Egzekucja z wynagrodzenia za prac\u0119 to jeden z kluczowych sposob\u00f3w dochodzenia nale\u017cno\u015bci w toku post\u0119powania egzekucyjnego. Istotn\u0105 kwesti\u0105, kt\u00f3ra wymaga zastanowienia jest to, czy aktualnie wyst\u0119puj\u0105ce kwoty wolne od potr\u0105ce\u0144 urzeczywistniaj\u0105 konieczno\u015b\u0107 ich wyst\u0119powania w regulacji prawnej, a tak\u017ce czy i w jaki spos\u00f3b spe\u0142niaj\u0105 one swoje zadanie w s\u0105dowym post\u0119powaniu egzekucyjnym. Przede wszystkim, wy\u017cej wymieniony problem wyst\u0119puje przy egzekucji nale\u017cno\u015bci innych ni\u017c \u015bwiadczenia alimentacyjne, poniewa\u017c w\u00f3wczas zgodnie z przepisem art. 833 \u00a7 1 KPC w zw. z art. 87 \u00a7 1 ust. 1 KP minimalne wynagrodzenie za prac\u0119 stanowi kwot\u0119 woln\u0105 od potr\u0105ce\u0144. Podkre\u015blenia wymaga, \u017ce wysoko\u015b\u0107 minimalnego wynagrodzenia wzrasta z roku na rok, a w 2022 r. wyniesie\u00a0 2.209,56 z\u0142 netto. Tak diametralny\u00a0 wzrost utrudnia, o ile nie uniemo\u017cliwia, realizacj\u0119 cel\u00f3w post\u0119powania egzekucyjnego, tym samym krzywdz\u0105c wierzycieli poprzez stanowienie w licznych przypadkach przes\u0142anki do umorzenia egzekucji ze wzgl\u0119du na bezskuteczno\u015b\u0107.<\/p>\n
ISTOTA ZAJ\u0118CIA WYNAGRODZENIA ZA PRAC\u0118 I KWOTA WOLNA OD POTR\u0104CE\u0143<\/u><\/p>\n
Zaj\u0119cie wynagrodzenia jest obok zaj\u0119cia rachunku bankowego najpopularniejsz\u0105 form\u0105 egzekucji przeprowadzanych przez komornik\u00f3w s\u0105dowych. Nast\u0119puje ono z chwil\u0105 dor\u0119czenia do pracodawcy oficjalnego wezwania do dokonywania potr\u0105ce\u0144. Podkre\u015blenia wymaga, \u017ce g\u0142\u00f3wnym celem post\u0119powania egzekucyjnego jest zaspokojenie roszczenia wierzyciela poprzez przymusowe doprowadzenie do jego spe\u0142nienia. Nale\u017cy zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119 na fakt, i\u017c zgodnie z liter\u0105 prawa nie mo\u017cna pozbawi\u0107 d\u0142u\u017cnika wszystkich \u015brodk\u00f3w do \u017cycia. W s\u0105dowym post\u0119powaniu egzekucyjnym kwoty wolne od potr\u0105ce\u0144 w egzekucji z wynagrodzenia za prac\u0119 okre\u015blaj\u0105 przepisy art. 87 KP oraz art. 871<\/sup> KP. Zgodnie z art. 871<\/sup> \u00a7 1 ust. 1 KP nie podlega egzekucji kwota odpowiadaj\u0105ca wysoko\u015bci minimalnego wynagrodzenia za prac\u0119, przys\u0142uguj\u0105cego pracownikom zatrudnionym w pe\u0142nym wymiarze czasu pracy, po odliczeniu sk\u0142adek na ubezpieczenia spo\u0142eczne, zaliczki na podatek dochodowy od os\u00f3b fizycznych oraz wp\u0142at dokonywanych do pracowniczego planu kapita\u0142owego, je\u017celi pracownik nie zrezygnowa\u0142 z ich dokonywania \u2013 przy potr\u0105caniu sum egzekwowanych na mocy tytu\u0142\u00f3w wykonawczych na pokrycie nale\u017cno\u015bci innych ni\u017c \u015bwiadczenia alimentacyjne. Minimalne wynagrodzenie za prac\u0119 nie stanowi kwoty wolnej od potr\u0105ce\u0144 w przypadku egzekucji \u015bwiadcze\u0144 alimentacyjnych. Zgodnie z art. 87 \u00a7 3 pkt 1 potr\u0105cenia mog\u0105 by\u0107 dokonywane w razie egzekucji \u015bwiadcze\u0144 alimentacyjnych – do wysoko\u015bci trzech pi\u0105tych wynagrodzenia, bez wzgl\u0119du na to, czy wynagrodzenie d\u0142u\u017cnika przekracza, czy te\u017c nie przekracza kwoty wolnej od potr\u0105ce\u0144. Ustawodawca zatem z oczywistych wzgl\u0119d\u00f3w potraktowa\u0142 w spos\u00f3b uprzywilejowany wierzycieli dochodz\u0105cych roszcze\u0144 alimentacyjnych, pomniejszaj\u0105c w znacznym stopniu kwot\u0119 woln\u0105 od potr\u0105ce\u0144.