{"id":3306,"date":"2021-04-07T00:00:00","date_gmt":"2021-04-06T22:00:00","guid":{"rendered":"https:\/\/i-rs.pl\/niesciagalne-wierzytelnosci-mozna-wpisac-w-koszty-2\/"},"modified":"2021-04-07T00:00:00","modified_gmt":"2021-04-06T22:00:00","slug":"niesciagalne-wierzytelnosci-mozna-wpisac-w-koszty-2","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/i-rs.pl\/en\/niesciagalne-wierzytelnosci-mozna-wpisac-w-koszty-2\/","title":{"rendered":"NIE\u015aCI\u0104GALNE WIERZYTELNO\u015aCI MO\u017bNA WPISA\u0106 W KOSZTY"},"content":{"rendered":"

Nie\u015bci\u0105galno\u015b\u0107 wierzytelno\u015bci zaliczonej do przychod\u00f3w nale\u017cnych musi mie\u0107 charakter definitywny. <\/strong><\/p>\n

Mo\u017cliwo\u015bci wpisania w koszty nie\u015bci\u0105galnej wierzytelno\u015bci nie ogranicza si\u0119 wy\u0142\u0105cznie do d\u0142u\u017cnik\u00f3w polskich podatnik\u00f3w posiadaj\u0105cych siedzib\u0119 na terenie kraju. Nie ma przeszk\u00f3d, by niewyp\u0142acalny d\u0142u\u017cnik mia\u0142 siedzib\u0119 na terenie innego pa\u0144stwa cz\u0142onkowskiego UE. Art. 16 ust. 2 pkt 2 ustawy o CIT[1]<\/a> m\u00f3wi o udokumentowaniu nie\u015bci\u0105galno\u015bci, czyli wykazaniu, \u017ce z dokument\u00f3w posiadanych przez wierzyciela jednoznacznie wynika \u017ce np.\u00a0 d\u0142u\u017cnik ju\u017c nie istnieje i nie ma \u015brodk\u00f3w pozwalaj\u0105cych na uregulowanie jego zobowi\u0105za\u0144, a nie\u015bci\u0105galno\u015b\u0107 wierzytelno\u015bci zaliczonej do przychod\u00f3w nale\u017cnych ma charakter definitywny[2]<\/a>. By wierzytelno\u015bci mo\u017cna by\u0142o uzna\u0107 za nie\u015bci\u0105galne, musz\u0105 by\u0107 spe\u0142nione przes\u0142anki wskazane w art. 16 Ustawy o CIT.<\/p>\n

Art.16 ust. 1 ustawy o CIT stanowi, i\u017c nie uwa\u017ca si\u0119 za koszty uzyskania przychod\u00f3w wierzytelno\u015bci odpisanych jako przedawnione oraz wierzytelno\u015bci odpisanych jako nie\u015bci\u0105galne, z wyj\u0105tkiem wierzytelno\u015bci, w cz\u0119\u015bci, w jakiej uprzednio zosta\u0142y zarachowane do przychod\u00f3w nale\u017cnych i kt\u00f3rych nie\u015bci\u0105galno\u015b\u0107 zosta\u0142a udokumentowana w spos\u00f3b okre\u015blony w ust. 2. Za wierzytelno\u015bci, o kt\u00f3rych mowa w ust. 1 pkt 25, uwa\u017ca si\u0119 te wierzytelno\u015bci, kt\u00f3rych nie\u015bci\u0105galno\u015b\u0107 zosta\u0142a udokumentowana:<\/p>\n

1) postanowieniem o nie\u015bci\u0105galno\u015bci,<\/u> uznanym przez wierzyciela jako odpowiadaj\u0105cym stanowi faktycznemu, wydanym przez w\u0142a\u015bciwy organ post\u0119powania egzekucyjnego<\/u>, albo<\/p>\n

2) postanowieniem s\u0105du<\/u> o:<\/p>\n

    \n
  1. a) oddaleniu wniosku o og\u0142oszenie upad\u0142o\u015bci, gdy maj\u0105tek niewyp\u0142acalnego d\u0142u\u017cnika nie wystarcza na zaspokojenie koszt\u00f3w post\u0119powania lub wystarcza jedynie na zaspokojenie tych koszt\u00f3w, lub<\/li>\n
  2. b) umorzeniu post\u0119powania upad\u0142o\u015bciowego, je\u017celi zachodzi okoliczno\u015b\u0107 wymieniona w lit. a, lub<\/li>\n
  3. c) zako\u0144czeniu post\u0119powania upad\u0142o\u015bciowego, albo<\/li>\n<\/ol>\n

