W polskim porz\u0105dku prawnym roszczenia maj\u0105tkowe wraz z up\u0142ywem czasu co do zasady ulegaj\u0105 przedawnieniu, a ich dochodzenie jakkolwiek mo\u017cliwe mo\u017ce okaza\u0107 si\u0119 bezskuteczne.<\/p>\n
Zgodnie z art. 117 Kodeksu Cywilnego: <\/u><\/strong><\/p>\n Terminy przedawnienia roszcze\u0144 zosta\u0142y okre\u015blone w art. 118 Kodeksu Cywilnego, kt\u00f3ry stanowi, \u017ce:<\/p>\n \u201eJe\u017celi przepis szczeg\u00f3lny nie stanowi inaczej, termin przedawnienia wynosi sze\u015b\u0107 lat, a dla roszcze\u0144 o \u015bwiadczenia okresowe oraz roszcze\u0144 zwi\u0105zanych z prowadzeniem dzia\u0142alno\u015bci gospodarczej \u2013 trzy lata. Jednak\u017ce koniec terminu przedawnienia przypada na ostatni dzie\u0144 roku kalendarzowego, chyba \u017ce termin przedawnienia jest kr\u00f3tszy ni\u017c dwa lata.\u201d <\/em><\/p>\n Powy\u017cszy przepis ustala zatem regu\u0142\u0119 co do termin\u00f3w przedawnienia roszcze\u0144 zostawiaj\u0105c wyj\u0105tki dla przepis\u00f3w szczeg\u00f3lnych, kt\u00f3re mog\u0105 w spos\u00f3b indywidualny okre\u015bli\u0107 termin przedawnienia roszczenia.<\/p>\n Terminy przedawnienia roszcze\u0144 s\u0105 \u201esztywne\u201d co oznacza, \u017ce nie mog\u0105 by\u0107 przed\u0142u\u017cane ani skracane przez czynno\u015b\u0107 prawn\u0105. (art. 119 Kodeksu Cywilnego). Nie mniej terminy przedawnienia mog\u0105 zosta\u0107 przerwane, co powoduje, \u017ce ich bieg rozpoczyna si\u0119 od nowa. \u00a0Przerwanie biegu terminu przedawnienia nast\u0119puje poprzez:<\/p>\n Z punktu widzenia tematu artyku\u0142u interesuj\u0105cym nas sposobem przerwania biegu terminu przedawnienia jest pkt. 1 wy\u017cej przytoczonego fragmentu art. 123 Kodeksu Cywilnego. Przez ka\u017cd\u0105 czynno\u015b\u0107 przed s\u0105dem nale\u017cy bowiem rozumie\u0107 r\u00f3wnie\u017c z\u0142o\u017cenie wniosku Wniosek o zawezwanie do pr\u00f3by ugodowej zosta\u0142 uregulowany w art. 185 Kodeksu post\u0119powania cywilnego. Zgodnie z \u00a7\u00a0 1. Ww. artyku\u0142u: \u00a0\u201e O zawezwanie do pr\u00f3by ugodowej – bez wzgl\u0119du na w\u0142a\u015bciwo\u015b\u0107 rzeczow\u0105 – mo\u017cna zwr\u00f3ci\u0107 si\u0119 do s\u0105du rejonowego og\u00f3lnie w\u0142a\u015bciwego dla przeciwnika, a w braku podstaw do ustalenia tej w\u0142a\u015bciwo\u015bci – do s\u0105du rejonowego w\u0142a\u015bciwego dla miejsca zamieszkania albo siedziby wzywaj\u0105cego.<\/em><\/p>\n \u00a0<\/em>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Wy\u017cej wspomniana instytucja w swoim zamy\u015ble zak\u0142ada\u0142a jej wykorzystywanie do polubownego zako\u0144czenia sporu. Wnioskodawca wzywa bowiem uczestnika post\u0119powania, do tego aby w spos\u00f3b ugodowy zako\u0144czy\u0107 trwaj\u0105cy mi\u0119dzy nimi sp\u00f3r. Z biegiem czasu instytucja ta w mojej ocenie przesta\u0142a jednak mie\u0107 charakter pr\u00f3by zako\u0144czenia sprawy ugod\u0105 bez konieczno\u015bci toczenia d\u0142ugoletniej batalii s\u0105dowej, a jest wykorzystywana w przewa\u017caj\u0105cej wi\u0119kszo\u015bci do przerwania biegu terminu przedawnienia roszcze\u0144.<\/p>\n Wraz z najnowsz\u0105 nowelizacj\u0105 kodeksu post\u0119powania cywilnego r\u00f3wnie\u017c przedmiotowy przepis zosta\u0142 zmodyfikowany. Najwi\u0119ksz\u0105 zmian\u0105 jednak jaka w nim zasz\u0142a to zmiana wysoko\u015bci op\u0142aty od wniosku o zawezwanie do pr\u00f3by ugodowej. Op\u0142aty od wniosku o zawezwanie do pr\u00f3by ugodowej w chwili obecnej uzale\u017cniona jest od kwoty b\u0119d\u0105cej przedmiotem zawezwania.