{"id":3217,"date":"2020-12-14T00:00:00","date_gmt":"2020-12-13T23:00:00","guid":{"rendered":"https:\/\/i-rs.pl\/tarcza-4-0-wakacje-kredytowe\/"},"modified":"2022-11-02T09:46:44","modified_gmt":"2022-11-02T08:46:44","slug":"czy-warto-rozdrabniac-roszczenie-w-sprawach-ubezpieczeniowych","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/i-rs.pl\/en\/czy-warto-rozdrabniac-roszczenie-w-sprawach-ubezpieczeniowych\/","title":{"rendered":"CZY WARTO ROZDRABNIA\u0106 ROSZCZENIE W SPRAWACH UBEZPIECZENIOWYCH?"},"content":{"rendered":"

\u201eRyzyko zwi\u0105zane z dochodzeniem jedynie cz\u0119\u015bci przys\u0142uguj\u0105cego powodowi roszczenia obci\u0105\u017ca jego samego.\u201d[1]<\/a><\/strong><\/p>\n

 <\/p>\n

W sprawach ubezpieczeniowych dochodzenie cz\u0119\u015bci roszczenia nie nale\u017cy do rzadko\u015bci. Przyczyn jest co najmniej kilka. Mniejsza warto\u015b\u0107 przedmiotu sporu (kwota obj\u0119ta \u017c\u0105daniem pozwu) to ni\u017csza op\u0142ata s\u0105dowa. Je\u017celi szacowana wysoko\u015b\u0107 \u017c\u0105dania powoda oscyluje w granicach np. 100\u00a0000,00 z\u0142 op\u0142ata s\u0105dowa (od pozwu) wynios\u0142aby 5 000,00 z\u0142 (5% warto\u015bci przedmiotu sporu[2]<\/a>). Dochodz\u0105c jedynie cz\u0119\u015bci tej kwoty, np. 7000,00 z\u0142, op\u0142ata s\u0105dowa wynios\u0142aby jedynie 400 z\u0142[3]<\/a> (analogicznie – wynagrodzenie profesjonalnego pe\u0142nomocnika w przypadku jego ustanowienia). Ma to znaczenie szczeg\u00f3lnie w sprawach, w kt\u00f3rych wynik post\u0119powania nie jest pewny – rozdrobnienie roszczenia pozwala powodowi ograniczy\u0107 ryzyko poniesienia wy\u017cszych koszt\u00f3w w razie nieuwzgl\u0119dnienia pow\u00f3dztwa przez s\u0105d. Zdarzaj\u0105 si\u0119 r\u00f3wnie\u017c sytuacje, gdy pow\u00f3d, maj\u0105c znaczne szanse na wygranie sprawy, wnosi o zap\u0142at\u0119 jedynie cz\u0119\u015bci docelowej kwoty, licz\u0105c na zawarcie ugody pozas\u0105dowej.<\/p>\n

Rozdrobnienie roszczenia wymaga jednak ostro\u017cno\u015bci – nale\u017cy mie\u0107 \u015bwiadomo\u015b\u0107, z czym wi\u0105\u017ce si\u0119 taka decyzja. Jaki jest los jego pozosta\u0142ej cz\u0119\u015bci, nieobj\u0119tej pozwem? Czy wniesienie pow\u00f3dztwa o cz\u0119\u015b\u0107 roszczenia wp\u0142ywa na bieg przedawnienia wobec jego pozosta\u0142ej cz\u0119\u015bci? Czy w toku procesu pow\u00f3d mo\u017ce zmieni\u0107 zdanie i zwi\u0119kszy\u0107 zakres swojego \u017c\u0105dania?<\/p>\n

