{"id":3364,"date":"2022-01-10T00:00:00","date_gmt":"2022-01-09T23:00:00","guid":{"rendered":"https:\/\/i-rs.pl\/zakres-ubezpieczenia-oc-posiadaczy-pojazdow-mechanicznych\/"},"modified":"2022-01-10T00:00:00","modified_gmt":"2022-01-09T23:00:00","slug":"zakres-ubezpieczenia-oc-posiadaczy-pojazdow-mechanicznych","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/i-rs.pl\/en\/zakres-ubezpieczenia-oc-posiadaczy-pojazdow-mechanicznych\/","title":{"rendered":"ZAKRES UBEZPIECZENIA OC POSIADACZY POJAZD\u00d3W MECHANICZNYCH"},"content":{"rendered":"<p><strong>Ruch pojazdu w rozumieniu art. 34 ustawy o ubezpieczeniach obowi\u0105zkowych, UFG i PBUK<\/strong><\/p>\n<p>Cho\u0107 dla wi\u0119kszo\u015bci z posiadaczy pojazd\u00f3w mechanicznych zakres ubezpieczenia OC posiadaczy pojazd\u00f3w mechanicznych wydaje si\u0119 oczywisty, to przy zg\u0142\u0119bieniu tego zagadnienia oka\u017ce si\u0119, \u017ce zakres tego ubezpieczenia mo\u017ce by\u0107 znacznie szerszy ni\u017c si\u0119 wydaje, w zale\u017cno\u015bci od okoliczno\u015bci faktycznych konkretnej sprawy.<\/p>\n<p><strong>Zakresu poj\u0119cia ruchu pojazdu<\/strong><\/p>\n<p>Punktem wyj\u015bcia rozwa\u017ca\u0144 musi by\u0107 norma art. 34 ust\u0119p 1 ustawy o ubezpieczeniach obowi\u0105zkowych, UFG i PBUK: \u201e<em>z ubezpieczenia OC posiadaczy pojazd\u00f3w mechanicznych przys\u0142uguje odszkodowanie, je\u017celi posiadacz lub kieruj\u0105cy pojazdem mechanicznym s\u0105 obowi\u0105zani do odszkodowania za <strong><u>wyrz\u0105dzon\u0105 w zwi\u0105zku z ruchem tego pojazdu szkod\u0119<\/u><\/strong>, b\u0119d\u0105c\u0105 nast\u0119pstwem \u015bmierci, uszkodzenia cia\u0142a, rozstroju zdrowia b\u0105d\u017a te\u017c utraty, zniszczenia lub uszkodzenia mienia.\u201d<\/em><\/p>\n<p>Dodatkowo w tym miejscu wskaza\u0107 nale\u017cy na rozszerzenie zakresu odpowiedzialno\u015bci poprzez doprecyzowanie znaczenia: \u201e<strong><em>ruchem tego pojazdu szkod\u0119\u201d <\/em><\/strong>jest ust\u0119p 2 przywo\u0142anego artyku\u0142u 34, w kt\u00f3rym wskazano, \u017ce za szkod\u0119 powsta\u0142\u0105 w zwi\u0105zku z ruchem pojazdu mechanicznego (o kt\u00f3rym mowa w ust\u0119pie 1), jest <strong><u>tak\u017ce<\/u><\/strong> szkoda powsta\u0142a <strong><u>podczas i w zwi\u0105zku z: <\/u><\/strong><\/p>\n<ul>\n<li><strong>wsiadaniem<\/strong> do pojazdu mechanicznego lub <strong>wysiadaniem<\/strong> z niego;<\/li>\n<li>bezpo\u015brednim <strong>za\u0142adowywaniem<\/strong> lub <strong>roz\u0142adowywaniem<\/strong> pojazdu mechanicznego;<\/li>\n<li><strong>zatrzymaniem<\/strong> lub <strong>postojem<\/strong> pojazdu mechanicznego.<\/li>\n<\/ul>\n<p>Zdecydowanie najwi\u0119ksze w\u0105tpliwo\u015bci budzi tutaj kwestia <strong><u>\u201ezatrzymania\u201d lub \u201epostoju\u201d pojazdu mechanicznego, w kontek\u015bcie pozostawania w ruchu, a zatem kwestia wsiadania, wysiadania, za\u0142adunku i roz\u0142adunku pojazdu mechanicznego nie b\u0119dzie przedmiotem niniejszego opracowania. \u00a0<\/u><\/strong><\/p>\n<p>Jednocze\u015bnie wyja\u015bnienia wymaga, \u017ce cho\u0107 brak jest prawnej definicji \u201ezatrzymania\u201d czy \u201epostoju\u201d, to doktryna uznaje za zatrzymanie, rozumiane jako chwilowe unieruchomienie pojazdu, a postoju, rozumianego jako chwilowe unieruchomienie pojazdu bez opuszczania jego wn\u0119trza. Rozr\u00f3\u017cnienie to ma jednak marginalne znaczenie dla samego przepisu i niniejszego artyku\u0142u.