<\/p>\n Na skutek nowelizacji kodeksu post\u0119powania cywilnego i ustawy o kosztach s\u0105dowych w sprawach cywilnych w przypadku zawezwania do pr\u00f3by ugodowej o kwot\u0119 ni\u017csz\u0105 ni\u017c 10.000,00 z\u0142 koniecznym b\u0119dzie uiszczenie op\u0142aty od wniosku w kwocie 40,00 z\u0142, gdy za\u015b kwota przekroczy 10.000,00 z\u0142 op\u0142ata s\u0105dowa wyniesie 300,00 z\u0142. Pomimo tej zmiany instytucja zawezwania do pr\u00f3by ugodowej nadal jest ch\u0119tnie wykorzystywana w celu przerwania biegu terminu przedawnienia roszcze\u0144 (w zamy\u015ble wy\u017csza op\u0142ata mia\u0142a prawdopodobnie \u201eodstrasza\u0107\u201d od nieprzemy\u015blanego jej wykorzystywania). Po jego przerwaniu przedawnienie biegnie bowiem na nowo, ale nie jest przecie\u017c powiedzianym, \u017ce w tym \u201enowym biegu\u201d roszczenie, kt\u00f3rego si\u0119 domagamy zostanie spe\u0142nione. Je\u017celi do tego nie dojdzie ponownie sk\u0142adamy wniosek o zawezwanie do pr\u00f3by ugodowej celem ponownego przerwania biegu terminu przedawnienia, co zazwyczaj jest skuteczne.<\/p>\n Czy zatem wniosek o zawezwanie do pr\u00f3by ugodowej stanowi realn\u0105 pr\u00f3b\u0119 ugodow\u0105 czy te\u017c jest jednie stosunkowo tanim \u201enarz\u0119dziem\u201d do przerwania biegu przedawnienia termin\u00f3w roszcze\u0144 ?<\/p>\n Wydaj\u0119, si\u0119 \u017ce odpowied\u017a na powy\u017cej postawione pytanie jest oczywista i \u017ce jedynie pierwsza pr\u00f3ba doj\u015bcia do porozumienia poprzez z\u0142o\u017cenie przedmiotowego wniosku stanowi realn\u0105 wole zawarcia ugody. Wszystkie kolejne wnioski o zawezwanie do pr\u00f3by ugodowej maj\u0105 na celu jedynie wywo\u0142anie skutku w postaci przerwania biegu terminu przedawnienia roszczenia.<\/p>\n Czy zatem ka\u017cde zawezwanie do pr\u00f3by ugodowej przerywa bieg terminu przedawnienia roszczenia ? Przedmiotowym zagadnieniem wielokrotnie zajmowa\u0142 si\u0119 ju\u017c S\u0105d Najwy\u017cszy a tak\u017ce s\u0105dy powszechne, badaj\u0105ce zarzut przedawnienia roszczenia podnoszony przez strony post\u0119powania. Swoje stanowisko S\u0105d Najwy\u017cszy potwierdzi\u0142 r\u00f3wnie\u017c w wyroku z dnia 17.05.2019 r. (sygn. akt: IV CSK 77\/18), w kt\u00f3rym stwierdzi\u0142, \u017ce ka\u017cde zawezwanie do pr\u00f3by ugodowej przerywa bieg terminu przedawnienia roszczenia.<\/p>\n Odpowiedzi na tak\u0105 interpretacj\u0119 nale\u017cy szuka\u0107 bezpo\u015brednio w przepisie uprzednio przytaczanego art. 123 Kodeksu cywilnego. Zgodnie z nim przerwanie biegu terminu przedawnienia nast\u0119puje przez ka\u017cd\u0105 czynno\u015b\u0107 przed s\u0105dem lub innym organem powo\u0142anym do rozpoznawania spraw lub egzekwowania roszcze\u0144 danego rodzaju albo przed s\u0105dem polubownym, przedsi\u0119wzi\u0119t\u0105 bezpo\u015brednio w celu dochodzenia lub ustalenia albo zaspokojenia lub zabezpieczenia roszczenia;<\/u><\/strong><\/em><\/p>\n Podstaw\u0105 jest zatem ocena, czy z\u0142o\u017cenie wniosku o zawezwanie do pr\u00f3by ugodowej jest czynno\u015bci\u0105, kt\u00f3ra zosta\u0142a dokonana z zamiarem dochodzenia, ustalenia lub zabezpieczenia roszczenia. Nale\u017cy wskaza\u0107, \u017ce o ile w przypadku z\u0142o\u017cenia pierwszego wniosku o zawezwanie do pr\u00f3by ugodowej nie mo\u017cna mie\u0107 wi\u0119kszych w\u0105tpliwo\u015bci co do spe\u0142nienia ww. przes\u0142anek ,to ka\u017cdy kolejny wniosek w tej samej sprawie powinien by\u0107 ju\u017c przedmiotem badania wysokiego S\u0105du i oceny motywacji