 <\/p>\n

Prawid\u0142owe okre\u015blenie \u017c\u0105dania. <\/strong><\/p>\n

Jako pismo procesowe, pozew musi spe\u0142nia\u0107 wymogi okre\u015blone w\u00a0art. 187 k.p.c.<\/a>, w\u00a0szczeg\u00f3lno\u015bci zawiera\u0107 dok\u0142adnie okre\u015blone \u017c\u0105danie<\/u>, a w sprawach o prawa maj\u0105tkowe tak\u017ce oznaczenie\u00a0warto\u015bci przedmiotu sporu,\u00a0chyba \u017ce przedmiotem sprawy jest oznaczona kwota pieni\u0119\u017cna<\/u> (\u00a7 1 pkt 1 art. 187 k.p.c.<\/a>)[4]<\/a>. Istotne jest zatem poprawne sformu\u0142owanie tre\u015bci \u017c\u0105dania przez powoda – w taki spos\u00f3b, by nie budzi\u0142o w\u0105tpliwo\u015bci jakiej kwoty dochodzi oraz czy kwota ta wyczerpuje ca\u0142o\u015b\u0107, czy te\u017c stanowi jedynie cz\u0119\u015b\u0107 roszczenia, a je\u015bli tak \u2013 jak\u0105).<\/p>\n

 <\/p>\n

Przedawnienie w sprawach ubezpieczeniowych. <\/strong><\/p>\n

Zgodnie z art. 118 k.c.[5]<\/a>, je\u017celi przepis szczeg\u00f3lny nie stanowi inaczej, termin przedawnienia wynosi sze\u015b\u0107 lat (\u2026). \u00a0W tym kontek\u015bcie przepisem szczeg\u00f3lnym jest art. 819 k.c. Wskazuje on, i\u017c co do zasady roszczenia z umowy ubezpieczenia przedawniaj\u0105 si\u0119 z up\u0142ywem lat trzech[6]<\/a> (w wypadku ubezpieczenia odpowiedzialno\u015bci cywilnej, roszczenie poszkodowanego o odszkodowanie lub zado\u015b\u0107uczynienie przedawnia si\u0119 z up\u0142ywem terminu przewidzianego dla tego roszczenia w przepisach o odpowiedzialno\u015bci za szkod\u0119 wyrz\u0105dzon\u0105 czynem niedozwolonym lub wynik\u0142\u0105 z niewykonania b\u0105d\u017a nienale\u017cytego wykonania zobowi\u0105zania[7]<\/a>). Termin 3-letni obowi\u0105zuje niezale\u017cnie od tego, czy s\u0105 to roszczenia zwi\u0105zane z prowadzeniem dzia\u0142alno\u015bci gospodarczej, czy te\u017c nie[8]<\/a>.<\/p>\n

Istotne jest tak\u017ce, \u017ce bieg przedawnienia roszczenia o \u015bwiadczenie do ubezpieczyciela przerywa zg\u0142oszenie ubezpieczycielowi tego roszczenia lub zg\u0142oszenie zdarzenia obj\u0119tego ubezpieczeniem, a bieg przedawnienia rozpoczyna si\u0119 na nowo od dnia, w kt\u00f3rym zg\u0142aszaj\u0105cy roszczenie lub zdarzenie otrzyma\u0142 na pi\u015bmie o\u015bwiadczenie ubezpieczyciela o przyznaniu lub odmowie \u015bwiadczenia[9]<\/a>. S\u0105 to dodatkowe sytuacje w stosunku do tych przewidzianych w art. 123 k.c.<\/p>\n

 <\/p>\n

Przedawnienie cz\u0119\u015bci roszczenia nieobj\u0119tej pozwem. \u00a0<\/strong><\/p>\n

