Wszystko wskazuje na to, \u017ce nadchodz\u0105 zmiany w prawie spadkowym. Rada Ministr\u00f3w rozpocz\u0119\u0142a prace legislacyjne nad projektem ustawy o zmianie przepis\u00f3w dotycz\u0105cych post\u0119powania spadkowego. Je\u015bli prace nad zmianami przepis\u00f3w b\u0119d\u0105 przebiega\u0142y wed\u0142ug planu Rady Ministr\u00f3w, to przyj\u0119cie projektu mo\u017ce nast\u0105pi\u0107 ju\u017c w IV kwartale 2021 r. Zak\u0142adanym celem proponowanych zmian jest odci\u0105\u017cenie S\u0105du z zaleg\u0142o\u015bci i przyspieszenie rozpoznawania spraw dotycz\u0105cych spadk\u00f3w. Co mo\u017ce si\u0119 zmieni\u0107?<\/p>\n
\u00a0<\/em>ZMIENIONY KR\u0104G SPADKOBIERC\u00d3W DZIEDZICZ\u0104CYCH NA MOCY USTAWY<\/u><\/em><\/p>\n W projekcie zaplanowano nowelizacj\u0119 przepisu art. 934 par. 2 i 3 kodeksu cywilnego. Jej konsekwencj\u0105 ma by\u0107 nieuwzgl\u0119dnianie w kr\u0119gu spadkobierc\u00f3w dalekich krewnych spadkodawcy. Obecnie ustawowe dziedziczenie przebiega wed\u0142ug nast\u0119puj\u0105cej kolejno\u015bci: ma\u0142\u017conek oraz dzieci i dalsi zst\u0119pni spadkodawcy (je\u017celi kt\u00f3re\u015b z dzieci nie do\u017cy\u0142o otwarcia spadku); b\u0105d\u017a ma\u0142\u017conek oraz rodzice, rodze\u0144stwo (je\u017celi kt\u00f3re\u015b z rodzic\u00f3w nie do\u017cy\u0142o otwarcia spadku) i zst\u0119pni rodze\u0144stwa spadkodawcy (je\u015bli kt\u00f3re\u015b z rodze\u0144stwa nie do\u017cy\u0142o otwarcia spadku); b\u0105d\u017a dziadkowie spadkodawcy i ich zst\u0119pni (je\u017celi kt\u00f3re\u015b z dziadk\u00f3w nie do\u017cy\u0142o otwarcia spadku); b\u0105d\u017a dzieci ma\u0142\u017conka spadkodawcy, kt\u00f3rych \u017cadne z rodzic\u00f3w nie do\u017cy\u0142o otwarcia spadku; w ostateczno\u015bci gmina ostatniego miejsca zamieszkania spadkodawcy lub Skarb Pa\u0144stwa (je\u017celi nie uda\u0142o si\u0119 ustali\u0107 miejsca zamieszkania spadkodawcy).<\/p>\n Ministerstwo Sprawiedliwo\u015bci t\u0142umaczy, na czym maj\u0105 polega\u0107 zmiany w tym zakresie: \u201eW przypadku, gdy jeden z dziadk\u00f3w spadkodawcy nie do\u017cy\u0142 otwarcia spadku udzia\u0142 spadkowy, kt\u00f3ry by mu przypada\u0142, przypada\u0142 b\u0119dzie jego dzieciom w cz\u0119\u015bciach r\u00f3wnych. Je\u017celi kt\u00f3re\u015b z dzieci dziadk\u00f3w spadkodawcy nie do\u017cyje otwarcia spadku, udzia\u0142 spadkowy, kt\u00f3ry by mu przypada\u0142, przypada\u0142 b\u0119dzie w cz\u0119\u015bciach r\u00f3wnych ich dzieciom, a w braku dzieci tego Projektodawca uwa\u017ca, \u017ce zmiany b\u0119d\u0105 mia\u0142y pozytywny wp\u0142yw na post\u0119powanie spadkowe, kt\u00f3re b\u0119dzie o wiele kr\u00f3tsze, a rodziny zmar\u0142ych analogicznie uzyskaj\u0105 szybciej spadek, kt\u00f3ry by im przypada\u0142. Nowelizacja b\u0119dzie r\u00f3wnie\u017c prowadzi\u0107 do odci\u0105\u017cenia s\u0105du z uwagi na ograniczenie kr\u0119gu spadkobierc\u00f3w zmniejszy si\u0119 ilo\u015b\u0107 os\u00f3b uprawnionych do inicjowania post\u0119powa\u0144 w zakresie spadku. Je\u015bli rodzina sama i dobrowolnie zadba Kwestia ustalenia spadkobierc\u00f3w staje si\u0119 bardziej problematyczna w sytuacji, gdy wnioskodawc\u0105 jest wierzyciel zmar\u0142ego d\u0142u\u017cnika. Bardzo rzadko ma on bowiem informacje dotycz\u0105ce rodziny d\u0142u\u017cnika, a ich ustalenie wymaga