sk\u0142adaj\u0105cego taki wniosek. Nale\u017cy bowiem pami\u0119ta\u0107, ze celem tej instytucji jest przede wszystkim polubowny charakter zako\u0144czenia sporu, a nie przed\u0142u\u017canie w spos\u00f3b nieograniczony terminu dochodzenia roszczenia poprzez przerwanie jego biegu. Na takim stanowisku stan\u0105\u0142 S\u0105d Najwy\u017cszy w wyroku z dnia 28 stycznia 2016 r. III CSK 50\/15, w kt\u00f3rym wskazano, \u017ce: \u201eZawezwanie do pr\u00f3by ugodowej jest wi\u0119c czynno\u015bci\u0105 przerywaj\u0105c\u0105 bieg przedawnienia, <\/u>je\u017celi stanowczo\u00a0 nie ustalono<\/u>, \u017ce przedsi\u0119wzi\u0119to j\u0105 bezpo\u015brednio w innym celu ni\u017c wskazany w art. 123 \u00a7 1 pkt 1 k.c.<\/u><\/em>\u201d <\/strong>Warto r\u00f3wnie\u017c, przytoczy\u0107 stanowisko z wyroku S\u0105du Najwy\u017cszego z dnia 27.07.2018 r., sygn. akt V CSK 384\/17, w kt\u00f3rym wskazano, \u017ce \u201enieodpowiednie wykorzystywanie uprawnienia procesowego do wyst\u0105pienia z wnioskiem o zawezwanie do pr\u00f3by ugodowej, polegaj\u0105ce na z\u0142o\u017ceniu tego wniosku do s\u0105du wy\u0142\u0105cznie w celu uzyskania przerwy biegu przedawnienia, a nie \u2013 co najmniej tak\u017ce \u2013 w celu realizacji roszczenia w drodze ugody, nale\u017cy rozwa\u017ca\u0107 jako czynno\u015b\u0107 procesow\u0105 sprzeczn\u0105 z dobrymi obyczajami (art. 3 KPC), a konkretnie podtyp takiej czynno\u015bci, tj. czynno\u015b\u0107 procesow\u0105, kt\u00f3rej dokonanie stanowi nadu\u017cycie uprawnienia do jej dokonania. Sprzecznie z dobrymi obyczajami \u2013 w znaczeniu procesowym \u2013 dzia\u0142a i jednocze\u015bnie nadu\u017cywa uprawnienia procesowego wierzyciel, kt\u00f3ry wyst\u0119puje z wnioskiem o zawezwanie do pr\u00f3by ugodowej nie w celu realizacji swojego roszczenia w drodze zawarcia ugody, lecz chc\u0105c wy\u0142\u0105cznie wyd\u0142u\u017cy\u0107 okres jego zaskar\u017calno\u015bci przez doprowadzenie do przerwy biegu przedawnienia. Sprzeczno\u015b\u0107 wniosku o zawezwanie do pr\u00f3by ugodowej z dobrymi obyczajami (art. 3 KPC), kt\u00f3ra ma miejsce w razie, gdy wierzyciel nadu\u017cywa uprawnienia do wyst\u0105pienia z nim do s\u0105du, dyskwalifikuje t\u0119 czynno\u015b\u0107 oraz musi skutkowa\u0107 tym, \u017ce niedopuszczalne jest prowadzenie na jego podstawie post\u0119powania pojednawczego<\/u><\/em>\u201d.<\/p>\n <\/p>\n Efektem powy\u017cszego jest rozstrzygni\u0119cie S\u0105du Najwy\u017cszego w sprawie IV CSK 107\/20. Rozpatruj\u0105c jedn\u0105 ze spraw o odszkodowanie, trzyosobowy sk\u0142ad S\u0105du Najwy\u017cszego przedstawi\u0142 powi\u0119kszonemu sk\u0142adowi SN pytanie prawne dotycz\u0105ce zawezwania do pr\u00f3by ugodowej, kt\u00f3ra ma s\u0142u\u017cy\u0107 polubownemu rozwi\u0105zywaniu spor\u00f3w, do czego dochodzi rzadko. W praktyce zawezwanie to jest wykorzystywane cz\u0119sto do przerwania biegu przedawnienia roszczenia. Zatem problem prawny b\u0119d\u0105cy przedmiotem tego post\u0119powania zostanie rozstrzygni\u0119ty uchwa\u0142\u0105 powi\u0119kszonego sk\u0142adu SN. Te w\u0105tpliwo\u015bci SN powzi\u0105\u0142 w trakcie sk\u0105din\u0105d g\u0142o\u015bnej sprawy rolnika z Mazur, kt\u00f3ry domaga\u0142 si\u0119 od komornika, rzeczoznawcy i miejscowego s\u0105du 107 tys. z\u0142, tj. r\u00f3\u017cnicy mi\u0119dzy w jego ocenie zani\u017con\u0105 warto\u015bci\u0105 jego siedliska a cen\u0105 jego zbycia w licytacji. Pozwani zarzucaj\u0105, \u017ce Pow\u00f3d sk\u0142ada\u0142 zawezwanie tylko dla odwleczenia przedawnienia. Mimo