Odpowiadaj\u0105c na pytanie o los pozosta\u0142ej cz\u0119\u015bci docelowej kwoty roszczenia, nieuj\u0119tej w pozwie, w orzecznictwie utrwalony jest pogl\u0105d, \u017ce przerwanie biegu przedawnienia nast\u0119puje tylko w granicach \u017c\u0105dania b\u0119d\u0105cego przedmiotem procesu. Oznacza to, \u017ce pow\u00f3dztwo cz\u0119\u015bciowe przerywa bieg przedawnienia jedynie wzgl\u0119dem roszczenia obj\u0119tego \u017c\u0105daniem i to w takim rozmiarze, jaki zosta\u0142 zg\u0142oszony w \u017c\u0105daniu[10]<\/a> (w pozwie). Przerwanie biegu przedawnienia co do pozosta\u0142ej cz\u0119\u015bci roszczenia \u2013 nieuj\u0119tej w pozwie \u2013 jest mo\u017cliwe, jednak dopiero z chwil\u0105\u00a0rozszerzenia pow\u00f3dztwa[11]<\/a>. Wnioski te uzupe\u0142nia norma zawarta w art. 321 k.p.c.[12]<\/sup><\/a> zgodnie z kt\u00f3rym s\u0105d nie\u00a0mo\u017ce wyrokowa\u0107 co do przedmiotu, kt\u00f3ry nie by\u0142 obj\u0119ty \u017c\u0105daniem, ani zas\u0105dza\u0107 ponad \u017c\u0105danie.<\/p>\n

\u00a0<\/strong><\/p>\n

Rozszerzenie pow\u00f3dztwa<\/strong><\/p>\n

Na gruncie art. 193 \u00a7 1 k.p.c. zmiana pow\u00f3dztwa jest mo\u017cliwa poprzez jego rozszerzenie, je\u017celi nie wp\u0142ynie ona na w\u0142a\u015bciwo\u015b\u0107 s\u0105du (przy warto\u015bci przedmiotu sporu do 75\u00a0000 z\u0142 w\u0142a\u015bciwy jest s\u0105d rejonowy, powy\u017cej \u2013 s\u0105d okr\u0119gowy[13]<\/a>). Takie rozszerzenie traktowane jest jako nowe \u017c\u0105danie, o kt\u00f3rym s\u0105d mo\u017ce rozstrzyga\u0107 dopiero od chwili jego zg\u0142oszenia.\u00a0W konsekwencji przerwanie biegu przedawnienia rozszerzonego roszczenia mo\u017ce nast\u0105pi\u0107 dopiero z chwil\u0105 skutecznego rozszerzenia pow\u00f3dztwa[14]<\/a>. Orzecznictwo przychylnie odnosi si\u0119 do tego uprawnienia powoda. Wskazuje si\u0119, \u017ce nie mo\u017cna przyjmowa\u0107, \u017ce zamiarem powoda jest ograniczenie roszcze\u0144 odszkodowawczych do kwot oznaczonych w pozwie, a wi\u0119c dochodzenia ich jedynie w cz\u0119\u015bci[15]<\/a>.<\/p>\n

 <\/p>\n

Strategia pozwanego <\/strong><\/p>\n

Rozwa\u017cenia wymaga tak\u017ce kwestia, jakich argument\u00f3w mo\u017ce u\u017cy\u0107 pozwany (ubezpieczyciel). Niezale\u017cnie od innych kwestii merytorycznych wynikaj\u0105cych ze specyfiki sprawy, je\u017celi to mo\u017cliwe, pozwany mo\u017ce podnie\u015b\u0107 zarzut przedawnienia. Dotyczy to zw\u0142aszcza przypadk\u00f3w, gdy po uzyskaniu korzystnego wyroku co do cz\u0119\u015bci roszczenia pow\u00f3d wnosi przeciwko ubezpieczycielowi kolejny pozew – o zap\u0142at\u0119 pozosta\u0142ej cz\u0119\u015bci roszczenia, kt\u00f3re w toku pierwszego procesu mog\u0142o ju\u017c ulec przedawnieniu. Je\u017celi pozwany ubezpieczyciel nie uczyni tego w toku post\u0119powania w I instancji, mo\u017ce zrobi\u0107 to na etapie post\u0119powania apelacyjnego. To stanowisko potwierdza orzecznictwo – zarzut przedawnienia dochodzonych roszcze\u0144 oparty jest na przepisach prawa materialnego, tote\u017c niezg\u0142oszenie go w toku ca\u0142ego post\u0119powania przed s\u0105dem pierwszej instancji nie pozbawia strony pozwanej takiej mo\u017cliwo\u015bci dopiero na etapie post\u0119powania apelacyjnego[16]<\/a>.<\/p>\n