wsp\u00f3\u0142dzia\u0142ania z s\u0105dem, urz\u0119dami miasta i urz\u0119dami stanu cywilnego. W takim post\u0119powaniu cz\u0119sto dochodzi do wzajemnego przerzucania si\u0119 obowi\u0105zkiem wskazania jakichkolwiek danych krewnych zmar\u0142ego. Wierzyciel musi dobrze wykaza\u0107 sw\u00f3j interes prawny i albo liczy\u0107 na dobr\u0105 wol\u0119 pracownik\u00f3w wy\u017cej wymienionych instytucji, albo by\u0107 gotowym do poniesienia cz\u0119sto wysokich koszt\u00f3w og\u0142osze\u0144 spadkowych, wniosk\u00f3w o kurator\u00f3w do dor\u0119cze\u0144 czy wniosk\u00f3w o dor\u0119czenie korespondencji s\u0105dowej za po\u015brednictwem komornik\u00f3w.<\/p>\n Wydaje si\u0119 wi\u0119c, \u017ce argument w postaci przyspieszenia i uproszczenia post\u0119powania s\u0105dowego jest racjonalny i trafny. Aby doprowadzi\u0107 do dziedziczenia przez gmin\u0119 trzeba dostatecznie udowodni\u0107, \u017ce jako wnioskodawcy podj\u0119li\u015bmy wszelkie mo\u017cliwe czynno\u015bci, by ustali\u0107 innych spadkobierc\u00f3w ustawowych. Jednak\u017ce nale\u017cy pami\u0119ta\u0107, i\u017c zmiany te maj\u0105 te\u017c drug\u0105 stron\u0119 \u2013 mniej pozytywn\u0105, a to z uwagi na to, \u017ce ka\u017cdy, kto liczy na niespodziewan\u0105 informacj\u0119 o byciu spadkobierc\u0105 nieznanego, ale bogatego dalszego cz\u0142onka rodziny b\u0119dzie musia\u0142 przesta\u0107 wierzy\u0107 w takie rozwi\u0105zanie problem\u00f3w finansowych, o ile oczywi\u015bcie maj\u0119tny krewny np. zza oceanu nie pozostawi po sobie testamentu.<\/p>\n \u00a0<\/em>TERMIN DO Z\u0141O\u017bENIA O\u015aWIADCZENIA O PRZYJ\u0118CIU LUB ODRZUCENIU SPADKU<\/u><\/em><\/p>\n Nowelizacja ma dotyczy\u0107 r\u00f3wnie\u017c art. 1015 \u00a7 1 k.c. W sytuacji, gdy do z\u0142o\u017cenia o\u015bwiadczenia o przyj\u0119ciu lub odrzuceniu spadku wymagane jest zezwolenie s\u0105du, termin na z\u0142o\u017cenie wymagalnego o\u015bwiadczenia ulegnie zawieszeniu na czas post\u0119powania w tym przedmiocie. Powy\u017csze zezwolenie b\u0119dzie wydawa\u0142 s\u0105d spadku. Ma to by\u0107 wyj\u0105tek od obecnych regulacji, zgodnie z kt\u00f3rymi czas na odrzucenie spadku wynosi bezwzgl\u0119dnie sze\u015b\u0107 miesi\u0119cy od otrzymania wiedzy przez spadkobierc\u0119 o tytule powo\u0142ania do dziedziczenia. Wprowadzone zmiany maj\u0105 dzia\u0142a\u0107 z korzy\u015bci\u0105 dla ma\u0142oletnich i ich opiekun\u00f3w prawnych. Niestety mo\u017cna si\u0119 domy\u015bla\u0107, \u017ce ta praktyka wyd\u0142u\u017cy post\u0119powanie o czas trwania przeszkody, jak\u0105 niew\u0105tpliwie jest konieczno\u015b\u0107 uzyskania zgody s\u0105du na przyj\u0119cie lub odrzucenie spadku w imieniu ma\u0142oletniego, jak r\u00f3wnie\u017c osoby pozostaj\u0105cej pod opiek\u0105. Przewidziane zosta\u0142y tak\u017ce nowe kompetencje dla asesor\u00f3w s\u0105dowych, kt\u00f3rzy maj\u0105 zyska\u0107 uprawnienie do wydawania orzecze\u0144 w sprawie o zezwolenie na dokonanie czynno\u015bci przekraczaj\u0105cej zakres zwyk\u0142ego zarz\u0105du maj\u0105tkiem ma\u0142oletniego lub ubezw\u0142asnowolnionego w postaci przyj\u0119cia lub odrzucenia spadku.