Podatno\u015b\u0107 dzia\u0142alno\u015bci ubezpieczeniowej na nieuczciwe zachowania<\/u><\/p>\n
Dzia\u0142alno\u015b\u0107 ubezpieczeniowa, b\u0119d\u0105ca dzia\u0142alno\u015bci\u0105 finansow\u0105, jest dzia\u0142alno\u015bci\u0105 szczeg\u00f3lnego zaufania. Nie jest mo\u017cliwe takie ukszta\u0142towanie produktu ubezpieczeniowego, \u017ceby wykluczy\u0107 mo\u017cliwo\u015b\u0107 nara\u017cenia zak\u0142adu ubezpiecze\u0144 na nieuczciwe praktyki zawieraj\u0105cych umow\u0119 ubezpieczenia, kt\u00f3rzy czyni\u0105 to w spos\u00f3b sprzeczny z istot\u0105 umowy ubezpieczenia, to jest w celu uzyskania \u015bwiadczenia\/odszkodowania, a nie w celu finansowego zabezpieczenia si\u0119 na wypadek ryzyka zdarzenia losowego. Zjawisko to jest znane doskonale w zakresie ubezpiecze\u0144 maj\u0105tkowych, ale pojawia si\u0119 r\u00f3wnie\u017c w ubezpieczeniach osobowych. Do\u015bwiadczenie pokazuje, \u017ce zak\u0142ady ubezpiecze\u0144 do\u015b\u0107 niech\u0119tnie si\u0119gaj\u0105 po pomoc organ\u00f3w \u015bcigania. Jest to spowodowane z jednej strony z dodatkowymi kosztami, utrudnieniami dowodowymi, z drugiej strony niestety cz\u0119stym, brakiem adekwatnej odpowiedzi ze strony organ\u00f3w \u015bcigania na sk\u0142adane przez zak\u0142ady ubezpiecze\u0144 zawiadomienia. Bez w\u0105tpienia jednak, odpowiednie dzia\u0142anie przed organami \u015bcigania, przy pomocy profesjonalnego pe\u0142nomocnika umiej\u0119tnie formu\u0142uj\u0105cego wnioski dowodowe, mo\u017ce by\u0107 istotnym atutem w walce z nadu\u017cyciami.<\/p>\n
Oszuka\u0144cze zachowania w ubezpieczeniach osobowych przez pryzmat kodeksu karnego<\/u><\/p>\n
Stosownie do art. 298\u00a0\u00a7 1 Kodeksu Karnego, kto, w celu uzyskania odszkodowania z tytu\u0142u umowy ubezpieczenia, powoduje zdarzenie b\u0119d\u0105ce podstaw\u0105 do wyp\u0142aty takiego odszkodowania, podlega karze pozbawienia wolno\u015bci od 3 miesi\u0119cy do lat 5. W doktrynie oraz zasadniczo w orzecznictwie, pogl\u0105d wi\u0119kszo\u015bciowy wskazuje, \u017ce przepis ten nie znajdzie zastosowania do ubezpiecze\u0144 osobowych. Jest to wywo\u0142ane niefortunnym brzmieniem przepisu, to jest wskazaniem w nim, \u017ce chodzi o spowodowane zdarzenia b\u0119d\u0105cego podstaw\u0105 do wyp\u0142aty odszkodowania. Tymczasem, w ubezpieczeniach osobowych, Kodeks Cywilny wskazuje, \u017ce zap\u0142ata dokonana przez zak\u0142ad ubezpiecze\u0144 nie stanowi odszkodowania, tylko „inne\u00a0\u015bwiadczenie<\/em>„. Pogl\u0105d ten uzna\u0107 nale\u017cy za niefortunny. Jest on wynikiem literalnej, oderwanej od zasad wyk\u0142adni systemowej\/funkcjonalnej interpretacji przepisu, niedostrzegaj\u0105cego dostatecznie odmienno\u015bci mi\u0119dzy prawem cywilnym, a karnym. Ustawodawca, wskazuj\u0105c w art. 298 Kodeksu Karnego na „odszkodowanie<\/em>” mia\u0142 ma my\u015bli wszelkiego rodzaju \u015bwiadczenia z umowy ubezpieczenia, w tym z ubezpiecze\u0144 osobowych – poj\u0119cie to w Kodeksie Karnym przybra\u0142o znaczenie potoczne – by\u0107 mo\u017ce na skutek niefortunnej nie\u015bcis\u0142o\u015bci terminologicznej. Trzeba mie\u0107 jednak \u015bwiadomo\u015b\u0107, \u017ce przedstawiony pogl\u0105d doktryny jest pogl\u0105dem dominuj\u0105cym. Nie oznacza to bynajmniej bezkarno\u015bci nieuczciwych ubezpieczonych. Stosownie bowiem do art. 286 \u00a7 1 Kodeksu Karnego, kto, w celu osi\u0105gni\u0119cia korzy\u015bci maj\u0105tkowej, doprowadza inn\u0105 osob\u0119 do niekorzystnego rozporz\u0105dzenia w\u0142asnym lub cudzym mieniem za pomoc\u0105 wprowadzenia jej w b\u0142\u0105d albo wyzyskania b\u0142\u0119du lub niezdolno\u015bci do nale\u017cytego pojmowania przedsi\u0119branego dzia\u0142ania, podlega karze pozbawienia wolno\u015bci od 6 miesi\u0119cy do lat 8. Przepis ten zatem, bez w\u0105tpienia, zawiera znamiona znacznej wi\u0119kszo\u015bci oszustw w zakresie ubezpiecze\u0144 osobowych, w szczeg\u00f3lno\u015bci polegaj\u0105cych na celowym podaniu nieprawdziwych informacji przy zawieraniu umowy ubezpieczenia w odpowiedzi na zapytania ubezpieczyciela, czy te\u017c polegaj\u0105cych na celowym doprowadzaniu do powstania wypadku ubezpieczeniowego.<\/p>\n Przyk\u0142ady oszustw w zakresie ubezpiecze\u0144 osobowych<\/u><\/p>\n Skala i historia oszustw oraz nadu\u017cy\u0107 w zakresie ubezpiecze\u0144 osobowych nie wydaje si\u0119 tak rozbudowana, jak w zakresie ubezpiecze\u0144 maj\u0105tkowych. Jednak, coraz cz\u0119\u015bciej spotka\u0107 mo\u017cna si\u0119 z przyk\u0142adami takich zachowa\u0144. Jednym z jaskrawych przyk\u0142ad\u00f3w takiego zachowania, by\u0142 wyrok skazuj\u0105cy\u00a0S\u0105du Okr\u0119gowego w Lublinie z dnia 25 kwietnia 2018 r. IV K 419\/13, gdzie dosz\u0142o do pr\u00f3by wy\u0142udzania \u015bwiadcze\u0144 z ubezpieczenia nast\u0119pstw nieszcz\u0119\u015bliwych wypadk\u00f3w poprzez celowe polewanie cia\u0142a substancj\u0105 \u017cr\u0105c\u0105, co tym samym mia\u0142o by\u0107 podstaw\u0105 do wyp\u0142aty \u015bwiadczenia z umowy ubezpieczenia. Co ciekawe, w wyroku tym dosz\u0142o do kwalifikacji tych czyn\u00f3w w zbiegu z art. 298 Kodeksu Karnego. Innymi, typowymi przyk\u0142adami tego rodzaju dzia\u0142a\u0144, jest zawieranie\/przyst\u0119powanie do umowy ubezpieczenia na \u017cycie, ze \u015bwiadomo\u015bci\u0105 istnienia ci\u0119\u017ckiej, \u015bmiertelnej choroby, zatajaj\u0105c ten fakt przed ubezpieczycielem, wskazuj\u0105c jako uposa\u017conych najbli\u017cszych cz\u0142onk\u00f3w rodziny. Zdarzaj\u0105 si\u0119 r\u00f3wnie\u017c procedery wyszukiwania os\u00f3b zaniedbanych, z na\u0142ogami, bezdomnych, kt\u00f3re r\u00f3wnie\u017c ubezpieczane s\u0105 na znaczne sumy ubezpieczenia z uposa\u017ceniem osoby, kt\u00f3ra organizuje ca\u0142y proceder, z pe\u0142n\u0105 \u015bwiadomo\u015bci\u0105 ci\u0119\u017ckiego stanu zdrowia tych os\u00f3b, cz\u0119sto braku jakiegokolwiek ewidencjowanego leczenia (co nast\u0119pnie utrudnia wykazanie \u015bwiadomo\u015bci osoby ubezpieczonej, \u017ce by\u0142a chora), a nast\u0119pnie po zgonie tej osoby z powodu ci\u0119\u017ckiego, ukrytego stanu zdrowia, domaganie si\u0119 \u015bwiadczenia. Wstrz\u0105saj\u0105ce przypadki, to zawsze ubezpieczenie si\u0119 przez osob\u0119 na znaczn\u0105 kwot\u0119 z uposa\u017ceniem najbli\u017cszych cz\u0142onk\u00f3w rodziny (za ich wiedz\u0105), a nast\u0119pnie pozbawienie si\u0119 przez ni\u0105 \u017cycia, w taki spos\u00f3b, \u017ceby upozorowa\u0107 nieszcz\u0119\u015bliwy wypadek, np. poprzez upadek z wysoko\u015bci podczas prowadzenia prac na wysoko\u015bci. Nie jest \u0142atw\u0105 rzecz\u0105 w procesie udowodni\u0107, \u017ce zgon by\u0142 wywo\u0142any celowo (z zamiarem odebrania sobie \u017cycia), to jest \u017ce stanowi\u0142 on samob\u00f3jstwo. Samob\u00f3jstwem nie b\u0119dzie poniesienie \u015bmierci na skutek dzia\u0142ania, kt\u00f3re jest efektem niezdarno\u015bci, nieostro\u017cno\u015bci zmar\u0142ego. Co prawda zak\u0142ady ubezpiecze\u0144 stosuj\u0105 w oferowanych umowach wy\u0142\u0105czenia czasowe odno\u015bnie braku wyp\u0142aty \u015bwiadczenia je\u017celi zgon by\u0142 nast\u0119pstwem samob\u00f3jstwa ale zazwyczaj sa to wy\u0142\u0105czenia czasowe (np. 3 letnie).<\/p>\n Op\u0142acalno\u015b\u0107 obrony w ramach post\u0119powania karnego<\/u><\/p>\n Ka\u017cdy powa\u017cny ubezpieczyciel ma wyspecjalizowany dzia\u0142 przeciwdzia\u0142ania oszustwom ubezpieczeniowym. Zak\u0142ady ubezpiecze\u0144 jednak raczej niech\u0119tnie broni\u0105 si\u0119 przed tymi praktykami w drodze post\u0119powa\u0144 karnych. Jest to wywo\u0142ane \u015bwiadomo\u015bci\u0105, \u017ce cz\u0119sto tego rodzaju post\u0119powania nie s\u0105 prowadzone z nale\u017cyt\u0105 staranno\u015bci\u0105, czy po prostu z uwagi na skomplikowany charakter stanu faktycznego i trudno\u015bci dowodowe, nie prowadz\u0105 do szcz\u0119\u015bliwego rezultatu. To za\u0142o\u017cenie wydaje si\u0119 nieprawid\u0142owe i cieszy\u0107 mo\u017ce tendencja do jego zmiany i przekonywania si\u0119 do tego rodzaju postepowa\u0144. Skuteczno\u015b\u0107 i dzia\u0142anie organ\u00f3w \u015bcigania poprawia si\u0119 w miar\u0119 up\u0142ywu lat. Powstaj\u0105 coraz to bardziej wyspecjalizowane jednostki wyszkolone w zwalczaniu tego rodzaju przest\u0119pczo\u015bci oraz co istotne, pojmuj\u0105ce jej istot\u0119. Warto podkre\u015bli\u0107, \u017ce organy \u015bcigania, w ramach ustalania czy pope\u0142niony zosta\u0142 czyn zabroniony, maj\u0105 znacznie lepsze mo\u017cliwo\u015bci dowodowe, ni\u017c s\u0105d cywilny w ramach sporu zak\u0142adu ubezpiecze\u0144 z nieuczciwym ubezpieczonym. Jednocze\u015bnie, korzystny wyrok s\u0105du karnego, uwolni od odpowiedzialno\u015bci cywilno-prawnej – b\u0119d\u0105c zasadniczo wi\u0105\u017c\u0105cy dla s\u0105du cywilnego. Samo post\u0119powanie karne, je\u017celi poprowadzone przez