    3) protoko\u0142em sporz\u0105dzonym przez podatnika<\/u>, stwierdzaj\u0105cym, \u017ce przewidywane koszty procesowe i egzekucyjne zwi\u0105zane z dochodzeniem wierzytelno\u015bci by\u0142yby r\u00f3wne albo wy\u017csze od jej kwoty.<\/p>\n

     <\/p>\n

    Uprawdopodobnienie a udokumentowanie<\/strong><\/p>\n

    Jak wida\u0107, ustawodawca r\u00f3\u017cnicuje mo\u017cliwo\u015b\u0107 zaliczania okre\u015blonych koszt\u00f3w w zale\u017cno\u015bci od tego, czy jest to wierzytelno\u015b\u0107, kt\u00f3rej nie\u015bci\u0105galno\u015b\u0107 zosta\u0142a uprawdopodobniona <\/em>b\u0105d\u017a wierzytelno\u015b\u0107, kt\u00f3rej nie\u015bci\u0105galno\u015b\u0107 zosta\u0142a udokumentowana.<\/em> W pierwszym przypadku do koszt\u00f3w uzyskania przychod\u00f3w mo\u017cna zaliczy\u0107 wy\u0142\u0105cznie rezerwy tworzone na te wierzytelno\u015bci, w drugim przypadku – te wierzytelno\u015bci[3]<\/a>.<\/p>\n

    W ostatnich latach orzecznictwo zosta\u0142o ujednolicone i potwierdzi\u0142o, \u017ce norma wynikaj\u0105ca z art. 16 ust. 1 pkt 25 lit. a i z art. 16 ust. 2 pkt 1 ustawy o CIT nie ma zastosowania do innych wierzytelno\u015bci ani\u017celi te, kt\u00f3rych nie\u015bci\u0105galno\u015b\u0107 zosta\u0142a udokumentowana postanowieniem o nie\u015bci\u0105galno\u015bci, uznanym przez wierzyciela jako odpowiadaj\u0105cym stanowi faktycznemu, wydanym przez w\u0142a\u015bciwy organ post\u0119powania egzekucyjnego, nawet, je\u017celi by\u0142yby to wierzytelno\u015bci przys\u0142uguj\u0105ce w tym samym czasie w stosunku do tego samego d\u0142u\u017cnika[4]<\/a>. W rezultacie, nie ka\u017cda nie\u015bci\u0105galna wierzytelno\u015b\u0107 mo\u017ce zosta\u0107 zaliczona do koszt\u00f3w uzyskania przychod\u00f3w, ale tylko taka, kt\u00f3ra zosta\u0142a udokumentowana postanowieniem o nie\u015bci\u0105galno\u015bci. Odpisanie wierzytelno\u015bci jako nie\u015bci\u0105galnej ma charakter definitywny, st\u0105d ustawodawca okre\u015blaj\u0105c charakter przes\u0142anek, jako dow\u00f3d uznania wierzytelno\u015bci za nie\u015bci\u0105galn\u0105, g\u0142\u00f3wny nacisk po\u0142o\u017cy\u0142 na dokument, kt\u00f3rego wydanie powoduje powstanie okre\u015blonych przez przepisy ustawy skutk\u00f3w prawnopodatkowych.<\/p>\n