<\/p>\n W przypadku tej zmiany mo\u017cna si\u0119 zastanowi\u0107 czy ich uzasadnienie rzekomym skr\u00f3ceniem post\u0119powa\u0144 s\u0105dowych oraz odci\u0105\u017ceniem organ\u00f3w s\u0105dowych jest w tym przypadku trafiony. Bowiem wiele post\u0119powa\u0144 spadkowych, w kt\u00f3rych wyst\u0119puj\u0105 osoby ma\u0142oletnie i ubezw\u0142asnowolnione mog\u0105 trwa\u0107 jeszcze d\u0142u\u017cej ni\u017c obecnie. Prawodawcy D\u0141U\u017bNIK ALIMENTACYJNY \u2013 NIEZGODNO\u015a\u0106 DZIEDZICZENIA<\/u><\/em><\/p>\n Projekt zak\u0142ada r\u00f3wnie\u017c dodanie nowej przes\u0142anki niezgodno\u015bci dziedziczenia. Obecnie s\u0105 one nast\u0119puj\u0105ce: umy\u015blne ci\u0119\u017ckie przest\u0119pstwo spadkobiercy przeciwko spadkodawcy; b\u0105d\u017a nak\u0142onienie spadkodawcy podst\u0119pem lub gro\u017ab\u0105 do sporz\u0105dzenia lub odwo\u0142ania testamentu, jak r\u00f3wnie\u017c przeszkodzenie w dokonaniu kt\u00f3rej\u015b z tych czynno\u015bci przez spadkobierc\u0119; b\u0105d\u017a umy\u015blne ukrycie lub zniszczenie testamentu, jego podrobienie lub przerobienie przez spadkobierc\u0119, albo \u015bwiadome skorzystanie przez niego z testamentu przerobionego lub podrobionego przez inn\u0105 osob\u0119.<\/p>\n Wprowadzon\u0105 nowo\u015bci\u0105 ma by\u0107 przes\u0142anka uporczywego niewykonywania obowi\u0105zku alimentacyjnego wobec spadkodawcy, kt\u00f3ra ma doprowadzi\u0107 do wyeliminowania sytuacji, w kt\u00f3rych d\u0142u\u017cnik alimentacyjny mo\u017ce odnie\u015b\u0107 korzy\u015b\u0107 na \u015bmierci spadkodawcy. Jak wskazuje ustawodawca powszechnie brak jest zgody na to, aby maj\u0105tek spadkodawcy, b\u0119d\u0105cy niejednokrotnie dorobkiem jego ca\u0142ego \u017cycia, przeszed\u0142 po jego \u015bmierci na osob\u0119, kt\u00f3ra swoim celowym dzia\u0142aniem uniemo\u017cliwia\u0142a zaspokojenie podstawowych potrzeb \u017cyciowych uprawnionego spadkodawcy. Oczywi\u015bcie konieczne tu b\u0119dzie udowodnienie celowego uchylenia si\u0119 od obowi\u0105zku alimentacyjnego przed s\u0105dem, przez podmioty maj\u0105ce interes prawny.<\/p>\n Pojawia si\u0119 jednak w\u0105tpliwo\u015b\u0107, czy ta przes\u0142anka nie powinna dotyczy\u0107 wy\u0142\u0105cznie aktyw\u00f3w? W takim stanie rzeczy \u015bmier\u0107 spadkodawcy dzia\u0142a na du\u017c\u0105 korzy\u015b\u0107 dla d\u0142u\u017cnika alimentacyjnego, a z d\u0142ugami zmar\u0142ego, kt\u00f3re cz\u0119sto wynikaj\u0105 w\u0142a\u015bnie z braku wsparcia ze strony zobowi\u0105zanego krewnego pozostaj\u0105 inni cz\u0142onkowie rodziny. Obowi\u0105zek alimentacyjny wygasa wraz ze \u015bmierci\u0105 jednej ze stron, w zwi\u0105zku z czym dla uchylaj\u0105cych si\u0119 od obowi\u0105zk\u00f3w finansowych w tym zakresie, \u015bmier\u0107 uprawnionego i wykluczenie z kr\u0119gu spadkobierc\u00f3w, wydaje si\u0119 sytuacj\u0105 idealn\u0105.<\/p>\n JAKICH JESZCZE ZMIAN MO\u017bEMY SI\u0118 SPODZIEWA\u0106?<\/u><\/em><\/p>\n Projekt przewiduje zmian\u0119 Kodeksu post\u0119powania cywilnego poprzez dodanie obowi\u0105zku zawarcia w sentencji postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku okre\u015blenia, w jaki spos\u00f3b spadek zosta\u0142 przyj\u0119ty przez spadkobierc\u00f3w. Co to oznacza w praktyce? Nie b\u0119dzie mo\u017cliwe liczenie na brak precyzji w kontek\u015bcie wskazania wprost na dziedziczenie z dobrodziejstwem inwentarza, co bywa\u0142o korzystne dla Wierzycieli poszukuj\u0105cych spadkobierc\u00f3w zmar\u0142ego d\u0142u\u017cnika.