utrwalonego w orzecznictwie stanowiska, \u017ce zawezwanie do ugody przerywa bieg przedawnienia, spotyka si\u0119 ono od dawna z powa\u017cnymi zarzutami, \u017ce \u0142atwo\u015b\u0107 zawezwania i jego skutek w postaci rozpocz\u0119cia biegu przedawnienia na nowo prowadz\u0105 do systemowego wyd\u0142u\u017cania ustawowych termin\u00f3w przedawnienia roszcze\u0144 \u2013 wskazuj\u0105 w uzasadnieniu pytania s\u0119dziowie SN: Katarzyna Tyczka-Rote, Pawe\u0142 Grzegorczyk i Roman Trzaskowski. <\/u><\/strong><\/p>\n \u00a0<\/u><\/strong><\/p>\n Pozostaje zatem mie\u0107 nadziej\u0119, \u017ce powi\u0119kszony sk\u0142ad S\u0105du Najwy\u017cszego udzieli wi\u0105\u017c\u0105cej odpowiedzi na problem dotycz\u0105cy rzeczywistego charakteru instytucji zawezwania do pr\u00f3by ugodowej.<\/p>\n <\/p>\n Autor:<\/p>\n radca prawny Micha\u0142 Szymankiewicz<\/p>\n Kancelaria Radc\u00f3w Prawnych Ryszewski Szubierajski Sp.k.<\/p>\n <\/p>\n <\/p>\n <\/p>\n <\/p>\n <\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":" W polskim porz\u0105dku prawnym roszczenia maj\u0105tkowe wraz z up\u0142ywem czasu co do zasady ulegaj\u0105 przedawnieniu, a ich dochodzenie jakkolwiek mo\u017cliwe mo\u017ce okaza\u0107 si\u0119 bezskuteczne. Zgodnie z art. 117 Kodeksu Cywilnego: 1. Z zastrze\u017ceniem wyj\u0105tk\u00f3w w ustawie przewidzianych, roszczenia maj\u0105tkowe ulegaj\u0105 przedawnieniu. \u00a7 2. Po up\u0142ywie terminu przedawnienia ten, przeciwko komu przys\u0142uguje roszczenie, mo\u017ce uchyli\u0107 si\u0119 […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":3274,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[32],"tags":[],"class_list":["post-3197","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-ogolne","entry","has-media"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/i-rs.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3197","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/i-rs.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/i-rs.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/i-rs.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/i-rs.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3197"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/i-rs.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3197\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3273,"href":"https:\/\/i-rs.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3197\/revisions\/3273"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/i-rs.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/3274"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/i-rs.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3197"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/i-rs.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3197"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/i-rs.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3197"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}\n
\n\u00a7 2. Po up\u0142ywie terminu przedawnienia ten, przeciwko komu przys\u0142uguje roszczenie, mo\u017ce uchyli\u0107 si\u0119 od jego zaspokojenia, chyba \u017ce zrzeka si\u0119 korzystania z zarzutu przedawnienia. Jednak\u017ce zrzeczenie si\u0119 zarzutu przedawnienia przed up\u0142ywem terminu jest niewa\u017cne.
\n\u00a7 21<\/sup>. Po up\u0142ywie terminu przedawnienia nie mo\u017cna domaga\u0107 si\u0119 zaspokojenia roszczenia przys\u0142uguj\u0105cego przeciwko konsumentowi.<\/em><\/li>\n\n
\n
\no zawezwanie do pr\u00f3by ugodowej.<\/p>\n\n