<\/p>\n Egzekucja z wynagrodzenia za prac\u0119 jest- co do zasady- najmniej uci\u0105\u017cliwym sposobem egzekucji z perspektywy d\u0142u\u017cnika. Zachowuje on mo\u017cliwo\u015b\u0107 dysponowania zarobionymi \u015brodkami, cho\u0107 w niepe\u0142nej wysoko\u015bci. Nie ma przy tym potrzeby, aby d\u0142u\u017cnik powo\u0142ywa\u0142 si\u0119 na fakt, i\u017c otrzymywane wynagrodzenie stanowi \u015bwiadczenie powtarzaj\u0105ce si\u0119, maj\u0105ce na celu zapewnienie utrzymania albo jest jego jedynym \u017ar\u00f3d\u0142em dochodu, jak ma to miejsce w przypadku egzekucji wierzytelno\u015bci z tytu\u0142u um\u00f3w cywilnoprawnych. Nie prowadzi tak\u017ce do tak znacz\u0105cego wzrostu koszt\u00f3w post\u0119powania jak np. egzekucja z ruchomo\u015bci czy nieruchomo\u015bci. Ponadto nie jest tak skomplikowane jak egzekucja z wierzytelno\u015bci z rachunku bankowego, gdzie najpierw bank, a nast\u0119pnie organ egzekucyjny musi zatrzyma\u0107 przez okre\u015blony czas \u015brodki, zanim finalnie trafi\u0105 one do wierzyciela. Z jednej strony daje to d\u0142u\u017cnikowi mo\u017cliwo\u015b\u0107 zareagowania i zastosowania ewentualnych \u015brodk\u00f3w obrony, z drugiej jednak samo zablokowanie zaj\u0119tych \u015brodk\u00f3w na rachunku bankowym nie wstrzymuje post\u0119powania egzekucyjnego. Dopiero, gdy pieni\u0105dze zostan\u0105 przekazane wierzycielowi komornik wydaje postanowienie o zako\u0144czeniu post\u0119powania i uchyla dokonane czynno\u015bci. Zaznaczenia wymaga, \u017ce odpowiednie unormowanie problemu kwoty wolnej od potr\u0105ce\u0144 mo\u017ce sprawi\u0107, \u017ce opisywany spos\u00f3b egzekucji nabierze jeszcze wi\u0119kszego znaczenia.<\/p>\n Ustawodawca, utrzymuj\u0105c kwot\u0119 woln\u0105 od potr\u0105ce\u0144 w wysoko\u015bci minimalnego wynagrodzenia, w wielu przypadkach uniemo\u017cliwia egzekucj\u0119 z tego sk\u0142adnika maj\u0105tku d\u0142u\u017cnika. Jest to frustruj\u0105ce zw\u0142aszcza w sytuacji, gdy d\u0142u\u017cnik ewidentnie unika sp\u0142aty zas\u0105dzonego roszczenia, gdy\u017c post\u0119powanie egzekucyjne w stosunku do d\u0142u\u017cnik\u00f3w uzyskuj\u0105cych wynagrodzenie w tej wysoko\u015bci z regu\u0142y b\u0119dzie bezskuteczne. Skutkuje to poszukiwaniem przez wierzyciela innych sposob\u00f3w egzekucji, kt\u00f3re w swojej istocie generuj\u0105 wysokie koszty. Dochodzi wi\u0119c do sytuacji, w kt\u00f3rych konieczne jest przeprowadzenie np. egzekucji z ruchomo\u015bci. Nale\u017cy zauwa\u017cy\u0107, \u017ce z punktu widzenia d\u0142u\u017cnika utrzymywanie tego rozwi\u0105zania nie jest do ko\u0144ca korzystne, a z czego wielu d\u0142u\u017cnik\u00f3w nie zdaje sobie sprawy. Chodzi o przypadki, w kt\u00f3rych w razie umorzenia post\u0119powania egzekucyjnego wobec jego bezskuteczno\u015bci od wierzyciela pobiera si\u0119 op\u0142at\u0119 stosunkow\u0105 w kwocie 150,00 z\u0142, a kt\u00f3ra to op\u0142ata mo\u017ce by\u0107 dochodzona przez wierzyciela w toku kolejnego post\u0119powania egzekucyjnego wszcz\u0119tego przeciwko d\u0142u\u017cnikowi, tym samym powoduj\u0105c wzrost zad\u0142u\u017cenia.