<\/p>\n Dodatkowo, zgodnie z projektem, S\u0105d spadku uzyska szerokie uprawnienia do bezp\u0142atnych i nieograniczonych czasowo dost\u0119p\u00f3w do danych zawartych w rejestrach publicznych. Jak wskazuje ustawodawca projektowana regulacja przyspieszy r\u00f3wnie\u017c post\u0119powania s\u0105dowe poprzez umo\u017cliwienie s\u0105dom, nieograniczonego w czasie Co wi\u0119cej, strona post\u0119powania spadkowego b\u0119dzie mog\u0142a zwr\u00f3ci\u0107 si\u0119 do S\u0105du z wnioskiem o pobranie z systemu teleinformatycznego, do kt\u00f3rego s\u0105d ma dost\u0119p, odpis\u00f3w, wypis\u00f3w dokument\u00f3w lub informacji o ich tre\u015bci, kt\u00f3re b\u0119d\u0105 mog\u0142y zosta\u0107 nast\u0119pnie wykorzystane w post\u0119powaniu przed s\u0105dem w sytuacji, gdy strona uprawdopodobni, \u017ce uzyskanie odpisu lub wyci\u0105gu albo odpowiadaj\u0105cych im tre\u015bciowo informacji by\u0142oby nadmiernie utrudnione lub powodowa\u0142oby nieuzasadnion\u0105 zw\u0142ok\u0119 w post\u0119powaniu. Proponowane zmiany w zakresie pozyskiwania informacji dotycz\u0105cych uczestnik\u00f3w post\u0119powania spadkowego s\u0105 obiecuj\u0105ce i rzeczywi\u015bcie mog\u0105 spowodowa\u0107, \u017ce wi\u0119cej post\u0119powa\u0144 spadkowych zako\u0144czy si\u0119 prawomocnym postanowieniem o stwierdzeniu nabycia spadku i to w czasie kr\u00f3tszym ni\u017c obecnie.<\/p>\n Reasumuj\u0105c maj\u0105c na uwadze powy\u017csze nale\u017cy wskaza\u0107, i\u017c zmiany w przepisach zawsze powoduj\u0105, \u017ce dla jednych sytuacja si\u0119 poprawia, natomiast drudzy znajd\u0105 si\u0119 w gorszej sytuacji. Nie ma w\u0105tpliwo\u015bci, \u017ce obecne regulacje i praktyka s\u0105d\u00f3w dotycz\u0105ca post\u0119powa\u0144 spadkowych nie zach\u0119ca do korzystania z tego sposobu nabywania b\u0105d\u017a odrzucania spadku. Zmiany s\u0105 wi\u0119c potrzebne. Ustawodawca nie mo\u017ce jednak\u017ce zapomina\u0107, \u017ce te regulacje nie b\u0119d\u0105 dotyczy\u0142y jedynie kwestii maj\u0105tkowych, ale w debatach o post\u0119powaniu spadkowym priorytetem powinny by\u0107 wi\u0119zi rodzinne. Powszechnie bowiem wiadomo, \u017ce w niejednej rodzinie, wraz z dzia\u0142em spadku, dosz\u0142o do podzia\u0142\u00f3w w relacjach mi\u0119dzy spokrewnionymi. Im post\u0119powanie spadkowe d\u0142u\u017csze, bardziej skomplikowane i anga\u017cuj\u0105ce osoby wbrew ich woli, tym wi\u0119ksze prawdopodobie\u0144stwo konfliktu w rodzinie. Pojawia si\u0119 wi\u0119c pytanie, czy jakiekolwiek pieni\u0105dze s\u0105 tego warte? I to w\u0142a\u015bnie rol\u0105 prawodawcy jest wprowadzi\u0107 takie zmiany, by nikt nie musia\u0142 stawa\u0107 przed takim dylematem.<\/p>\n Anna B\u0142azi\u0144ska<\/p>\n Dominika Marciniak<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Wszystko wskazuje na to, \u017ce nadchodz\u0105 zmiany w prawie spadkowym. Rada Ministr\u00f3w rozpocz\u0119\u0142a prace legislacyjne nad projektem ustawy o zmianie przepis\u00f3w dotycz\u0105cych post\u0119powania spadkowego. Je\u015bli prace nad zmianami przepis\u00f3w b\u0119d\u0105 przebiega\u0142y wed\u0142ug planu Rady Ministr\u00f3w, to przyj\u0119cie projektu mo\u017ce nast\u0105pi\u0107 ju\u017c w IV kwartale 2021 r. Zak\u0142adanym celem proponowanych zmian jest odci\u0105\u017cenie S\u0105du z zaleg\u0142o\u015bci […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":3338,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[32],"tags":[],"class_list":["post-3337","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-ogolne","entry","has-media"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/i-rs.