    Postanowienie o nie\u015bci\u0105galno\u015bci w rozumieniu art. 16 ust. 2 pkt ustawy o CIT to postanowienie, z kt\u00f3rego tre\u015bci jednoznacznie wynika, \u017ce d\u0142u\u017cnik nie ma maj\u0105tku na zaspokojenie egzekwowanej wierzytelno\u015b\u0107. Termin „postanowienie o nie\u015bci\u0105galno\u015bci” nie mo\u017ce by\u0107 co do zasady uto\u017csamiane wy\u0142\u0105cznie z postanowieniem o umorzeniu egzekucji. S\u0105dy wskazuj\u0105, \u017ce tre\u015b\u0107 takiego postanowienia nie powinna budzi\u0107 w\u0105tpliwo\u015bci co do istnienia b\u0105d\u017a nieistnienia maj\u0105tku, z kt\u00f3rego mo\u017ce by\u0107 zaspokojona egzekwowana wierzytelno\u015b\u0107. Aby wierzytelno\u015b\u0107 mog\u0142a by\u0107 uznana za koszty w rachunku podatkowym, z tre\u015bci wydawanych w ramach post\u0119powania egzekucyjnego postanowie\u0144 organ\u00f3w egzekucyjnych powinien wynika\u0107 fakt braku maj\u0105tku d\u0142u\u017cnika na zaspokojenie cho\u0107by cz\u0119\u015bci okre\u015blonej wierzytelno\u015bci i uznanie jej za nie\u015bci\u0105galn\u0105. Jednocze\u015bnie ustalenia przyj\u0119te przez organ egzekucyjny w trakcie post\u0119powania powinny odpowiada\u0107 stanowi faktycznemu[5]<\/a>.<\/p>\n

    Zgodnie z ustaw\u0105, uprawdopodobnienie nie\u015bci\u0105galno\u015bci wierzytelno\u015bci powinno wynika\u0107 z protoko\u0142u sporz\u0105dzonego przez podatnika stwierdzaj\u0105cego, \u017ce przewidywane koszty procesowe i egzekucyjne zwi\u0105zane z dochodzeniem wierzytelno\u015bci by\u0142yby r\u00f3wne albo wy\u017csze od tej kwoty. Informacje o nie\u015bci\u0105galno\u015bci wielu wierzytelno\u015bci mog\u0105 by\u0107 zawarte w jednym protokole. Istotne jest, aby zawiera\u0142 on informacje na tyle skonkretyzowane, by analiza tych danych pozwoli\u0142a oceni\u0107, \u017ce koszty dochodzenia poszczeg\u00f3lnych wierzytelno\u015bci mog\u0105 przekroczy\u0107 albo by\u0107 r\u00f3wne tym poszczeg\u00f3lnym wierzytelno\u015bciom. Nieop\u0142acalno\u015b\u0107 dochodzenia wierzytelno\u015bci w post\u0119powaniu s\u0105dowym i egzekucyjnym powinna by\u0107 poparta zatem takimi wyliczeniami zawartymi w przedmiotowym protokole, kt\u00f3re przedstawi\u0105 w spos\u00f3b wiarygodny przewidywane koszty zastosowania drogi prawnej dochodzenia wskazanych w tym protokole wierzytelno\u015bci[6]<\/a>.<\/p>\n

     <\/p>\n

    Uwaga na sp\u00f3\u0142ki osobowe <\/strong><\/p>\n

    Nie\u015bci\u0105galno\u015b\u0107 wierzytelno\u015bci ma szczeg\u00f3lne znaczenie w przypadku sp\u00f3\u0142ek osobowych \u2013 w takim wypadku wierzyciel jest obowi\u0105zany \u015bci\u0105gn\u0105\u0107 wierzytelno\u015b\u0107 zar\u00f3wno od sp\u00f3\u0142ki osobowej, jak i od jej wsp\u00f3lnik\u00f3w. Dopiero gdy po obu pr\u00f3bach oka\u017ce si\u0119 to niemo\u017cliwe, b\u0119dzie m\u00f3g\u0142 zaliczy\u0107 nie\u015bci\u0105galn\u0105 nale\u017cno\u015b\u0107 do koszt\u00f3w podatkowych[7]<\/a>. Nie\u015bci\u0105galno\u015b\u0107 wobec sp\u00f3\u0142ek osobowych odnosi si\u0119 zatem do sp\u00f3\u0142ki oraz ka\u017cdego z jej wsp\u00f3lnik\u00f3w. Podobne stanowisko zaj\u0105\u0142 WSA w Warszawie – je\u017celi istniej\u0105 podmioty, kt\u00f3re s\u0105 zobowi\u0105zane do zwrotu d\u0142ugu w razie niewyp\u0142acalno\u015bci sp\u00f3\u0142ki osobowej, a ich stan maj\u0105tku nie zosta\u0142 zweryfikowany, to nie mo\u017cna m\u00f3wi\u0107, \u017ce podatnik udokumentowa\u0142 nie\u015bci\u0105galno\u015b\u0107 wierzytelno\u015bci. Tylko w sytuacji wyczerpania drogi dochodzenia wierzytelno\u015bci od wszystkich podmiot\u00f3w odpowiedzialnych mo\u017cliwe jest zaliczenie nie\u015bci\u0105galnych wierzytelno\u015bci do koszt\u00f3w podatkowych [8]<\/a>.<\/p>\n

