{"id":3293,"date":"2021-02-11T00:00:00","date_gmt":"2021-02-10T23:00:00","guid":{"rendered":"https:\/\/i-rs.pl\/z-instytucji-bieglego-trzeba-umiec-skorzystac\/"},"modified":"2021-02-11T00:00:00","modified_gmt":"2021-02-10T23:00:00","slug":"z-instytucji-bieglego-trzeba-umiec-skorzystac","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/i-rs.pl\/en\/z-instytucji-bieglego-trzeba-umiec-skorzystac\/","title":{"rendered":"Z INSTYTUCJI BIEG\u0141EGO TRZEBA UMIE\u0106 SKORZYSTA\u0106"},"content":{"rendered":"<p><strong>W interesie zak\u0142adu ubezpiecze\u0144 jest, by przyznane odszkodowanie odpowiada\u0142o wysoko\u015bci doznanego uszczerbku, a celem roszcz\u0105cego \u2013 uzyskanie jak najwy\u017cszej kwoty \u015bwiadczenia.\u00a0<\/strong><\/p>\n<p>Mo\u017ce si\u0119 wydawa\u0107, \u017ce opinia bieg\u0142ego przes\u0105dza o rozstrzygni\u0119ciu \u2013 negatywna \u015bwiadczy o przegranej, a korzystna &#8211; o wygranej. Opinia bieg\u0142ego ma na to wp\u0142yw, ale jej zasadnicza rol\u0105 jest pomoc s\u0119dziemu w ustaleniu prawdy o minionym zdarzeniu<sup>1<\/sup>.<\/p>\n<p>Je\u017celi w sprawie konieczne jest si\u0119gni\u0119cie po wiedz\u0119 specjalistyczn\u0105, strony mog\u0105 wnosi\u0107 o powo\u0142anie bieg\u0142ego s\u0105dowego, co wynika wprost z art. 278 \u00a7 1 k.p.c.<sup>2<\/sup>. S\u0105d mo\u017ce tak\u017ce dopu\u015bci\u0107 dow\u00f3d z opinii sporz\u0105dzonej na zlecenie organu w\u0142adzy publicznej w innym post\u0119powaniu przewidzianym przez ustaw\u0119 (art. 278<sup>1<\/sup> k.p.c.<sup>3<\/sup>). Ka\u017cdorazowo trzeba jednak oceni\u0107, czy powo\u0142anie bieg\u0142ego b\u0119dzie dla strony korzystne.<\/p>\n<p><strong>Bieg\u0142y a roszczenia z umowy ubezpieczenia<\/strong><\/p>\n<p>W sprawach ubezpieczeniowych klasycznym przyk\u0142adem sprawy z udzia\u0142em bieg\u0142ego s\u0105dowego jest uszkodzenie mienia. Je\u017celi np. poszkodowanemu odm\u00f3wiono wyp\u0142aty odszkodowania lub przyznano je, ale w zani\u017conej \u2013 w jego ocenie \u2013 wysoko\u015bci &#8211; sprawa najcz\u0119\u015bciej trafia do s\u0105du, kt\u00f3rego rol\u0105 jest ustalenie wysoko\u015bci odszkodowania. Naprawienie szkody ma zapewni\u0107 ca\u0142kowit\u0105 kompensat\u0119 doznanego uszczerbku, nie dopuszczaj\u0105c zarazem do nieuzasadnionego wzbogacenia si\u0119 poszkodowanego. Odszkodowanie nale\u017cy si\u0119 bowiem w granicach adekwatnego zwi\u0105zku przyczynowego i nie mo\u017ce polega\u0107 na wyp\u0142acie kwoty wy\u017cszej, ni\u017c faktyczna warto\u015b\u0107 szkody.<\/p>\n<p>W przypadku szk\u00f3d na osobie niezwykle wa\u017cne jest ustalenie ich zakresu oraz skutk\u00f3w. Je\u017celi przedmiotem roszczenia jest zado\u015b\u0107uczynienie za rozstr\u00f3j zdrowia, si\u0119gni\u0119cie po opini\u0119 bieg\u0142ego jest wr\u0119cz niezb\u0119dne. Sami biegli maj\u0105 \u015bwiadomo\u015b\u0107, \u017ce kwestia oceny samopoczucia poszkodowanego czy ustalenie i zakwalifikowanie doznanych przez niego obra\u017ce\u0144 do odpowiedniej skali (np. w oparciu o Rozporz\u0105dzenie Ministra Pracy i Polityki Spo\u0142ecznej z dnia 18 grudnia 2002 r. w sprawie szczeg\u00f3\u0142owych zasad orzekania o sta\u0142ym lub d\u0142ugotrwa\u0142ym uszczerbku na zdrowiu, trybu post\u0119powania przy ustalaniu