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3337","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/i-rs.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/i-rs.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/i-rs.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/i-rs.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3337"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/i-rs.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3337\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/i-rs.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/3338"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/i-rs.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3337"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/i-rs.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3337"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/i-rs.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3337"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
\nz dziadk\u00f3w, kt\u00f3ry nie do\u017cy\u0142 otwarcia spadku i ich dzieci \u2013 pozosta\u0142ym dziadkom w cz\u0119\u015bciach r\u00f3wnych. Wy\u0142\u0105czeni od dziedziczenia zostan\u0105 dalsi zst\u0119pni dziadk\u00f3w spadkodawcy, czyli tzw. cioteczne lub stryjeczne wnuki i dalsze pokolenia\u201d.<\/p>\n
\no uporz\u0105dkowanie kwestii dziedziczenia po bliskim zmar\u0142ym, to samo post\u0119powanie nie powinno trwa\u0107 d\u0142ugo. Jednak\u017ce z uwagi na obecne obci\u0105\u017cenie s\u0105d\u00f3w, okres oczekiwania na wyznaczenie terminu rozprawy, w wyniku kt\u00f3rej S\u0105d mo\u017ce wyda\u0107 postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku trwa nawet do kilku, a czasami nawet kilkunastu miesi\u0119cy. Nie dziwi wi\u0119c fakt, \u017ce Polacy coraz cz\u0119\u015bciej decyduj\u0105 si\u0119 na pomoc notariusza w zakresie dziedziczenia, albo przez samego potencjalnego spadkodawcy za \u017cycia \u2013 w postaci testamentu notarialnego, b\u0105d\u017a przez jego krewnych \u2013 w formie aktu po\u015bwiadczenia dziedziczenia. Procedura notarialna jest zdecydowanie szybsza i mniej nieprzewidywalna.<\/p>\n
\nw przypadku tej zmiany b\u0119d\u0105 musieli stan\u0105\u0107 przed wyborem: dobro ma\u0142oletnich czy szeroko poj\u0119te usprawnienie pracy s\u0105d\u00f3w.<\/p>\n
\ni nieodp\u0142atnego si\u0119gania do danych zgromadzonych w rejestrach lub bazach publicznych, takich jak: Baza Us\u0142ug Stanu Cywilnego, Rejestr Dowod\u00f3w Osobistych, rejestr danych kontaktowych, ewidencja grunt\u00f3w i budynk\u00f3w, rejestr wykrocze\u0144, rejestr PESEL, centralna ewidencja pojazd\u00f3w i centralna ewidencja kierowc\u00f3w. Taka zmiana mo\u017ce zmniejszy\u0107 kr\u0105g instytucji zaanga\u017cowanych w jedno post\u0119powanie. S\u0105d maj\u0105cy dost\u0119p do r\u00f3\u017cnych rejestr\u00f3w nie musia\u0142by wyst\u0119powa\u0107 sam albo zobowi\u0105zywa\u0107 wnioskodawcy do wyst\u0119powania do innych urz\u0119d\u00f3w celem uzyskania informacji dotycz\u0105cych potencjalnych spadkobierc\u00f3w.<\/p>\n