Autorka:<\/p>\n

Marta Kowalczuk-K\u0119dzierska<\/p>\n

Kancelaria Radc\u00f3w Prawnych Ryszewski Szubierajski Sp.k.<\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

[1]<\/a> Wyrok S\u0105du Najwy\u017cszego z dnia 10.01.2007 r., III PK 90\/06, Legalis nr 100206.<\/p>\n

[2]<\/a> Art. 13 ust. 2 Ustawy z dnia 28.07.2005 r. o kosztach s\u0105dowych w sprawach cywilnych, Dz. U. 2005 Nr 167 poz. 1398 (u.k.s.c.).<\/p>\n

[3]<\/a> Art. 13 ust. 1 pkt 4 u.k.s.c.<\/p>\n

[4]<\/a> Wyrok SO w \u0141odzi z 18.12.2017 r., III Ca 1432\/17, Legalis nr 2070401.<\/p>\n

[5]<\/a> Ustawa z dnia 23.04.1964 r. Kodeks cywilny, Dz. U. 1964 nr 16 poz. 93 (k.c.).<\/p>\n

[6]<\/a> Art. 819 \u00a7 <\/strong>1 k.c.<\/p>\n

[7]<\/a> Art. 819 \u00a7 3 k.c.<\/p>\n

[8]<\/a> Wyrok SO w \u0141odzi z 18.12.2017 r., III Ca 1432\/17, Legalis nr 2070401.<\/p>\n

[9]<\/sup><\/a> Art. 819 \u00a7 4 k.c.<\/p>\n

[10]<\/a> Uchwa\u0142a S\u0105du Najwy\u017cszego z dnia 29.10.1965 r., III PO 15\/65, opubl. OSN Nr 6\/1966 poz. 89.<\/p>\n

[11]<\/a> Wyrok SN z 6.04.2011 r., I CSK 684\/09, Legalis nr 429236.<\/p>\n

[12]<\/sup><\/a> Ustawa z dnia 17.11.1964 r., Dz.U. 1964 nr 43 poz. 296.<\/p>\n

[13]<\/a> Art. 16 w zw. z art. 17 pkt 4 k.p.c.<\/p>\n

[14]<\/sup><\/a> Wyrok SO w \u0141odzi z 18.12.2017 r., III Ca 1432\/17, Legalis nr 2070401.<\/p>\n

[15]<\/a> Wyrok S\u0105du Apelacyjnego w Warszawie z dnia 26.09.2019 r., Legalis nr 2264722.<\/p>\n

[16]<\/a> Wyrok S\u0105du Apelacyjnego w \u0141odzi z dnia 21.10.2014 r., LEX nr 1554763.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

\u201eRyzyko zwi\u0105zane z dochodzeniem jedynie cz\u0119\u015bci przys\u0142uguj\u0105cego powodowi roszczenia obci\u0105\u017ca jego samego.\u201d[1]   W sprawach ubezpieczeniowych dochodzenie cz\u0119\u015bci roszczenia nie nale\u017cy do rzadko\u015bci. Przyczyn jest co najmniej kilka. Mniejsza warto\u015b\u0107 przedmiotu sporu (kwota obj\u0119ta \u017c\u0105daniem pozwu) to ni\u017csza op\u0142ata s\u0105dowa. Je\u017celi szacowana wysoko\u015b\u0107 \u017c\u0105dania powoda oscyluje w granicach np. 100\u00a0000,00 z\u0142 op\u0142ata s\u0105dowa (od pozwu) […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":3280,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[32],"tags":[],"class_list":["post-3217","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-ogolne","entry","has-media"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/i-rs.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3217","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/i-rs.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/i-rs.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/i-rs.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/i-rs.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3217"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/i-rs.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3217\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3279,"href":"https:\/\/i-rs.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3217\/revisions\/3279"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/i-rs.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/3280"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/i-rs.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3217"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/i-rs.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3217"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/i-rs.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3217"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}