tego uszczerbku oraz post\u0119powania o wyp\u0142at\u0119 jednorazowego odszkodowania (Dz.U. 2002 nr 234 poz. 1974)) budzi liczne kontrowersje. W jednej z opinii, na kt\u00f3rej pracowali\u015bmy bieg\u0142a s\u0105dowa wskaza\u0142a, \u017ce dzieje si\u0119 tak dlatego, \u017ce \u201epoza dokumentacj\u0105 medyczn\u0105, g\u0142\u00f3wnym \u017ar\u00f3d\u0142em wiedzy o chorobie poszkodowanego jest jego relacja, kt\u00f3ra jest notorycznie kwestionowana przez ubezpieczycieli\u201d. Z perspektywy powoda korzystna opinia stanowi cz\u0119sto argument przemawiaj\u0105cy za rozszerzeniem pow\u00f3dztwa.<\/p>\n<p><strong>Odsetki a data wymagalno\u015bci odszkodowania<\/strong><\/p>\n<p>Opinia bieg\u0142ego ma wp\u0142yw na wysoko\u015b\u0107 ustalonego przez s\u0105d odszkodowania, co przek\u0142ada si\u0119 bezpo\u015brednio na koszty ponoszone przez stron\u0119 pozwan\u0105. Poza nale\u017cno\u015bci\u0105 g\u0142\u00f3wn\u0105, powodowie z regu\u0142y wnosz\u0105 o zas\u0105dzenie od niej odsetek naliczanych od dnia wniesienia pozwu. Przy wysokich kwotach roszczenia oraz stosunkowo d\u0142ugim okresie rozpatrywania sprawy (w przypadku apelacji), kwota odsetek mo\u017ce by\u0107 znaczna. W\u00f3wczas \u2013 je\u017celi uzasadnia to stan faktyczny \u2013 pozwany mo\u017ce kwestionowa\u0107 tak okre\u015blony spos\u00f3b naliczania odsetek. B\u0119dzie to uzasadnione w sprawach, w kt\u00f3rych dopiero przeprowadzone przed s\u0105dem dowody umo\u017cliwi\u0105 &#8211; w chwili zamkni\u0119cia rozprawy &#8211; ocen\u0119 stanu rzeczy stanowi\u0105cego podstaw\u0119 roszcze\u0144 powoda (zob. S\u0105d Okr\u0119gowy w Zamo\u015bciu w wyroku z dnia 03 grudnia 2013 r., I C 656\/12, niepubl.).<\/p>\n<p><strong>W czym bieg\u0142y mo\u017ce pom\u00f3c?<\/strong><\/p>\n<p>W sprawach maj\u0105tkowych, np. przy roszczeniach ze szk\u00f3d cz\u0119\u015bciowych na pojazdach\u00a0 g<em>ros<\/em> spraw dotyczy ustalenia rodzaju cz\u0119\u015bci zamiennych zastosowanych do naprawy, rodzaju warsztatu naprawczego (ASO lub warsztat nieautoryzowany) odpowiedniego do dokonania naprawy i wysoko\u015bci stawek, jakie zak\u0142ad ten stosuje. Czynniki te maj\u0105 bezpo\u015bredni wp\u0142yw na wysoko\u015b\u0107 koszt\u00f3w naprawy, ale nie zawsze naprawa w ASO z u\u017cyciem cz\u0119\u015bci oryginalnych b\u0119dzie uzasadniona, np. ze wzgl\u0119du na wiek lub stan pojazdu. W\u00f3wczas w oparciu o opini\u0119 bieg\u0142ego s\u0105d mo\u017ce ustali\u0107 wysoko\u015b\u0107 szkody i odszkodowania pozwalaj\u0105cego na przywr\u00f3cenie pojazdu do stanu poprzedniego.<\/p>\n<p>Z wiedzy bieg\u0142ego s\u0105dowego korzysta si\u0119 m.in. w celu przeprowadzenia rekonstrukcji zdarzenia drogowego (kolizji) i ustalenia, czy zakres i rodzaj uszkodze\u0144 pojazdu zg\u0142oszony przez poszkodowanego jest bezpo\u015brednim skutkiem tej kolizji, czy te\u017c pojazd bra\u0142 w przesz\u0142o\u015bci udzia\u0142 w innych kolizjach, kt\u00f3rych nie mo\u017cna powi\u0105za\u0107 z rozpatrywanym zdarzeniem. Jest tak zw\u0142aszcza wtedy, gdy rodzaj uszkodze\u0144 zg\u0142oszonych przez poszkodowanego nie odpowiada okoliczno\u015bciom zdarzenia oraz cechom fizycznym drugiego pojazdu &#8211; z kt\u00f3rym dosz\u0142o do kolizji.