komplikacje, cho\u0107 wyst\u0119puj\u0105 coraz rzadziej, nieraz powoduj\u0105 op\u00f3\u017anienia w rozpocz\u0119ciu rozprawy czy nawet prze\u0142o\u017cenie na inny termin.<\/p>\n

Na skutek wprowadzonych zmian dodatkowymi obowi\u0105zkami techniczno-organizacyjnymi zostali obci\u0105\u017ceni pracownicy sekretariat\u00f3w S\u0105d\u00f3w oraz protokolanci, kt\u00f3rzy obecnie zobligowani s\u0105 przesy\u0142a\u0107 stronom linki do rozpraw zdalnych, niejednokrotnie r\u00f3wnie\u017c wykonywa\u0107 po\u0142\u0105czenia telefoniczne przed rozpraw\u0105 do stron z potwierdzeniem czy otrzyma\u0142y wys\u0142any wcze\u015bniej specjalny link do rozprawy online. Udzielaj\u0105 oni r\u00f3wnie\u017c niezb\u0119dnych instrukcji w zakresie prawid\u0142owego po\u0142\u0105czenia na rozpraw\u0119 za po\u015brednictwem dedykowanego oprogramowania.<\/p>\n

Dodatkowo, w\u0105tpliwo\u015bci mog\u0105 wyst\u0105pi\u0107 r\u00f3wnie\u017c na tle przeprowadzonego post\u0119powania dowodowego podczas rozprawy zdalnej, w tym przyk\u0142adowo podczas odbierania zezna\u0144 \u015bwiadka -szczeg\u00f3lnie gdy osoba je odbieraj\u0105ca ceni sobie bardziej osobisty, bezpo\u015bredni kontakt z osob\u0105 sk\u0142adaj\u0105c\u0105. R\u00f3\u017cnie mo\u017ce by\u0107 bowiem oceniana przez S\u0105d moc dowodowa tak odbieranych zezna\u0144. S\u0105d musi przecie\u017c m\u00f3c prawid\u0142owo oceni\u0107 prawdom\u00f3wno\u015b\u0107 \u015bwiadka, bada te\u017c spos\u00f3b jego reakcji na zadawane pytania. W spos\u00f3b zdalny mo\u017ce okaza\u0107 si\u0119 to utrudnione, zw\u0142aszcza gdy dojdzie np. do zak\u0142\u00f3ce\u0144 w po\u0142\u0105czeniu. W ocenie sceptyk\u00f3w przes\u0142uchiwanie \u015bwiadk\u00f3w w trybie online niejednokrotnie mo\u017ce doprowadzi\u0107 do zniekszta\u0142cenia post\u0119powania dowodowego z uwagi na niemo\u017cno\u015b\u0107 kontroli czy w pomieszczeniu nie znajduj\u0105 si\u0119 inne osoby, kt\u00f3re np. naprowadzaj\u0105 \u015bwiadka na odpowied\u017a. Z dotychczasowej praktyki wynika jednak, \u017ce tego typu sytuacje s\u0105 niemal natychmiast wychwytywane nie tylko przez s\u0119dziego, ale r\u00f3wnie\u017c strony czy ich pe\u0142nomocnik\u00f3w.<\/p>\n

MO\u017bLIWO\u015a\u0106 ODST\u0104PIENIA OD ROZPRAWY W TRYBIE ZDALNYM<\/sup><\/strong><\/p>\n

Warto wskaza\u0107, i\u017c od rozprawy zdalnej S\u0105d obecnie mo\u017ce odst\u0105pi\u0107 wy\u0142\u0105cznie gdy rozpoznanie sprawy na rozprawie lub posiedzeniu jawnym jest konieczne, a ich przeprowadzenie w budynku s\u0105du nie wywo\u0142a nadmiernego zagro\u017cenia dla zdrowia os\u00f3b w nich uczestnicz\u0105cych. W\u00f3wczas,
\nw budynku S\u0105du i na sali s\u0105dowej, zapewnione musz\u0105 zosta\u0107 dodatkowe \u015brodki bezpiecze\u0144stwa tj. \u015brodki ochrony osobistej (maseczki, p\u0142yny do dezynfekcji r\u0105k) czy te\u017c pomiary temperatury cia\u0142a. Wprowadzane s\u0105 r\u00f3wnie\u017c limity os\u00f3b, kt\u00f3re mog\u0105 jednocze\u015bnie przebywa\u0107 na sali rozpraw.<\/p>\n