wykwalifikowanego specjalist\u0119, nie b\u0119dzie si\u0119 wi\u0105za\u0107 dla zak\u0142adu ubezpiecze\u0144 z ewentualn\u0105 odpowiedzialno\u015bci\u0105 wobec podejrzanego, nawet je\u017celi ostatecznie nie uda si\u0119 potwierdzi\u0107 jego winy. Przeprowadzone natomiast w nale\u017cyty spos\u00f3b, z odpowiednio rozbudowanym post\u0119powaniem dowodowym, mo\u017ce by\u0107 \u017ar\u00f3d\u0142em bardzo cennych informacji w sporze z nieuczciwym ubezpieczonym. Dzia\u0142ania podejmowane przez zak\u0142ady ubezpiecze\u0144, kt\u00f3re decyduj\u0105 si\u0119 na \u015bciganie nieuczciwych zachowa\u0144 ubezpieczonych maj\u0105 tak\u017ce sw\u00f3j wyraz prewencyjny, pozwalaj\u0105cy na \u201eodstarszenie\u201d potencjalnych na\u015bladowc\u00f3w co r\u00f3wnie\u017c mo\u017ce przynie\u015b\u0107 wymierne efekty i uchroni\u0107 przed niezasadnym wyp\u0142acaniem \u015bwiadcze\u0144.<\/p>\n Waldemar Szubert<\/p>\n Legal Adviser<\/p>\n <\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Podatno\u015b\u0107 dzia\u0142alno\u015bci ubezpieczeniowej na nieuczciwe zachowania Dzia\u0142alno\u015b\u0107 ubezpieczeniowa, b\u0119d\u0105ca dzia\u0142alno\u015bci\u0105 finansow\u0105, jest dzia\u0142alno\u015bci\u0105 szczeg\u00f3lnego zaufania. Nie jest mo\u017cliwe takie ukszta\u0142towanie produktu ubezpieczeniowego, \u017ceby wykluczy\u0107 mo\u017cliwo\u015b\u0107 nara\u017cenia zak\u0142adu ubezpiecze\u0144 na nieuczciwe praktyki zawieraj\u0105cych umow\u0119 ubezpieczenia, kt\u00f3rzy czyni\u0105 to w spos\u00f3b sprzeczny z istot\u0105 umowy ubezpieczenia, to jest w celu uzyskania \u015bwiadczenia\/odszkodowania, a nie w celu finansowego […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":3340,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[32],"tags":[],"class_list":["post-3339","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-ogolne","entry","has-media"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/i-rs.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3339","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/i-rs.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/i-rs.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/i-rs.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/i-rs.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3339"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/i-rs.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3339\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/i-rs.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/3340"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/i-rs.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3339"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/i-rs.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3339"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/i-rs.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3339"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}