<\/p>\n<p><strong>Wsp\u00f3\u0142praca z bieg\u0142ym wymaga przygotowania <\/strong><\/p>\n<p>Bior\u0105c pod uwag\u0119 skutki, jakie opinia bieg\u0142ego s\u0105dowego ma dla wydania wyroku, szczeg\u00f3lnej uwagi wymaga prawid\u0142owe zakre\u015blenie tez dowodowych oraz ustosunkowanie si\u0119 strony lub jej pe\u0142nomocnika do wydanej w sprawie opinii. Istotna jest zw\u0142aszcza konstrukcja formu\u0142owanych do bieg\u0142ego pyta\u0144 \u2013 powinny by\u0107 jasne i precyzyjne, nie mog\u0105 by\u0107 zbyt og\u00f3lne ani wskazywa\u0107 na rozstrzygni\u0119cie, gdy\u017c jest ono zarezerwowane dla s\u0105du orzekaj\u0105cego. Jako przyk\u0142ad b\u0142\u0119dnie postawionych bieg\u0142emu pyta\u0144 mo\u017cna wskaza\u0107:<\/p>\n<ul>\n<li>\u201eW jakim stopniu poszczeg\u00f3lni uczestnicy wypadku przyczynili si\u0119 do jego zaistnienia?\u201d lub<\/li>\n<li>\u201eJakie zasady bezpiecze\u0144stwa i przez kt\u00f3rego uczestnika wypadku zosta\u0142y naruszone?\u201d, a tak\u017ce<\/li>\n<li>\u201eCo by\u0142o przyczyn\u0105 wypadku?\u201d.<\/li>\n<\/ul>\n<p>Z merytorycznego punktu widzenia takie pytania nie maj\u0105 sensu i \u015bwiadcz\u0105 o braku przygotowania pytaj\u0105cego. W rezultacie bieg\u0142y w swojej opinii streszcza dowody osobowe, dokonuje ich analizy i wypowiada si\u0119 nie w kwestiach opiniotw\u00f3rczych, lecz rozstrzygaj\u0105cych<sup>4<\/sup>. Jako nieprawid\u0142owe ocenia si\u0119 stwierdzanie przez bieg\u0142ych w opinii, \u017ce np. \u201eKierowca naruszy\u0142 to taki a taki przepis\u201d, oraz \u201ePrzyczyn\u0105 wypadku drogowego by\u0142o naruszenie przez kierowc\u0119 takiego a takiego przepisu\u201d. Dokonywanie takich ocen jest wy\u0142\u0105czn\u0105 domen\u0105 s\u0105du. Bieg\u0142y powinien raczej stwierdzi\u0107, \u017ce np. oskar\u017cony dokona\u0142 \u201etakich to a takich nieprawid\u0142owych manewr\u00f3w, co w taki a taki spos\u00f3b wp\u0142yn\u0119\u0142o na powstanie wypadku komunikacyjnego\u201d<sup>5<\/sup>.<\/p>\n<p><strong>Opini\u0119 bieg\u0142ego trzeba umie\u0107 odczyta\u0107\u00a0\u00a0<\/strong><\/p>\n<p>Dor\u0119czaj\u0105c opini\u0119 bieg\u0142ego, s\u0105d zakre\u015bla tak\u017ce termin, w jakim strona lub jej pe\u0142nomocnik mo\u017ce si\u0119 do niej ustosunkowa\u0107. Idea\u0142em jest sytuacja, gdy opinia jest dla strony korzystna. Wielokrotnie jest jednak inaczej \u2013 w\u00f3wczas dla dalszego toku sprawy kluczowe jest odpowiednie ustosunkowanie si\u0119 do tej\u017ce opinii \u2013 zg\u0142oszenie zarzut\u00f3w czy wniosek o wydanie opinii uzupe\u0142niaj\u0105cej.<\/p>\n<p>Opinia bieg\u0142ego oceniana jest na podstawie w\u0142a\u015bciwych dla jej przedmiotu kryteri\u00f3w zgodno\u015bci z zasadami logiki i wiedzy powszechnej, poziomu wiedzy bieg\u0142ego, podstaw teoretycznych opinii, a tak\u017ce sposobu motywowania oraz stopnia stanowczo\u015bci wyra\u017conych w niej wniosk\u00f3w. Sporz\u0105dzona opinia bieg\u0142ego s\u0105dowego, uzupe\u0142niona p\u00f3\u017aniejszymi pisemnymi opiniami tego bieg\u0142ego, odpowiada wymogom stawianym przez przepis art. 285 \u00a7 1 k.p.c., je\u017celi nie tylko umo\u017cliwia jej s\u0105dow\u0105 kontrol\u0119, ale nadto uzasadnienie jest przyst\u0119pne i zrozumia\u0142e dla os\u00f3b nie dysponuj\u0105cych wiedz\u0105 medyczn\u0105, za\u015b wnioski sformu\u0142owane zosta\u0142y jasno i czytelnie (Wyrok S\u0105du Apelacyjnego w Gda\u0144sku z 10.02.2016 r., III AUa 1600\/15).