Co wa\u017cne, zgodnie z Art. 15zzs1 ust. 2. na wniosek strony lub osoby wezwanej zg\u0142oszony na co najmniej 5 dni przed wyznaczonym terminem posiedzenia zdalnego s\u0105d zapewni jej mo\u017cliwo\u015b\u0107 udzia\u0142u w posiedzeniu zdalnym w budynku s\u0105du, je\u017celi strona lub osoba wezwana wska\u017ce we wniosku, \u017ce nie posiada urz\u0105dze\u0144 technicznych umo\u017cliwiaj\u0105cych udzia\u0142 w posiedzeniu zdalnych poza budynkiem s\u0105du. <\/em>S\u0105d ma obowi\u0105zek pouczy\u0107 o tym stron\u0119 lub osob\u0119 wezwan\u0105 przy dor\u0119czeniu pierwszego zawiadomienia o terminie posiedzenia zdalnego.<\/p>\n

OBOWI\u0104ZUJE STR\u00d3J URZ\u0118DOWY<\/sup><\/strong><\/p>\n

Co ciekawe, pomimo zdalnego charakteru podczas takiej rozprawy, zar\u00f3wno S\u0105d jak i uczestnicy post\u0119powania, s\u0105 zobowi\u0105zani zachowa\u0107 urz\u0119dowy charakter posiedzenia. Zachowana musi zosta\u0107 powaga S\u0105du, s\u0119dziowie i pe\u0142nomocnicy procesowi musz\u0105 wyst\u0119powa\u0107 w strojach urz\u0119dowych (togach), podczas og\u0142oszenia wyroku tak samo jak na rozprawie odbywaj\u0105cej si\u0119 w budynku S\u0105du \u2013 nale\u017cy sta\u0107.<\/p>\n

Podsumowuj\u0105c, w czasach pandemii, podczas kt\u00f3rej najwy\u017csz\u0105 warto\u015bci\u0105 jest dobro i zdrowie obywateli, \u00a0rozprawy i posiedzenia zdalne wydaj\u0105 si\u0119 by\u0107 s\u0142usznym rozwi\u0105zaniem. Z pewno\u015bci\u0105 jest to rozwi\u0105zanie zgodne z duchem dzisiejszych czas\u00f3w, gdzie wszystko zmierza ku informatyzacji i cyfryzacji. Za ka\u017cdym razem nale\u017cy jednak pami\u0119ta\u0107 o dzia\u0142aniu z g\u0142\u0119bokim poszanowaniem (zar\u00f3wno przez S\u0105d jak i strony) podstawowych zasad – prawa do S\u0105du oraz prawa do rzetelnego i sprawiedliwego procesu.<\/p>\n

 <\/p>\n

Agnieszka Godlewska<\/p>\n

Aplikantka Radcowska<\/p>\n

[1]<\/a> Podstawa prawna: art. 15zzs1 i 9 <\/sup>ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczeg\u00f3lnych rozwi\u0105zaniach zwi\u0105zanych z zapobieganiem, przeciwdzia\u0142aniem i zwalczaniem COVID-19, innych chor\u00f3b zaka\u017anych oraz wywo\u0142anych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. 2020.1842 t.j.)<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Od marca 2020 r. zmagamy si\u0119 w Polsce z COVID \u2013 19, kt\u00f3rego pojawienie si\u0119 oraz skutki w znacz\u0105cy spos\u00f3b wp\u0142yn\u0119\u0142y na organizacj\u0119 \u017cycia nie tylko przys\u0142owiowego Kowalskiego, ale r\u00f3wnie\u017c na funkcjonowanie Pa\u0144stwa. W\u0142adza wykonawcza w Polsce stan\u0119\u0142a przed nie lada wyzwaniem \u2013 sprawnego zorganizowania nie tylko s\u0142u\u017cby zdrowia, ale tak\u017ce pracy administracji pa\u0144stwowej i […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":3369,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[32],"tags":[],"class_list":["post-3368","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-ogolne","entry","has-media"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/i-rs.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3368","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/i-rs.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/i-rs.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/i-rs.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/i-rs.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3368"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/i-rs.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3368\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/i-rs.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/3369"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/i-rs.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3368"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/i-rs.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3368"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/i-rs.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3368"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}