<\/p>\n PROPONOWANE ROZWI\u0104ZANIE PROBLEMU<\/u><\/p>\n Dezyderat nr 24 Komisji do Spraw Petycji do Ministra Sprawiedliwo\u015bci w sprawie kwot wolnych od egzekucji s\u0105dowej z 27 lipca 2020 r. proponuje nast\u0119puj\u0105ce zmiany w zakresie kwot wolnych od potr\u0105ce\u0144: w przypadku wynagrodzenia za prac\u0119 \u2013 zmian\u0119 ww. kwoty z minimalnego wynagrodzenia za prac\u0119 na 85% minimalnego wynagrodzenia. W odniesieniu do \u015brodk\u00f3w na rachunkach bankowych zaproponowano zwolnienie do wysoko\u015bci 50% minimalnego wynagrodzenia za prac\u0119 (obecnie jest 75%). W ocenie autora petycji wprowadzenie postulowanych zmian przyczyni\u0142oby si\u0119 do zdecydowanej poprawy skuteczno\u015bci egzekucji s\u0105dowej oraz uniemo\u017cliwi\u0142oby lub znacznie utrudni\u0142o pr\u00f3by obchodzenia prawa i uchylania si\u0119 od realizacji obowi\u0105zku stwierdzonego tytu\u0142em wykonawczym. W odpowiedzi Ministerstwo Sprawiedliwo\u015bci nie odmawia zasadno\u015bci petycji stwierdzaj\u0105c, i\u017c sta\u0142y wzrost wysoko\u015bci minimalnego wynagrodzenia za prac\u0119 powoduje znaczn\u0105 dysproporcj\u0119 mi\u0119dzy sytuacj\u0105 d\u0142u\u017cnika i wierzyciela. Ministerstwo Sprawiedliwo\u015bci jako kompromis proponuje rozwi\u0105zanie, polegaj\u0105ce na wprowadzeniu kwoty wolnej od egzekucji wyra\u017conej kwotowo, kt\u00f3re podlega\u0142yby corocznej waloryzacji o \u015brednioroczny wska\u017anik cen towar\u00f3w i us\u0142ug konsumpcyjnych og\u00f3\u0142em. W dzisiejszej sytuacji kwota wynagrodzenia wolna od potr\u0105ce\u0144 oderwa\u0142a si\u0119 nieco od pierwotnego celu. Za\u0142o\u017cenie stoj\u0105ce u podstaw tych rozwi\u0105za\u0144 polega\u0142o na zagwarantowaniu d\u0142u\u017cnikowi niezb\u0119dnych \u015brodk\u00f3w utrzymania. Dynamiczny wzrost kwoty minimalnego wynagrodzenia doprowadza do tego, \u017ce kwota ta rokrocznie zbli\u017ca si\u0119 do mediany wynagrodzenia, a wi\u0119c do wynagrodzenia du\u017cej cz\u0119\u015bci obywateli, co stawia d\u0142u\u017cnik\u00f3w otrzymuj\u0105cych minimalne wynagrodzenie w pozycji uprzywilejowanej. Kolejn\u0105 rzecz\u0105, na kt\u00f3r\u0105 Ministerstwo zwraca uwag\u0119 jest brak powi\u0105zania kwoty wolnej od potr\u0105ce\u0144 z rzeczywist\u0105 sytuacj\u0105 \u017cyciow\u0105 d\u0142u\u017cnika. Nale\u017cy zatem dokona\u0107\u00a0 zr\u00f3\u017cnicowania mi\u0119dzy osob\u0105 samodzielnie utrzymuj\u0105c\u0105 rodzin\u0119 a osoby samotne. Najbardziej w\u0142a\u015bciwym by\u0142oby wprowadzenie mo\u017cliwo\u015bci pozwalaj\u0105cych organowi egzekucyjnemu wyodr\u0119bni\u0107 i oceni\u0107 indywidualnie sytuacj\u0119 prawn\u0105 ka\u017cdego d\u0142u\u017cnika, w zale\u017cno\u015bci od tego, czy utrzymuje si\u0119 on samodzielnie oraz od ewentualnej liczby posiadanych na utrzymaniu dzieci. Proponowanym sposobem r\u00f3\u017cnicowania jest podwy\u017cszenie kwoty bazowej wolnej od potr\u0105ce\u0144 o