<\/p>\n<p>Absolutnie podstawow\u0105 kwesti\u0105 po dor\u0119czeniu opinii wydanej w sprawie jest weryfikacja, czy specjalizacja bieg\u0142ego jest adekwatna do rozpatrywanej kwestii. Zdarza si\u0119 czasem, \u017ce bieg\u0142y niew\u0142a\u015bciwie dobierze podstaw\u0119 badawcz\u0105, nie odniesie si\u0119 do wszystkich kwestii wskazanych w postanowieniu s\u0105du lub wprawdzie odniesie si\u0119 do nich \u2013 ale nie w pe\u0142ni. Zdarza si\u0119 tak\u017ce, \u017ce opinia bieg\u0142ego wykracza poza tez\u0119 dowodow\u0105 oraz \u2013 \u017ce mimo negatywnej na pierwszy rzut oka opinii, z informacji przedstawionych przez bieg\u0142ego mo\u017cna wyprowadzi\u0107 korzystne dla strony wnioski. Bywaj\u0105 tak\u017ce opinie (cho\u0107 jest to raczej rzadko\u015b\u0107), w kt\u00f3rych bieg\u0142y \u2013 z r\u00f3\u017cnych przyczyn &#8211; dokonuje szacunk\u00f3w w oparciu o b\u0142\u0119dne dane \u2013 np. stosuj\u0105c w kalkulacji ceny z daty opiniowania a nie z daty szkody. Istotny jest w\u00f3wczas refleks i zdolno\u015bci analityczne strony lub jej pe\u0142nomocnika, by wychwyci\u0107 rozbie\u017cno\u015bci i w por\u0119 zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119 s\u0105du na odpowiednie kwestie.<\/p>\n<p>Marta Kowalczuk-K\u0119dzierska<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>W interesie zak\u0142adu ubezpiecze\u0144 jest, by przyznane odszkodowanie odpowiada\u0142o wysoko\u015bci doznanego uszczerbku, a celem roszcz\u0105cego \u2013 uzyskanie jak najwy\u017cszej kwoty \u015bwiadczenia.\u00a0 Mo\u017ce si\u0119 wydawa\u0107, \u017ce opinia bieg\u0142ego przes\u0105dza o rozstrzygni\u0119ciu \u2013 negatywna \u015bwiadczy o przegranej, a korzystna &#8211; o wygranej. Opinia bieg\u0142ego ma na to wp\u0142yw, ale jej zasadnicza rol\u0105 jest pomoc s\u0119dziemu w ustaleniu [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":3294,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[32],"tags":[],"class_list":["post-3293","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-ogolne","entry","has-media"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/i-rs.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3293","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/i-rs.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/i-rs.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/i-rs.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/i-rs.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3293"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/i-rs.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3293\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/i-rs.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/3294"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/i-rs.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3293"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/i-rs.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3293"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/i-rs.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3293"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}