<\/p>\n<p><strong>Rozpocz\u0119cie ruchu pojazdu i jego ustanie<\/strong><\/p>\n<p>Przyjmuje si\u0119, \u017ce <strong><u>za moment rozpocz\u0119cia ruchu pojazdu<\/u><\/strong>, w znaczeniu przywo\u0142anego artyku\u0142u, uzna\u0107 nale\u017cy, chwil\u0119 <strong><u>uruchomienie silnika<\/u><\/strong>.<\/p>\n<p>Zdecydowanie wi\u0119ksze w\u0105tpliwo\u015bci budzi jednak <strong>moment zako\u0144czenia owego ruchu pojazdu<\/strong>. Zw\u0142aszcza je\u017celi mowa o sytuacje w kt\u00f3rej <strong><u>wy\u0142\u0105czenie z ruchu nie ma charakteru trwa\u0142ego, a jedynie czasowy lub gdy ma ona charakter nieplanowany.<\/u><\/strong><\/p>\n<p>Proste za\u0142o\u017cenie, \u017ce za moment ten, nijako <em>per analogiam <\/em>uzna\u0107 nale\u017cy moment wy\u0142\u0105czenia silnika, <strong><u>by\u0142by zbytnim uproszczeniem zagadnienia<\/u><\/strong>, co znajduje potwierdzenie w doktrynie i orzecznictwie.<\/p>\n<p>Warto w tym miejscu zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119 na r\u00f3\u017cne sytuacje:<\/p>\n<ul>\n<li>Awaria pojazdu<\/li>\n<li>Ruch pojazdu z wy\u0142\u0105czonym silnikiem<\/li>\n<li>Zatrzymanie i post\u00f3j pojazdu<\/li>\n<\/ul>\n<p>Obecne brzmienie przepisu art. 34 ust\u0119p 2 ustawy o ubezpieczeniach obowi\u0105zkowych, UFG i PBUK (po nowelizacji wprowadzonej w dniu 11 lutego 2012 r.) <strong><u>nie obejmuje uznaniem za pozostaj\u0105cy w roku pojazdu, kt\u00f3re to gara\u017cowanie wcze\u015bniej by\u0142o wskazane w pkt 3 tej normy, obok zatrzymania i parkowania pojazdu, jako daj\u0105ce podstaw\u0119 do uznania, \u017ce do szkody dosz\u0142o podczas i w zwi\u0105zku z ruchem pojazdu.\u00a0 <\/u><\/strong><\/p>\n<p><strong>Awaria pojazdu i wy\u0142\u0105czenie silnika<\/strong><\/p>\n<p>W pierwszej kolejno\u015bci wskazuje, \u017ce za pogl\u0105dem doktryny, <strong>ruch pojazdu (w rozumieniu ustawy o ubezpieczeniach obowi\u0105zkowych, OWU i PBUK) mo\u017ce nast\u0119powa\u0107 te\u017c w momencie, w kt\u00f3rym <u>silnik nie pracuje<\/u>, a <u>ruch nast\u0119puje na zasadzie bezw\u0142adno\u015bciowej czy te\u017c sytuacja w kt\u00f3rej nast\u0105pi\u0142a<\/u><\/strong> (w trakcie odbywania podr\u00f3\u017cy) <strong><u>awaria silnika skutkuj\u0105ca unieruchomieniem pojazdu<\/u>, przy czym tutaj nale\u017ca\u0142oby uwzgl\u0119dni\u0107 dodatkowy <em>census<\/em> czasowy pomi\u0119dzy momentem unieruchomienia, a postojem \u2013 zatrzymaniem pojazdu<\/strong> (na przywo\u0142anie zas\u0142uguje wyrok S\u0105du Najwy\u017cszego z dnia 4 marca 1958 roku, 1 CR 154\/56, w kt\u00f3rym S\u0105d uzna\u0142, \u017ce w sytuacji, w kt\u00f3rej dosz\u0142o do zderzenia poci\u0105gu z unieruchomionym w skutek awarii motoru ci\u0105gnikiem, <strong><u>nie ma znaczenia awaria tego pojazdu, albowiem S\u0105d uzna\u0142, \u017ce ci\u0105gnik by\u0142 w ruchu w ka\u017cdym czasie od chwili uruchomienia motoru do momentu, kiedy jazda, wskutek osi\u0105gni\u0119cia miejsca przeznaczenia lub planowej przerwy drogi, zosta\u0142aby zako\u0144czona.<\/u><\/strong><\/p>\n<p>Zatem jak mo\u017cna by przyj\u0105\u0107, <strong><u>nie samo zatrzymanie pojazdu, awaria czy wy\u0142\u0105czenie silnika (na skutek jego unieruchomienia), a osi\u0105gni\u0119cie celu podr\u00f3\u017cy winno by\u0107 wyznacznikiem momentu w jakim nale\u017cy uzna\u0107, \u017ce pojazd w ruchu ju\u017c w nim nie jest. <\/u><\/strong><\/p>\n<p><strong><u>Cho\u0107 z drugiej strony nie jest pojazdem w ruchu, pojazd z wy\u0142\u0105czonym silnikiem ci\u0105gni\u0119ty przez ludzi, zwierz\u0119 lub inny pojazd<\/u><\/strong> (tak w komentarzu do ustawy o ubezpieczeniach obowi\u0105zkowych pod redakcj\u0105 Doroty Ma\u015bniak).