    Nie wszystkie koszty mo\u017cna wliczy\u0107 <\/strong><\/p>\n

    Na wysoko\u015b\u0107 odliczenia nie\u015bci\u0105galnej wierzytelno\u015bci od przychodu ma wp\u0142yw tak\u017ce wysoko\u015b\u0107 koszt\u00f3w procesowych. Przy wyk\u0142adni poj\u0119cia „koszt\u00f3w procesowych i egzekucyjnych” zawartego w art. 16 ust. 2 pkt 3 ustawy o CIT nale\u017cy odwo\u0142ywa\u0107 si\u0119 do zasad okre\u015blonych w KPC, co pozwoli ujednolici\u0107 zasady ustalania tych koszt\u00f3w eliminuj\u0105c element dowolno\u015bci[9]<\/a>. Z orzecznictwa wynika, \u017ce przy kalkulacji koszt\u00f3w procesu i koszt\u00f3w egzekucyjnych nie mo\u017cna uwzgl\u0119dni\u0107 wszelkich koszt\u00f3w windykacji, lecz wy\u0142\u0105cznie \u00a0niezb\u0119dne koszty procesowe i egzekucyjne okre\u015blone w przepisach[10]<\/a>. B\u0119d\u0105 to zar\u00f3wno koszty procesu, okre\u015blone w art. 98 \u00a7 2 i 3 k.p.c., jak i koszty egzekucyjne (przepisy o procesie stosuje si\u0119 odpowiednio do innych rodzaj\u00f3w post\u0119powa\u0144, w tym do post\u0119powania egzekucyjnego, do kt\u00f3rego maj\u0105 odpowiednio zastosowanie przepisy art. 98 \u00a7 2 i 3 k.p.c.) oraz wszystkie inne wydatki zwi\u0105zane bezpo\u015brednio z ewentualnym procesem. Brak sformu\u0142owania przez ustawodawc\u0119 definicji legalnej poj\u0119cia „koszt\u00f3w procesowych i egzekucyjnych”, nie uzasadnia stosowania szerokiej interpretacji tego poj\u0119cia, tj. w spos\u00f3b \u00a0pozwalaj\u0105cy na uwzgl\u0119dnienie wszystkich potencjalnych wydatk\u00f3w zwi\u0105zanych z dochodzeniem wierzytelno\u015bci. Wydatki te powinny by\u0107 zwi\u0105zane bezpo\u015brednio z ew. procesem i posiada\u0107 walor \u201eniezb\u0119dno\u015bci\u201d. Mog\u0105 to by\u0107 wydatki na obs\u0142ug\u0119 prawn\u0105, ale tylko takie, kt\u00f3re odnosz\u0105 si\u0119 do czynno\u015bci prawnych niezb\u0119dnych do dochodzenia wierzytelno\u015bci przed s\u0105dem, w wysoko\u015bci wynikaj\u0105cej ze wskazanych powy\u017cej regulacji prawnych, tj. okre\u015blone w oparciu o stosowne przepisy reguluj\u0105ce wysoko\u015b\u0107 op\u0142at pobieranych przez radc\u00f3w prawnych lub adwokat\u00f3w za czynno\u015bci wykonywane przez nich w post\u0119powaniu s\u0105dowym[11]<\/a>.<\/p>\n