okre\u015blony jej procent, w przeciwnym razie opisane nier\u00f3wno\u015bci mog\u0105 si\u0119 pog\u0142\u0119bia\u0107 wraz z dalszym wzrostem minimalnego wynagrodzenia. Koniecznym jest zatem poparcie propozycji obni\u017cenia kwoty wolnej od potr\u0105ce\u0144 z wynagrodzenia za prac\u0119 w przypadku egzekucji \u015bwiadcze\u0144 innych ni\u017c alimentacyjne do 85% wysoko\u015bci minimalnego wynagrodzenia za prac\u0119. Aktualne unormowanie kwoty wolnej bardzo cz\u0119sto prowadzi do umorzenia post\u0119powania egzekucyjnego z uwagi na bezskuteczno\u015b\u0107. Powy\u017cszy spos\u00f3b rozwi\u0105zania omawianego problemu korzystnie wp\u0142ynie na zwi\u0119kszenie liczby spraw, kt\u00f3re zostan\u0105 w spos\u00f3b skuteczny zako\u0144czone na skutek egzekucji z wynagrodzenia za prac\u0119. W ci\u0105gu ostatnich kilku lat kwota minimalnego wynagrodzenia za prac\u0119 wzrasta\u0142a bardzo dynamicznie. W zwi\u0105zku z tym wyegzekwowanie 15% wysoko\u015bci minimalnego wynagrodzenie nie doprowadzi do znacz\u0105cego pokrzywdzenia osoby zad\u0142u\u017conej, zwracaj\u0105c\u00a0 uwag\u0119 na to, i\u017c pozosta\u0142e 85% minimalnego wynagrodzenia za prac\u0119 zaczyna wysoce przekracza\u0107 kwot\u0119, kt\u00f3ra jest przez organy statystyczne przyjmowana za konieczn\u0105 do zapewnienia minimum egzystencji.<\/p>\n Tomasz Badu\u0142a<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Egzekucja z wynagrodzenia za prac\u0119 to jeden z kluczowych sposob\u00f3w dochodzenia nale\u017cno\u015bci w toku post\u0119powania egzekucyjnego. Istotn\u0105 kwesti\u0105, kt\u00f3ra wymaga zastanowienia jest to, czy aktualnie wyst\u0119puj\u0105ce kwoty wolne od potr\u0105ce\u0144 urzeczywistniaj\u0105 konieczno\u015b\u0107 ich wyst\u0119powania w regulacji prawnej, a tak\u017ce czy i w jaki spos\u00f3b spe\u0142niaj\u0105 one swoje zadanie w s\u0105dowym post\u0119powaniu egzekucyjnym. Przede wszystkim, wy\u017cej […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":3351,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[32],"tags":[],"class_list":["post-3350","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-ogolne","entry","has-media"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/i-rs.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3350","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/i-rs.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/i-rs.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/i-rs.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/i-rs.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3350"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/i-rs.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3350\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/i-rs.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/3351"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/i-rs.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3350"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/i-rs.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3350"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/i-rs.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3350"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}