<\/p>\n<p>Jak wskaza\u0142 natomiast S\u0105d Apelacyjny w Bia\u0142ymstoku w wyroku z dnia 9 marca 2020 r. (I ACa 826\/19) sam <strong>defekt pojazdu, czyni\u0105cy niezdatnym go do ruchu, powoduje, \u017ce zasadnym jest uznanie go za pojazd nie pozostaj\u0105cy w ruchu<\/strong> (w rozumieniu ustawy o ubezpieczeniach obowi\u0105zkowych, UFG i PBUK) <strong><u>dopiero po jego odholowaniu do bazy remontowej<\/u><\/strong>, przyjmuj\u0105c za\u0142o\u017cenie zdroworozs\u0105dkowe tj. <em>\u201eSamoch\u00f3d pozostawiony na szosie stwarza bowiem niebezpiecze\u0144stwo dla innych u\u017cytkownik\u00f3w i dlatego musi by\u0107 uwa\u017cany za b\u0119d\u0105cy w ruchu\u201d<\/em><\/p>\n<p>Zatem <strong><u>nawet unieruchomiony, w skutek awarii, pojazd mo\u017ce by\u0107 uznany za pozostaj\u0105cy w ruchu w rozumieniu przepis\u00f3w ustawy o ubezpieczeniach obowi\u0105zkowych, UFG i PBUK.<\/u><\/strong><\/p>\n<p><strong>Zatrzymanie i post\u00f3j pojazdu<\/strong><\/p>\n<p>Kontynuuj\u0105c wyw\u00f3d, zgodnie z dominuj\u0105cym pogl\u0105dem orzeczniczym, <strong>wy\u0142\u0105czenie z ruchu powoduj\u0105ce <u>ustanie ruchu tego pojazdu (w rozumieniu ustawy o ubezpieczeniach obowi\u0105zkowych)<\/u> nast\u0119puje <u>wy\u0142\u0105cznie w sytuacji<\/u>, w kt\u00f3rej <u>osi\u0105gni\u0119to cel podr\u00f3\u017cy<\/u> tj. <u>post\u00f3j ma charakter \u201etrwa\u0142y\u201d, a nie jedynie czasowy.<\/u><\/strong><\/p>\n<p><strong>Tym samym, <u>nawet w przypadku zatrzymania czy postoju pojazdu, zwi\u0105zanego z przerw\u0105 w podr\u00f3\u017cy, nie dojdzie do przerwania ruchu pojazdu w rozumieniu przepis\u00f3w ustawy o ubezpieczeniach obowi\u0105zkowych.<\/u><\/strong><\/p>\n<p><strong><u>S\u0105d Apelacyjny w Bia\u0142ymstoku w wyroku z dnia 9 marca 2020 r. (I ACa 826\/19) wskaza\u0142, \u017ce kr\u00f3tkotrwa\u0142y post\u00f3j pojazdu w trakcie trasy w zatoczce parkingowej, w celu sprawdzenia pojazdu, z zamiarem kontynuowania jazdy, przy w\u0142\u0105czonym silniku czy nag\u0142e opadni\u0119cie pojazdu, w trakcie sprawdzania przydatno\u015bci pojazdu do dalszej jazdy (w trakcie kr\u00f3tkotrwa\u0142ego postoju), powoduje mo\u017cliwo\u015b\u0107 zakwalifikowania pojazdu jako pozostaj\u0105cego w ruchu. <\/u><\/strong><\/p>\n<p><strong><u>Tym samym nie samo zatrzymanie pojazdu (z zamiarem kontynuowania podr\u00f3\u017cy), a jej zako\u0144czenie (w skutek osi\u0105gni\u0119cia jego celu) mo\u017ce wy\u0142\u0105cza\u0107 pojazd z ruchu w rozumieniu ustawy o ubezpieczeniach obowi\u0105zkowych, UFG i PBUK. <\/u><\/strong><\/p>\n<p><strong>Wytyczna, a nie obligatoryjna kwalifikacja<\/strong><\/p>\n<p>Na zako\u0144czenie niniejszego artyku\u0142u, warto wskaza\u0107 jednak na pewnego rodzaju pu\u0142apk\u0119, w zbytnim sp\u0142ycaniu tematu kwalifikacji zatrzymania czy postoju pojazdu, w kontek\u015bcie uznania, \u017ce pojazd znajduje si\u0119 w ruchu lub te\u017c poza nim.<\/p>\n<p>W\u0105tpliwo\u015b\u0107 ta p\u0142ynie przede wszystkim z tre\u015bci Wyroku S\u0105du Najwy\u017cszego z dnia 22 maja 2019 r. (II CSK 165\/18), kt\u00f3ry uzna\u0142, \u017ce wyliczenie zawarte w artykule 34 ust\u0119p 2 ustawy o ubezpieczeniach obowi\u0105zkowych, UFG i PBUK, <strong><u>nie rozstrzyga samo w sobie o podstawie odpowiedzialno\u015bci posiadacza lub kieruj\u0105cego<\/u><\/strong> (w zwi\u0105zku z pozostawaniem pojazdu w ruchu lub te\u017c nie), a jedynie stanowi \u201e<strong><em><u>przedmiotowe okre\u015blenie przypadk\u00f3w, w kt\u00f3rych w rachub\u0119 wchodzi odpowiedzialno\u015b\u0107 ubezpieczyciela z tytu\u0142u ubezpieczenia OC\u201d<\/u><\/em><\/strong> .