    Warto zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119, \u017ce w art. 16 ust. 2 pkt 3 mowa o kosztach procesowych i egzekucyjnych, a nie np. kosztach zwi\u0105zanych z lub niezb\u0119dnych do poniesienia w celu dochodzenia wierzytelno\u015bci. Ze stanowiska NSA wynika, \u017ce koszty ponoszone przez wierzyciela np. na rzecz kancelarii prawnych w zwi\u0105zku ze \u015bwiadczonymi przez nie us\u0142ugami w zakresie windykacji i egzekucji wierzytelno\u015bci b\u0119d\u0105 stanowi\u0107 koszty uzyskania przychod\u00f3w po stronie wierzyciela, jako koszty racjonalnie poniesione w celu uzyskania przychod\u00f3w b\u0105d\u017a zabezpieczenia ich \u017ar\u00f3de\u0142 i powinny zosta\u0107 r\u00f3wnie\u017c uznane za koszty mieszcz\u0105ce si\u0119 w zakresie poj\u0119ciowym okre\u015blenia niezb\u0119dnych \u201ekoszt\u00f3w procesowych i egzekucyjnych\u201d, kt\u00f3rymi pos\u0142uguje si\u0119 ustawodawca w przepisie art. 16 ust. 2 pkt 3 ustawy o CIT[12]<\/sup><\/a>.<\/p>\n

     <\/p>\n

    Marta Kowalczuk K\u0119dzierska<\/p>\n

     <\/p>\n

     <\/p>\n

    [1]<\/a> Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od os\u00f3b prawnych, Dz. U. 1992 Nr 21 poz 86.<\/p>\n

    [2]<\/a> Wyrok NSA z 13 stycznia 2016 r., II FSK 2708\/13, LEX nr 2033496.<\/p>\n

    [3]<\/a> Wyrok NSA z dnia 13 grudnia 2013 \u00a0r., II FSK 3104\/12, LEX nr 1530118.<\/p>\n

     <\/p>\n

    [4]<\/a> Wyrok NSA z dnia 17 lipca 2018 r., II FSK 1912\/16, LEX nr 2564792.<\/p>\n

    [5]<\/sup><\/a> Wyrok WSA w Poznaniu z dnia 18 stycznia 2018 r., I SA\/Po 917\/17, LEX nr 2435407<\/p>\n

    [6]<\/sup><\/a> Wyrok WSA w Warszawie z dnia 15 marca 2016 r., II SA\/Wa 1166\/15, LEX nr 2043572.<\/p>\n

    [7]<\/sup><\/a> Wyrok NSA z dnia 28 wrze\u015bnia 2017 r., II FSK 2624\/15, LEX nr 2363011.<\/p>\n

    [8]<\/sup><\/a> Wyrok WSA w Warszawie z dnia 25 lutego 2015 r., III SA\/Wa 1887\/14, LEX nr 1651674.<\/p>\n

    [9]<\/sup><\/a> Wyrok WSA z dnia 31 stycznia 2017 r., III SA\/Wa 3414\/15, LEX nr 2204488.<\/p>\n

    [10]<\/sup><\/a> Wyrok WSA w Warszawie z dnia 5 lutego 2015 r., III SA\/Wa 1821\/14, LEX nr 1746160.<\/p>\n

    [11]<\/sup><\/a> Wyrok WSA w Warszawie z dnia 17 marca 2016 r., III SA\/Wa 123\/16, LEX nr 2045617.<\/p>\n

    [12]<\/a> Wyrok NSA z dnia 14 wrze\u015bnia 2017 r., II FSK 2034\/15, CBOSA.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

    Nie\u015bci\u0105galno\u015b\u0107 wierzytelno\u015bci zaliczonej do przychod\u00f3w nale\u017cnych musi mie\u0107 charakter definitywny. Mo\u017cliwo\u015bci wpisania w koszty nie\u015bci\u0105galnej wierzytelno\u015bci nie ogranicza si\u0119 wy\u0142\u0105cznie do d\u0142u\u017cnik\u00f3w polskich podatnik\u00f3w posiadaj\u0105cych siedzib\u0119 na terenie kraju. Nie ma przeszk\u00f3d, by niewyp\u0142acalny d\u0142u\u017cnik mia\u0142 siedzib\u0119 na terenie innego pa\u0144stwa cz\u0142onkowskiego UE. Art. 16 ust. 2 pkt 2 ustawy o CIT[1] m\u00f3wi o udokumentowaniu […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":3307,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[32],"tags":[],"class_list":["post-3306","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-ogolne","entry","has-media"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/i-rs.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3306","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/i-rs.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/i-rs.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/i-rs.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/i-rs.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3306"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/i-rs.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3306\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/i-rs.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/3307"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/i-rs.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3306"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/i-rs.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3306"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/i-rs.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3306"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}