<\/p>\n<p>Podobnie stwierdzi\u0142 S\u0105d Apelacyjny w Bia\u0142ymstoku w wyroku z dnia 9 marca 2020 r. (I ACa 826\/19) uznaj\u0105c, \u017ce <strong><u>wyk\u0142adnia ruchu w rozumieniu przepis\u00f3w prawa o ubezpieczeniach obowi\u0105zkowych, UFG i PBUK, powinna nast\u0105pi\u0107 z uwzgl\u0119dnieniem definicji ruchu<\/u><\/strong> w znaczeniu nadanym przez art. 435 k.c. i jako taki \u201e<strong><em><u>Aktualizuje si\u0119 to zawsze wtedy, gdy mechaniczny \u015brodek komunikacji stanowi potencjalne \u017ar\u00f3d\u0142o niebezpiecze\u0144stwa zwi\u0105zanego z tym, \u017ce jest nap\u0119dzany przy u\u017cyciu si\u0142 przyrody.<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n<p>Tym samym, samo mechaniczne por\u00f3wnywanie enumeratywnego wyliczenia przypadk\u00f3w, o kt\u00f3rych mowa w artykule 34 ust. 2 ustawy o ubezpieczeniach obowi\u0105zkowych, UFG i PBUK, pod konkretny stan faktyczny, mo\u017ce by\u0107 myl\u0105ce, a to z uwagi na wskazane w ostatniej cz\u0119\u015bci niniejszego artyku\u0142u wywody S\u0105d\u00f3w, kt\u00f3re maj\u0105 tendencje do rozszerzaj\u0105cej wyk\u0142adni wskazanego przepisu, skutkuj\u0105ce obj\u0119ciem odpowiedzialno\u015bci\u0105 Ubezpieczycieli posiadaczy pojazd\u00f3w mechanicznych OC, mo\u017cliwie wielu zdarze\u0144 szkodz\u0105cych.<\/p>\n<p>Kamil Sztorc<\/p>\n<p>radca prawny<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ruch pojazdu w rozumieniu art. 34 ustawy o ubezpieczeniach obowi\u0105zkowych, UFG i PBUK Cho\u0107 dla wi\u0119kszo\u015bci z posiadaczy pojazd\u00f3w mechanicznych zakres ubezpieczenia OC posiadaczy pojazd\u00f3w mechanicznych wydaje si\u0119 oczywisty, to przy zg\u0142\u0119bieniu tego zagadnienia oka\u017ce si\u0119, \u017ce zakres tego ubezpieczenia mo\u017ce by\u0107 znacznie szerszy ni\u017c si\u0119 wydaje, w zale\u017cno\u015bci od okoliczno\u015bci faktycznych konkretnej sprawy. Zakresu [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":3365,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[32],"tags":[],"class_list":["post-3364","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-ogolne","entry","has-media"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/i-rs.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3364","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/i-rs.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/i-rs.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/i-rs.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/i-rs.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3364"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/i-rs.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3364\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/i-rs.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/3365"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/i-rs.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3364"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/i-rs.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3364"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/i-rs.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3364"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}